You are here

Ε71

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

                 Ἀφ[ροδείτη1  – – – – – – – – – – – –]
     Ἐπαφρ[όδειτος2  – – – – – – – – – – – – – – –]
        ΑΠΕΙ̣̣̣̣̣[3  È – x – È – x – È –]                                              (v. 1)
                 [desunt novem versus]
     [Λ x – È – x – È – x –]β̣̣̣̣̣ίον4.                                              (v. 11)
5   Μικρὸν [ἀ]ν̣̣̣̣̣άμε[ινον5 – È – x – È – νεω]τ̣̣̣̣̣έροις?6 
     Νυκτὸς [μ]ελαίν[ης7  – È – x]ΗΣ κρατεῖ8.
     [Ξ]έ̣̣̣̣̣νοισι9 συ̣̣̣̣̣νβούλοισι̣̣̣̣̣10 [– ]ε̣̣̣̣̣ζη11 χαρά.
     ›Ο‹ὔπω̣̣̣̣̣ [σε ἄπ]ε̣̣̣̣̣ιρον ὄν[τα12  – x – È ]OΣ13.                       (v. 15)
     14Πρὶν ἤ̣̣̣̣̣ [τι] δ̣̣̣̣̣ρᾶσαι πρῶτα βουλε̣̣̣̣̣[ύειν15 σε χρ]ή .
10 Ῥείθρο[ις16 ἐ]ν̣̣̣̣̣αν̣̣̣̣̣τίοισι17 μὴ πειρῶ ν̣̣̣̣̣[έειν]18 .
     Σ̣̣̣̣̣εβ̣̣̣̣̣ί̣̣̣̣̣ζ̣̣̣̣̣[ετα]ι τὸ[ν χ]ρησμὸν ἀψευδῆ σ[οφός]19 .
     20[Τ – – – – ]Σ̣̣̣̣̣ΑΡ Σ̣̣̣̣̣[– –] ἢ̣̣̣̣̣ θαν[εῖν].
     [Υ – – – – –]Ν̣̣̣̣̣[– – – – – – – ]                                             (v. 20)
     Φίλοις ἀπιστεῖν Ι21[– È – x – È – ]
15 Χαρὰν ἀπροσδόκ̣̣̣̣̣[ητον22  – x – È – ]
     Ψυχῆς καθαρμὸν  [– È – x – È – ]
      προευμενὴς23  [ x – È – x – ]ἔ̣̣̣̣̣γ̣̣̣̣̣ν̣̣̣̣̣[ως]24.                            (v. 24)

