You are here

Π3.1

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΥ ΚΙΤΙΕΩΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙ ΑΡΘΡΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑΣ <ΤΟ ΤΡΙΤΟΝ>

1    |18 Ἐν μὲν τῶι πρώτωι βιβλίωι, βασιλεῦ Πτολεμαῖε, διασε-

σάφηκά σοι ὃν τρόπον ἄν τις καθ' Ἱπποκράτην ὦμον ἐξηρθρη-
κότα σημειώσαιτό τε ‹καὶ› καταρτίσειεν· ἐν δὲ τῶι πρὸ τούτου

περί τε ἀγκῶνος καὶ καρποῦ καὶ σφονδύλων κυφ‹ώσ›εως  πα-
  ραπλησίως διὰ τῶν ὑποδειγμάτων ‹σ›οι ἐκτέθειταί μοι ὃν τρό-
πον {τ}αὐτῶν δε‹ῖ› τὸν καταρτισμὸν  ποιεῖσθαι· ἐν δὲ τούτωι
τῶι βιβλίωι περί τε μηροῦ καὶ γόνατος καὶ σφυροῦ τάς τε ση-

μειώσεις τῶν ἐξηρθρηκότων καὶ τὰς ἐμβολὰς αὐτῶν, ἐφ' ὧν
δυνατόν, διὰ τῶν ὑποδει‹γ›μάτων παραπλησίως τοῖς εἰρημέ-
νοις ἐκθήσομαι, ἵν' ἐν τρισὶν βιβλίοις τελειουμένην ἔχηις τὴν
καθ' Ἱπποκράτην περὶ τῶν ἄρθρων ἐπίγνωσιν. ἐπεὶ δὲ ἤτοι
πάντα ἢ πλεῖστα τῶν ἄρθρων χωρὶς ὀργανικῆς μηχανοποιΐας
καταρτίζειν παρακελευσάμενος καινὸν ὀργάνου τρόπον ἐν
τοῖς ἐφεξῆς ἐπινοήσας ἐκτέθειται, ἀναγκαῖον ἂν εἴη καὶ τὴν
{ἐκ} τούτου κατασκευὴν δι' ὑποδείγματος κατὰ τὸν οἰκεῖον
τρόπον ἐν τούτοις ὑπογράψαι σοι πρὸς τὸ μηδέν σε τῶν πρὸς
τὰ προκείμενα συντεινόντων κατὰ τὸ δυνατὸν διαλαθεῖν. προ-
καταχωρίζων δὲ τὰς Ἱπποκράτους λέξεις ἀκολούθως τοῖς
πρότερον οὕτως τὰς διὰ τῶν ὑποδειγμάτων ἐμβολὰς ὑποτάξω.

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΥ ΤΟΥ ΚΙΤΙΕΑ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ <ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΙΤΟ>

Στὸ μὲν πρῶτο βιβλίο, βασιλιὰ Πτολεμαῖε, σοῦ ἔχω διασαφηνίσει
μὲ ποιόν τρόπο μπορεῖ κανεὶς κατὰ τὸν Ἱπποκράτη καὶ νὰ διαγνώσει
καὶ νὰ ἀνατάξει ἕναν ἐξαρθρωμένο ὦμο· στὸ προηγούμενο (βιβλίο)
σοῦ ἔχω ἐκθέσει κατὰ τρόπο παραπλήσιο μὲ πίνακες σχετικὰ μὲ τὸν
ἀγκώνα καὶ τὸν καρπὸ καὶ τὴν κύρτωση τῶν σπονδύλων μὲ ποιόν
τρόπο πρέπει νὰ γίνεται ἡ ἀνάταξή τους. Σ' αὐτὸ τὸ βιβλίο θὰ σοῦ
ἐκθέσω σχετικὰ μὲ τὸν μηρὸ καὶ τὸ γόνατο καὶ τὸν ἀστράγαλο καὶ τὰ
συμπτώματα τῶν ἐξαρθρωμένων μελῶν καὶ τὶς ἀνατάξεις τους, μὲ
πίνακες, σὲ ὅσες περιπτώσεις αὐτὸ εἶναι δυνατόν, κατὰ τρόπο πα-
ραπλήσιο πρὸς τὰ ἤδη λεχθέντα, γιὰ νὰ ἔχεις σὲ τρία βιβλία ὁλοκλη-
ρωμένη γνώση τῆς κατὰ τὸν Ἱππο­κράτη θεωρίας γιὰ τὶς ἀρθρώσεις.
Ἐπειδὴ ὅμως, ἂν καὶ ἐπιζητοῦσε νὰ ἀνατάσσει ὅλες ἢ τὶς περισσό-
τερες ἀπὸ τὶς ἀρθρώσεις χωρὶς τὴν κατασκευὴ μηχανημάτων, ἔχει
παρουσιάσει στὰ ἑπόμενα ἕνα καινούριο εἶδος ὀργάνου, ποὺ ἐφηῦ-
ρε ὁ ἴδιος, θὰ ἦταν ἀναγκαῖο σ' αὐτὸ τὸ σημεῖο νὰ σοῦ ἐπεξηγήσω
καὶ τὴν κατασκευή του κατὰ τὸν γνωστὸ τρόπο μὲ σχετικὸν πίνακα,
γιὰ νὰ μὴν διαφύγει τῆς προσοχῆς σου κατὰ τὸ δυνατὸν τίποτε ἀπ'
αὐτὰ ποὺ ἔχουν σχέση μὲ τὰ προκείμενα. Ἀφοῦ λοιπὸν καταχωρίσω
στὴν ἀρχὴ τὶς φράσεις τοῦ Ἱπποκράτη σύμφωνα μὲ τὰ προηγούμε-
να, μ' αὐτὸν τὸν τρόπο θὰ σοῦ ἀπεικονίσω τὶς ἀνατάξεις.

Σχόλια: 

Tit.: Πιθανῶς <ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ>. Βλ. ἀνωτ. Π1, σ.λ. Tit.

1.4. κυφ<ώσ>εως: κυφεως L, υἱοθετούμενο ἀπὸ τὸν Di.5042 (μὲ τὴ σημ.: «Ita Codd. Leg. κύφους s. κυφώσεως»)· κυφώσεως M, καὶ Sch.1 KK.2 (κυφ<ώσ>εως). Στὸν Ἱππ. ἀπαντοῦν οἱ τύποι κύφωσις (ἡ κύρτωση) καὶ κῦφος (-εος, τὸ κύφωμα: βλ. ΕΛεξΙ3 σ.λλ., καὶ ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 2.12.3 σ.λ. κύφωμα = ὕβωμα). Ὀρθότερη, ἑπομένως, γραφὴ εἶναι ἡ γεν. κυφ<ώσ>εως· ὁ τύπος ἀπαντᾶ καὶ ἀνωτ. 2.9.16 κύφωσις καὶ κατωτ. 3.10.42-43 κυφώσεως (καὶ ἀνωτ. 2.9.4 ῥάχις κυφοῦται).

6. τὸν καταρτισμὸν: βλ. ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.1.6-7 σ.λ. καταρτισμοῦ.

  1. Schöne, H. (1896), Apollonius von Kitium: Illustrierter Kommentar zu der hippokrateischen Schrift Περὶ ἄρθρων, Leipzig.
  2. Kollesch, J. & Kudlien F. (1965), Apollonii Citiensis in Hippocratis De articulis commentarius, Vol. XI.1.1, CMG Berlin.
  3. Ἀποστολίδης, Π. Δ. (1997), Ἑρμηνευτικὸ Λεξικὸ πασῶν τῶν λέξεων τοῦ Ἱπποκράτους, Αθήνα.