You are here

F64

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Hygin. Astron. 2.34.2-3 (vv. 1178-92)

1Alii dicunt cum Callimacho (F 387 Schn.; 517 Pf.), cum Dianae 

vim voluerit adferre2 (sc. Orion), ab ea3 sagittis esse confixum4 et ad

sidera propter venandi consimile5 studium deformatum. (3) Istrus6

autem dicit7 Oriona a Diana8 esse dilectum et paene factum ut ei

  nupsisse existimaretur. quod cum Apollo aegre ferret9 et saepe eam10

obiurgans nihil egisset, natantis Orionis longe caput solum videri11

conspicatus12, contendit cum Diana eam non posse sagittam mittere13

ad id quod nigrum in mare videretur. quae se cum vellet14 in eo studio

maxime artificem dici, sagitta missa caput Orionis traiecit. itaque

eum cum15 fluctus interfectum ad litus eiecisset16 et se eum17 Diana

percussisse18 plurimum19 doleret, multis20 eius21 obitum prosecuta22 lacrimis,

inter sidera statuisse existimatur. sed quae23 post mortem Diana24 fece-

rit, in eius historiis dicemus.

  1. [Vid. edd. Boeuffle, et Viré, cum sigl.]
  2. 2 voluerit vim inferre Z ‖
  3. eo R ‖
  4. vv.ll. (pro confixum) interfectum, peremptum
  5. 3 consimile om. N (simile E) ‖
  6. Istrus (Ister vulg.) edd.: histrius (is- P, Hys- L) codd.
  7. 4 vv.ll. dixit, dicitur
  8. Dianae F
  9. 5 vv.ll. agere ferret, haec referret
  10. eum P
  11. 6 videri om. R (verborum longevideri ordo in aliis aliorsum)
  12. 7 conspicatur ΑΡ ‖
  13. dirigere (pro mittere, om. Pa.c.) R
  14. 8 se cum vellet pl. (prob. Boeu. Vi.); se convellet L: cum vellet se Z; cum se vellet scr. Jac. (post Bunte)
  15. 10 cum eum R (eum om. Za.c.) ‖
  16. abiecisset AEF ‖
  17. cum pro eum Z
  18. 11 percussisset Fa.c.
  19. multum pro plurimum LB ‖
  20. multum pro multis B ‖
  21. eum (pro eius) P ‖
  22. persecuta M
  23. 12 quae om. N ‖
  24. Diana om. Z (12-13 Jac.).
Ὑγίν. Ἀστρον. 2.34.2-3 (σειρ. 1178-92)

Ἄλλοι λένε μαζὶ μὲ τὸν Καλλίμαχο πώς, ἐπειδὴ θέλησε (δηλ. ὁ Ὠ-

ρίων) νὰ κάνει δική του μὲ τὴ βία τὴν Ἄρτεμη, ἐκείνη τὸν χτύπησε

μὲ τὰ βέλη της καὶ τὸν μεταμόρφωσε σὲ ἀστερισμὸ ἐξαιτίας τῆς

σπουδῆς του νὰ τὴ συναγωνιστῆ στὸ κυνήγι. (3) Ὁ Ἴστρος ὅμως

λέει πὼς τὸν Ὠρίωνα τὸν ἐρωτεύτηκε ἡ Ἄρτεμις καὶ φαινόταν σχε-

δὸν βέβαιο πὼς θὰ τὸν κάνει ἄντρα της. Ἐπειδὴ ὅμως αὐτὸ τὸ 'φερε

βαρέως ὁ Ἀπόλλωνας καὶ μὲ τὶς συχνὲς ἐπιπλήξεις του δὲν πέτυχε

τίποτα, βλέποντας πὼς τοῦ Ὠρίωνα ποὺ κολυμποῦσε μακρυὰ μόνο

τὸ κεφάλι φαινόταν, φιλονίκησε μὲ τὴν Ἄρτεμη ὅτι αὐτὴ δὲν θὰ

μποροῦσε νὰ κτυπήσει μὲ βέλος αὐτὸ ποὺ φαινόταν μαῦρο στὴ θά-

λασσα. Κι ἐκείνη, καθὼς ἤθελε νὰ θεωρεῖται σ' αὐτὴ τὴν τέχνη στὸ

ἔπακρο ἐπιδέξια, μ' ἕνα βέλος ποὺ ἔρριξε διαπέρασε τὸ κεφάλι τοῦ

Ὠρίωνα. Κι ἔτσι, ὅταν τὸ κύμα τὸν ἐξέβρασε νεκρὸ στὴν ἀκτὴ κι ἡ

Ἄρτεμη καταστενοχωρήθηκε ποὺ τὸν σκότωσε, προπέμποντας τὸν

σκοτωμένο μὲ δάκρυα πολλὰ τὸν ἔστησε ἀνάμεσα στ' ἀστέρια, ὅπως

λέγεται. Ὅσα ὅμως μετὰ τὸν θάνατό του ἔκαμε ἡ Ἄρτεμη, θὰ τὰ

ποῦμε στὶς σχετικὲς μ' αὐτὴν ἱστορίες.