  1. 1 Ἀφ[ροδείτη Mitf.: Ἀφ[ροδίτη Ekm. (prob. Björck)
  2. 2 Ἐπαφρ[όδειτος Mitf.: ἐπαφρ[οδιτ Ekm.
  3. 3 ΑΠΕΙ̣̣̣̣̣[ scr. Mitf. (ἀπει̣̣̣̣̣[θέοντι], ἀπει̣̣̣̣̣[κάσαι], [ἀπει̣̣̣̣̣[λέοντι] e.g. prop. ipse adnot.): απε[ Ekm.; num ἄπει̣̣̣̣̣[ρο ( vel )?
  4. 4 ]β̣̣̣̣̣ίον Mitf.: ]πον Ekm.
  5. 5 []ν̣̣̣̣̣άμε[ινον suppl. Björck (-ν-), it. Mitf. (-ν̣̣̣̣̣-): ·· αμ[ Ekm.
  6. νεω]τ̣̣̣̣̣έροις ? Mitf.: ]εροις Ekm. (fragmentum cum fin. vv. 4-8 Ekm. superius posuit: ]εροις so­lum | μικρὸν...ης κρατει |, etc.)
  7. 6 [μ]ελαίν[ης Ekm.
  8. ‖ ]ΗΣ κρατεῖ Mitf.: ]ης κρατει Ekm.
  9. 7 [Ξ]έ̣̣̣̣̣νοι­σι Mitf.: [Ξ]υνοῖσι vel [Ξε]ινοῖσι (sic, pro [Ξε]ίνοισι) Björck
  10. σ̣̣̣̣̣υνβούλοισι Mitf.: ··νβουλεις Ekm.
  11. ‖ ]έ̣̣̣̣̣ζη χαρά Mitf.: ]ύζη χαρᾶς Ekm.
  12. 8 ›Ο‹ὔπω̣̣̣̣̣[σε ἄπ]ε̣̣̣̣̣ιρον ὄν[τα scripsimus (de σε = σ' vid. infra adnot.); (Ο)ὔπω[ς σ' ἄπ]ειρον ὄν[τα Mitf. ("after omega, a lacuna of four full letters" adnot.); Οὕπω̣̣̣̣̣[ς (sic) ἄπ]ε̣̣̣̣̣ιρον ὄν[τα χρή σε Björck: θυπ········ιρόνον Ekm. (ΘΥΠ etc. in tab.: "Θ was miscut for an O" Björck
  13. ‖ ]ΟΣ Mitf.: ]ος Ekm.
  14. 9 Πρὶν ἤ̣̣̣̣̣ [τι] δ. π. βουλε̣̣̣̣̣[ύειν σε χρ]ή Björck (: χρή]; Πρὶν [τὸ] δ. π. βουλε[ύειν σε χρ] Mitf.: πρὶν ἢ ···ρασαι πρῶτα βουλ[ Ekm.
  15. βουλε[ύου καλῶς prop. Chap.
  16. 10 ῥείθρο[ις Ekm.
  17. ]ν̣̣̣̣̣αν̣̣̣̣̣τίοισι Mitf., ἐν]αντίοισι iam Chap.: ]μ̣̣̣̣̣ ἀντίοισι Björck
  18. μὴ πειρῶ ν̣̣̣̣̣[έειν Mitf. (πείρω): μὴ π. π[ερᾶν?] Björk; μὴ π. μ[άχης Chap. (μὴ πειρωμ[ Ekm.)
  19. 11 v. suppl. Mitf. (ἀψευδὴ σ[όφος; et Σε(β)-, sed vid. suam adnot.: "at the beginning the tip of sigma is probably legible. The third letter is rather rho than beta, but the bottom is lost"): [Σ]έρα̣̣̣̣̣[πιν α]ἰτο[ χρ]ησμόν· ἀψευδὴς [ἐρεῖ] Björck (]ερ········ τὸ[ν χρ]ησμὸν ἀψευδὴς Ekm.)
  20. 12-13 vid. Mitf. cum adnot.
  21. 14 post ἀπιστεῖν I leg. Mitf.
  22. 15 ἀπροσ­δόκ̣̣̣̣̣[ητον Björck Mitf.: ἀπροσδό[κητον Ekm.
  23. 16 προευμενὴς Mitf.; ω π. Ekm.: (fort. ) πρ{ο}ευμενὴςBjörck
  24. ‖ ]ἔ̣̣̣̣̣γ̣̣̣̣̣ν̣̣̣̣̣[ως] Mitf.

                  Ἡ (στὴν?) Ἀφροδίτη [– – – – – – – –]
     Ὁ Ἐπαφρόδειτος [– – – – – – – – – –]
         ΑΠΕΙ̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣ [(ἄπειρος;) – – – – – – – – – – – –].                        (στ. 1)
                             [λείπουν 9 στίχοι: Β-Κ]
     [Λ – – – – – – – – – – – – – – – –] ζωή.                              (στ. 11)
5   Ὑπομονὴ λιγάκι [– – – – – – –] στοὺς νεώτερους (?).
     Τῆς μαύρης νύκτας [– – – – – – – – – –] κρατεῖ.
     (Μὲ) ξένους συμβούλους [– – – – – – – –] χαρά.
     Ἄπειρος ὄντας ὄχι ἀκόμα [– – – – – – –]ος.                        (στ. 15)
     Πρὶν κάτι κάμεις πρῶτα νὰ σκέφτεσαι εἶν' ἀνάγκη.
10 Σὲ ρεύματα ἐνάντια μὴν προσπαθεῖς νὰ κολυμπᾶς.
     Σέβεται τὸν χρησμὸ –ἀλάθητος ποὺ εἶναι– ὁ σοφός
     [– – – – – – – – – – – – – –] ἢ νὰ πεθάνει(ς).
     [– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –]                    (στ. 20)
     Νὰ δυσπιστεῖς στοὺς φίλους [– – – – – – – –]
15 Χαρὰ ἀπροσδόκητη [– – – – – – – – – – – – –]
     Τῆς ψυχῆς καθαρμὸ [– – – – – – – – – – – – –]
     Ὦ εὐμενὴς [– – – – – – – – – – –] γνωρίζεις (?).                  (στ. 24)

Σχόλια: 

Ἔμμετρη ἐπιγραφὴ χαραγμένη σὲ γαλαζωπὴ μαρμάρινη πλάκα, κομμάτια τῆς ὁποίας βρέθηκαν στὸν ναὸ τῆς Ἀφροδίτης στοὺς Σόλους κατὰ τὶς ἀνασκαφὲς τῆς Σουηδικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἀποστολῆς, διασκορπισμένα (A. Westholm, The Temples of Soli1, σελ. 142)· ἀπὸ αὐτὰ μερικὰ κατέστη δυνατὸν νὰ συγκολληθοῦν, ἐνῶ δεκατρία μικρὰ κομμάτια ἦταν ἀδύνατο νὰ συναρμολογηθοῦν σὲ σύνολο ἑνιαῖο (κι ἡ θέση πολλῶν ἀπὸ τὰ μικρότερα κομμάτια παρέμεινε ἀβέβαιη)· τὰ σωζόμενα ἀποσπάσματα βρίσκονται στὴ Στοκχόλμη (βλ. Ekman2 627-28 καὶ Björck22248). Ἡ κατάσταση τῆς ἐπιγραφῆς (ἀρ. 493) δὲν ἐπιτρέπει ἀσφαλῆ συμπλήρωση τοῦ μέγιστου μέρους τοῦ κειμένου (καθὼς μάλιστα ἔχει χαθῆ μιὰ μεγάλη ἑνότητα στίχων καὶ ἀπὸ ἄλλους σώζονται ἐλάχιστα γράμματα). Ὁ Ekman2 θεωροῦσε ἀδύνατο καὶ τὸν καθορισμὸ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στίχων ("The number of lines is ... impossible to ascertain", σελ. 628), καὶ πίστευε ὅτι πρόκειται γιὰ ὕμνο στὴν Ἀφροδίτη σὲ ἰαμβικὸ μέτρο, τὸν ὁποῖο καὶ χρονολογοῦσε στὴ συγκρητικὴ περίοδο ("Evidently we are confronted with a hymn to Aphrodite in iambic senar ... The conception of Aphrodite no doubt belongs to the syncretic period", 629). Ὁ Björck2 ὅμως, παραπέμποντας καὶ σὲ ἀνάλογα παραδείγματα ἀπὸ τὴ Λυκία καὶ τὴν Πισιδία (EGr3 1039 κἑ.· F. Heinevetter, Würfel- und Duchstabenorakel in Griechenland und Kleinasien [Diss.4, Breslau 1912], σσ. 34 κἑ.· R. Heberdey – E. Kalinka, Bericht über zwei Reisen im südwestlichen Kleinasien5 [Wien 1896], 35 κἑ. ἀρ. 46), ἀφορμώμενος ἀπὸ τὸ κάτω ἀριστερὰ ἀπόσπασμα μὲ τὴν ἀρχὴ τεσσάρων στίχων τῶν ὁποίων τὸ πρῶτο γράμμα εἶναι κατὰ σειρὰν ΦΧΨΩ καὶ σημειώνοντας ὅτι ἀπὸ τὰ σωζόμενα ἀποσπάσματα φαίνεται νὰ ἔχουμε ἀνεξάρτητες προτάσεις μὲ πλῆρες νόημα καὶ γενικὲς ὁδηγίες, καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι πρόκειται γιὰ ἕνα εἶδος χρησμοῦ 24 στίχωνμὲ ἀλφαβητικὴ ἀκροστιχίδα, καὶ μὲ δύο εἰσαγωγικὲς