Σχόλια: 

64-66. Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ τρεῖς ἀναφορὲς προέρχονται ἀπὸ τὴν ἴδια πηγή (Ὑγίν. Ἀστρον. 2.34, 35, 40) καὶ ἀναφέρονται σὲ παρεμφερεῖς μύθους, καθιστᾶ εὔλογη τὴν ὑπόθεση ὅτι προέρχονται ἀπὸ τὸ ἴδιο ἔργο τοῦ Ἴστρου· ἡ δὲ φύση τῶν μνημονευόμενων μύθων δὲν ἀποκλείει –ἂν δὲν εἰσηγεῖται– τὴν πιθανότητα νὰ εἶναι τὸ ἔργο αὐτὸ ποιητικό (βλ. Jacoby1 657/522). Τὸ ὅτι ὁ Ζεύς (Juppiter F65.8, ut Istrus ait) –κι ὄχι ὁ Ἀπόλλων καὶ ἡ Ἄρτεμις (Apollo καὶ Diana F64 καὶ F66)– ἀναφέρεται στὸ δεύτερο ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ ἀποσπ., μειώνει στο ἐλάχιστο τὶς πιθανότητες νὰ ἀνήκουν καὶ τὰ τρία στὸ ἔργο τοῦ Ἴστρου Ἀπόλλωνος ἐπιφάνειαι (ἀνωτ. F50-52) καὶ σὲ σημαντικὸ βαθμὸ τὴν πιθανότητα νὰ ἀνήκει τὸ F65 στὰ Ἀττικά (πβ. ἀνωτ. F14, μὲ σχόλ.) καὶ τὰ F64 καὶ F66 –ἢ τοὐλάχιστο τὸ πρῶτο– στὸ Ἀπόλλωνος ἐπιφάνειαι (πβ. Jacoby1 ὅ.π. μὲ παραπομπὲς στὴν παλαιότερη βιβλιογραφία καὶ κυρίως S. Jackson, "Callimachus, Istrus and Two Mortals' Deaths"2, QUCC 56.2 [1997] 105-18 καὶ ὅ.π. [σημ. στὸ F60] σελ. 238)· ἡ πιθανότητα νὰ ἀποτελεῖ ὁ Ὠρίων συνδετικὸν ἁρμὸ τῶν τριῶν ἀποσπ. φαίνεται πενιχρή, καὶ μικρὴ ἡ πιθανότητα νὰ ἔγραψε ὁ Ἴστρος ἕνα ἔργο ἀνάλογο μὲ τὶς Μετ. τοῦ Ὀβιδίου, καὶ μὲ τοὺς τρεῖς αὐτοὺς κύκλους μύθων (βλ. σχετικά: V. Pöschl3 ὅ.π. [σημ. στὸ F14], κ.ἄ.). Γιὰ τοὺς σχετικοὺς μύθους βλ. καὶ ΕλλΜ4 2. 44 κἑ. (Ὠρίων [Orion], μὲ «τεκμηρίωση») κ.ἀ. (καὶ 3. 353)· 3. 34 κἑ. (Κέφαλος καὶ Πρόκρις [Cephalus καὶ Procris], βλ. περισσότερα ἀνωτ. σχόλ. στὸ F14)· 3. 100 κἑ. (Φλεγύας καὶ Κορωνίς [Phlegyas καὶ Coronis], μὲ «τεκμηρίωση»), 213-14 (ἐπίσης, Ἴσχυς καὶ Ἔλατος [Ischys καὶ Elatus], κ.ἀ.

  1. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .a↑ b↑
  2. Jackson, S. (1997), Callimachus, Istrus and two Mortals' Deaths, QUCC 56.2: 105-118.
  3. Pöschl, V. (1959), Kephalos und Prokris in Ovids Metamorphosen, Hermes 87: 328-343.
  4. Κακριδῆς, Ἰ. Θ. (1986), Ελληνική Μυθολογία, Αθήνα .