σειρές (βλ. καὶ Mitford6 σελ. 37: "an example alphabetic lot-oracle", καὶ σημ. 2: "Its true nature, unnoticed by its editor, is pointed out by Björck2"· πβ. BullÉ2 52 [1939] ἀρ. 525: « Β. [:Björck2] montre que ce n'est pas un hymne à Aphrodite, mais un oracle alphabétique, analogue à ceux qui nous sont connus en Lycie et en Pisidie » καὶ 55 [1942] ἀρ. 179: « oracle alphabétique »· SEG7 18 [1962] ἀρ. 592 [τίτλος:] «Carmen oracularium», μὲ χρονολόγηση στὸν 2ον αἰ. μ.Χ.). Βλ. καὶ J. R. Sitlington Sterrett8, "The Wolfe expedition to Asia Minor", Papers of the American School of Classical Studies at Athens 3 (1884-1885) 313 (πβ. EGr3 1040). Γιὰ ὕμνους μὲ ἀλφαβητικὴ ἀκροστιχίδα βλ. Ἀνθ. Παλ. 9.524 (Ὕμνος στὸν Διόνυσο: Μέλπωμεν βασιλῆα φιλεύιον, εἰραφιώτην, | ἁβροκόμην, ἀγροῖκον, ἀοίδιμον, ἀγλαόμορφον, | Βοιωτόν, βρόμιον, βακχεύτορα, βοτρυοχαίτην, | (...) ὥριον, ὠμηστήν, ὠρεί­τροφον, ὠρεσίδουπον. | μέλπωμεν βασιλῆα φιλεύιον, εἰραφιώτην.) καὶ 525 (Ὕμνος στὸν Ἀπόλλωνα: Ὑμνέωμεν Παιᾶνα, μέγαν θεὸν Ἀπόλλωνα, | ἄμβροτον, ἀγλαόμορφον, ἀκερσεκόμην, ἁβροχαίτην, | (...) ὠκύπον, ὠκυεπῆ, ὠκύσκοπον, ὡρεσιδώτην. ὑμνέωμεν Παιᾶνα, μέγαν θεὸν Ἀπόλλωνα.), κείμενα σαφῶς διαφορετικῆς μορφῆς ἀπὸ τὴν ἐδῶ ἔμμετρη ἐπιγραφή. Σὲ σχετικὴ ἐργασία του στὸ σεμινάριο Ἀρχαίας Κυπριακῆς Γραμματείας (τοῦ ἐδῶ γράφοντος), ὁ Δ. Στρατηγόπουλος (παραβάλλοντας πρὸς σωζόμενες γνῶμες τοῦ Μενάνδρου, καὶ παραπέμποντας σὺν τοῖς ἄλλοις στὴ διδ. διατρ. τοῦ Σ. Ψαρρᾶ Φιλολογικὲς Ἀναγραφές9, Ἀθήνα 1991, κυρίως γιὰ τὰ Βυζαντινὰ κείμενα) καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι μᾶλλον πρέπει νὰ μιλοῦμε γιὰ παραινετικὸ–γνωμικὸ ἀλφάβητο. Πβ. Chapoutier10, REA 44 [1942] 329 [τίτλος:] « Sentences morales » (μὲ ἀναφορὰ ὅμως στὸν Björck2). Περισσότερα: D. N. Anastasijewic, Die paränetischen Alphabete in der griechischen Literatur11 (München 1905)· βλ. καὶ E. Vogt, "Das Akrostichon in der griechischen Literatur"12, A&A 13 (1967) 80-95.

1. Ἀφ[ροδείτη]: ἔτσι συμπλ. ὁ Mitford, Ἀφ[ροδίτη] ὁ Ekman (υἱοθετούμενο ἀπὸ τὸν Björck2)· οἱ ἐπιγραφικὲς μαρτυρίες ὁδηγοῦν μᾶλλον στὸ -ει- (βλ. ἀνωτ. Ε46.a σχόλ. σ.λ. Ἀφροδείτηι Παφίαι). Βλ. καὶ ἑπόμ. σχόλιο.

2. Ἐπαφρ[όδειτος]: Mitf., ἐπαφρ[οδιτ Ekman2. Βλ. Ἡσύχ. σ.λ. Ἀφρόδιτος· Θεόφραστος μὲν τὸν Ἑρμαφρόδιτόν φησιν, ὁ δὲ τὰ περὶ Ἀμαθοῦντα γεγραφὼς ΠαίωνΠαίων Schmidt) εἰς ἄνδρα τὴν θεὸν ἐσχηματίσθαι ἐν Κύπρῳ λέγει (: ΑΚΕΠ13 Γα΄ 76.1 [βλ. καὶ Β΄ 30], πβ. Δα΄ 241 = Macrobius Saturn. 3.8.2.3, καὶ Δα΄ 242 = Servius in Virg. Aen. II 623: Est etiam in Cypro simulacrum barbatae Veneris, quod Ἀφρόδιτον vocant = «Ὑπάρχει ἀκόμα στὴν Κύπρο ἄγαλμα πωγωνοφόρας Ἀφροδίτης, ποὺ τὸ λὲν Ἀφρόδιτον», βλ. καὶ σχόλ. Δβ΄ 241 καὶ 242 καὶ σελ. 61 § 29, πβ. Burkert14 ΑρΕΘ 324 κἑ.). Βλ. ἐπίσης Chantraine15 σ.λ. Ἀφροδίτη, μέ ἐτυμολογία: « Il est clair que le rapprochement avec ἀφρός est une étymologie populaire, cf. Pl. Cra. 406 c διὰ τὴν τοῦ ἀφροῦ γένεσιν. (...) En revanche il est probable que le nom Ἀφρώ passé par l'etrusque apru a donné naissance au lat. aprīlis (...). » (περισσότερα: Γρ. Κάρλα, "Ἡ «Κύπρις Ἀφροδίτη»: μιὰ ἐτυμολογικὴ προσέγγιση", Παρουσία [Λευκωσία, Κύπρος] 1 [1994] 22-27). Bλ. καὶ ἀνωτ. Ε28 σχόλ. σ.στ. 1 σ.λ. Ἀφροδισίη καὶ Ε32 σχόλ. σ.στ. 2 σ.λ. Κύπρις (περαιτέρω παραπομπὲς στὸν κατωτ. Πίν., σ.λλ. Ἀφροδίτη καὶ Κύπρις), καὶ ΑΚυΓ416 *33 F2 σ.στ. 1-3, κυρίως σ.στ. 1 σ.λ. Ἀφρόδιτος.

5 (στ. 12). Μικρὸν [ἀ]ν̣άμε[ινον – – –νεω]τ̣έροις: συμπλ. Björck2 / Mitford6 (τὸ κομμάτι τῆς ἄνω δεξιᾶς πλευρᾶς τοποθετεῖται ἀπὸ τὸν Ekman ὑψηλότερα κατὰ ἕνα στίχο, μὲ τὸ ΗCΚΡΑΤΕΙ τοῦ ἐδῶ 6 (v. 13) ἐκεῖ μετὰ τὸ μικρὸν κ.λπ.). Πβ. EGr3 1038.15 ἐπ' ἡσ[υχ]ίῃ δ' ἀν[άμεινον] καὶ 28 μι]κρὸν [πι]σχὼν τελέσις [πά]νθ' ὅσ(σ)α με[ρ]ιμνᾷς (: «Epigrammata dedicatoria, VII. Oracula»), πβ. ἐπίσης 1039.10 καὶ 18. Τὸ μικρὸς στὴν ἀρχὴ στ. καὶ ἀνωτ. Ε21.1 Μικρὰ (βλ. ἐκεῖ σημ.).

6 (στ. 13). Νυκτὸς [μ]ελαίν[ης: Ὅπως παρατηρεῖ ὁ Ekman2 ἡ σχέση τῆς Ἀφροδίτης μὲ τὴ νύκτα μέλαιναν εἶναι παλαιά· ἡ Ἀστάρτη ἐμφανίζεται ὡς θεὰ τῆς σελήνης καὶ ἡ Ἀφροδίτη ἔχει τὸν ἴδιο χαρακτήρα ("though not so pronounced"), ἔχοντας τὰ ἐπίθ. νυκτερίη (Ὀρφ. Ὕμν. 55 [Εἰς Ἀφροδίτην] στ. 3, πβ. καὶ στ. 2 φιλοπάννυχε), σκοτίη κ.λπ. Ἡ φράση συχνὰ στὸν Ὅμηρο: μελαίνης νυκτός (Ο 324, Ὁμηρ. ὕμν. IV [Εἰς Ἑρμ.]. 67 καὶ 290), νύκτα μέλαιναν (Κ 297 κ.ἀ.), νυκτὶ μελαίνῃ (Θ 502 κ.ἀ., βλ. καὶ σημ. Janko στὸ Ο 323-5: Comm. Il.17 IV 263).

8 (στ. 15). >Ο<ὔπω̣ [σε ἄπ]ε̣ιρον ὄν[τα]: στὴν ἐπιγρ. σαφῶς ΘΥΠ στὴνἀρχή, κατὰ γενικὴ ὁμολογία. Ἡ διόρθωση ἀνήκει στὸν Björck2 (ὅμως: Οὕπω̣[ς ἄπ]ε̣ιρον κ.λπ.), υἱοθετεῖται δὲ ἀπὸ τὸν Mitford ποὺ γράφει (Ο)ὔπω [σὲ ἄπ]ε̣ιρον κ.λπ. Γράψαμε [σε (ἴσως σὲ) ἄπ]ε̣ιρον κ.λπ., μὲ τὸ -ε γραφόμενο ἀλλ' ἐκθλιβόμενο μετρικὰ ὅπως καὶ ἀλλοῦ σὲ Κυπριακὰ ἐπιγράμματα (βλ. ἀνωτ. Ε4 εἰσαγ. σημ., γιὰ τὸ Διότιμός με ἐπέθηκε, μὲ παραπομπές).

9 κἑ. (στ. 16 κἑ.). Πβ. EGr3 1038. 26 κἑ.

10 (στ. 17). Πβ. EGr3 1039.10 Κύμασι μάχεσθαι χαλεπόν· ἀνάμειν[ον], φίλε καὶ Heberdey – Kalinka5 46.10 Κύμασι μάχεσθαι χαλεπόν· ἀνάμεινον βραχύ (πβ. καὶ ἀνωτ. 5).

11 (στ. 18). Πβ. EGr3 1039.13 Νεικοφόρον δώρημα τὸν χρησμὸν τε-[λεῖ] (πβ. 1040.18), Sitl. Sterrett8 (ὅ.π., 313) 18 [13] Ν. δ. τὸν χρ. στρ(έ)φε[ι]. Πβ. ἐπίσης 1040.27. Γιὰ τὴ λ. χρησμός βλ. Chantraine15 σ.λ., πβ. ἀνωτ. 1Τ6.3 σ.λ. χρησμολόγοι καὶ 2Τ1.1 σ.λ. χρησμολόγους, καὶ ΑΚυΓ1β´18 71 κἑ. (μὲ σημ. 12) καὶ 79 κἑ.).

15 (στ. 22). Πβ. Heberdey – Kalinka5 46.22 Χαίρων ἐπείγου· Ζεὺς τάδ' αὐτὸς ἐννέπει (πβ. ἐπίσης στ. 9, στ. 16, στ. 19). Στὰ EGr3 1039.22 Χρυσοῦν ποιήσεις χρησμὸν ἐπιτυχών, φίλε (καὶ 1040.22, ἀλλὰ [ξ]ένε, ὅπως καὶ στὸν ἀντίστοιχο στ. στοῦ Sitl. Sterrett8).

16 (στ. 23). Ψυχῆς καθαρμὸν: ἔνδειξη ὅτι τὸ ἐπίγραμμα ἀνήκει στὴ συγκρητικὴ περίοδο, κατὰ τὸν Ekman2· ἀναφορὰ σὲ διαδικασία ἐξαγνισμοῦ, κατὰ τὸν Björck2 (καὶ ὁ στ. 15 [ἐδῶ 6 (στ. 13)] σὲ προφητικὸ ὄνειρο: "the last verse but one begins ψυχῆς καθαρμὸν καὶ was, I think, prescribing a ritual purification instead of giving an immediate answer; and the line 15 ... possibly referred the inquirer to a coming prophetic dream"). Γιὰ τὴ φράση πβ. EGr3 109.5 ψυχήν τε κάθ[ηρεν] (πβ. ἐπίσης 104.1 καθαρῶι πυρὶ γυῖα καθήρας). Γιὰ τὸν καθαρμόν βλ. ἀνάμεσα στ' ἄλλα Burkert14 ΑρΕΘ 175 κἑ., γιὰ τὴ λέξη LSJ919 σ.λ., γιὰ τὴν ἐτυμ. Chantraine15 σ.λ. καθαρός (καὶ καθάρειος / καθάριος, καθαρότης· καθαίρω, κάθαρσις, κάθαρμα, καθαρτικός, καθάρσιος καὶ καθαρτήριος, κ.ἄ.)· πβ. καὶ ἀνωτ. Ε51.2 σημ. σ.λ. κοίρανον ἁγνείας (μὲ ἀναφορὰ στὸ καθαρός, καὶ παραπομπές).

17 (στ. 24). Ὦ προευμενής: μὲ συνίζηση τοῦ -οευ-. Μόνον ἐδῶ, ἐξ ὅσων γνωρί­ζουμε· ἀπαντᾶ ὅμως τὸ προευμενίζω (βλ. LSK20 σ.λ., = «εὐμενίζω προηγουμένως, διαθέτω εὐμενῶς πρότερον, Σχόλ. εἰς Ἄρατ. 636»). Γιὰ τὸ εὐμενὴς βλ. Ἡσύχ. σ.λλ. εὐμενές· ἀγαθόν. σπουδαῖον καὶ εὐμενέεσσι· φίλοις (εὐμένεια· φιλία. διαλλαγή. συγχώρησις καὶ εὐμενέτειρα· εὐμενής), καὶ κυρίως Εὐμενής· Ἀφρο • • • • (πιθανῶς Ἀφροδίτη)· βλ. καὶ LSJ919 / LSK20 σ.λ. εὐμενής, καὶ Chantraine15 σ.λ. μέμονα, μένος, etc. (εὐμενής, δυσμενής, ὑπερμενής· Εὐμενίδες κ.λπ.· πιθανῶς καὶ πρευμενής). Τὸ πρευμενής, ποὺ προτείνει ἐδῶ ὁ Björck2 (πρ{ο}ευμενής), ἀπαντᾶ στὸν Αἰσχ. καὶ στὸν Εὐρ. (ἀντὶ τοῦ εὐμενής, κατὰ τὸν Chantraine15 σ.λ., γιὰ λόγους μετρικούς), μὲ τὴ σημασία «ἤπιος τὴν διάθεσιν, ἀγαθός, φιλικός, εὐμενής» ἀλλὰ καί «ἐξευμε­νίζων, ἱλαστήριος», καὶ ἐπὶ γεγονότων «εὐνοϊκός, αἴσιος» (κατὰ τὸν LSK20 σ.λ., βλ. καὶ πρευμένεια), καὶ πρηϋμενής (EGr3 618.40 πρηϋμενῆ δ' ἕξεις Ζηνὸς νόον) καὶ πραϋμενής (LSJ919 σ.λ., μὲ παραπομπὴ στὸ τοῦ Ἡσυχ. πραϋμενῶς· προθύμως· πράῳ τῷ μένει χρώμενος, πβ. τοῦ ἰδίου πρευμενοῦς • • • • • • • • (Aesch. Suppl. 210)· πρᾶον, ἀλλὰ καὶ πρευμενές· ἵλαον, εὔνουν, πρόθυμον)· ὁ Chantraine15 (σ.λ. πρευμενής) θεωρεῖ πολὺ πιθανὸ ὅτι τὸ ἐπίθ. προέρχεται ἀπὸ τὸ προευμενής (« Il est bien possible que πρευμενής soit issu de *προ-ευμενής »: μὲ ἀστερίσκο τὸ προ-ευμενής, γιατὶ ἀγνοεῖ καὶ αὐτὸς τὴν ἐδῶ ἐμφάνιση τοῦ ἐπιθέτου).

  1. Westholm, A. (1936), The Temples of Soli: Studies on Cypriote Art during Hellenistic and Roman Periods, Stockholm.
  2. Gjerstad, E., Lindros J., Sjöqvist E. & Westholm A. (1934-1972), The Swedish Cyprus Expedition: Finds and Results of the Excavations in Cyprus., Vols. I-IV 2, Stockholm und Lund .a↑ b↑ c↑ d↑ e↑ f↑ g↑ h↑ i↑ j↑ k↑ l↑ m↑ n↑ o↑ p↑
  3. Kaibel, G. (1878), Epigrammata Graeca ex lapidibus conlecta, Berlin.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑ f↑ g↑ h↑ i↑
  4. Heinevetter, F. (1912), Würfel- und Buchstabenorakel in Griechenland und Kleinasien,
  5. Heberdey, R. & Kalinka E. (1896), Bericht über zwei Reisen im südwestlichen Kleinasien, Wien.a↑ b↑ c↑
  6. Mitford, T. B. (1950), New Inscriptions from Roman Cyprus, OArch 6: 1-95.a↑ b↑
  7. Supplementum Epigraphicum Graecum, Amsterdam/Leiden.
  8. Stitlington-Sterrett, J. R. (1884), The Wolfe expedition to Asia Minor, Papers of the American School of Classical Studies at Athens 3: a↑ b↑ c↑
  9. Ψαρράς, Σ. Ε. (1991), Φιλολογικές Αναγραφές, Αθήνα.
  10. Chapouthier, F. (1942), Chronique des Études Anciennes: Sentences morales, REA 44: 329.
  11. Anastasijewic, D. N. (1905), Die paränetischen Alphabete in der griechischen Literatur, München.
  12. Vogt, E. (1967), Das Akrostichon in der griechischen Literatur, A&A 13: 80-95.
  13. Χατζηϊωάννου, Κ. (1971-1992), Ἡ Ἀρχαία Κύπρος εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Πηγάς, τóμ. Α΄- Στ΄, Λευκωσία.
  14. Burkert, W. (1993), Ἀρχαία Ἑλληνική Θρησκεία: Ἀρχαϊκή καί Κλασσική Ἐποχή, μτφρ. Μπεζαντάκος, Ν Π. και Αβαγιανού, Α Ἀθήνα.a↑ b↑
  15. Chantraine, P. (1968-1980), Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire de mots, Vols. 1-4, Paris.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑ f↑
  16. Βοσκός, Α. Ι. (2007), Ἀρχαία Κυπριακὴ Γραμματεία: τόμ. 4. Ἰατρική, τóμ. 4, Λευκωσία.
  17. Janko, R. & Kirk G. S. (1992), The Iliad: A Commentary, Vol. IV: 13-16, Cambridge.
  18. Βοσκός, Α. Ι. (1995), Ἀρχαία Κυπριακὴ Γραμματεία: τόμ. 1. Ποίηση Ἐπική Λυρική Δραματική, τóμ. 1, Λευκωσία.
  19. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.a↑ b↑ c↑
  20. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .a↑ b↑ c↑