You are here

F25

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Phot. s.v. Αἰδοῦς βωμός
  1. Cf. Paus. Att. s.v. Αἰδοῦς βωμός (Eust. ad X 451, p. 1279.40); cf. etiam Hesych. s.v. (fere eadem, sed sine Istri nomine), et Schol. Aesch. Prom. 12.


  2. Αἰδοὺς ante βωμός z, Αἰδοῦς post βωμός om. b (αἰδώςβωμὸς Hesych. cod., em. Musurus) ‖
  3. Ἀθήνησιν ἐν τῆι ἀκροπόλει (post βωμός) add. Paus. Hesych. (διὸ κατὰ τοὺς παλαιοὺς Ἀθήνησιν [sine titulo] Eust.) ‖
  4. καὶ Φιλίας Hesych. (em. Meurs) ‖
  5. βωμοί εἰσι (εἰσιν z) Phot.; εἰσὶ βωμοὶ Hesych.: ἦν βωμὸς Paus. Eust. (fort. pro εἰσὶ βωμοὶ, cf. Schol. Αἰσχ. Προμ. 12 παρὰ Ἀθηναίοις Αἰδὼς τιθηνὸς Ἀθηνᾶς, Τόλμης τε καὶ Ἀναιδείας τεμένη παρὰ αὐτοῖς) ‖
  6. πρὸς τῶι ἱερῶι. post βωμοὶ (om. cett.) Hesych.
  7. 2 βωμὸν καὶ om. Paus. Eust. ‖
  8. καθὰ καὶ Παυσανίας ἱστορεῖ (pro καθάπερ Ἴ. ἱστ.) Eust. (om. Paus.) ‖
  9. ἃς οἱ μὲν παιδαγωγούςοἱ δὲ τροφοὺς τῆς Ἀθηνᾶς γενέσθαι φασίν Paus. Eust. (post. νεών Paus., post ἱστορεῖ Eust.).
Φώτ. σ.λ. Αἰδοῦς βωμός

τῆς Αἰδοῦς βωμός· τῆς Αἰδοῦς καὶ τῆς Ἀφελείας ὑπάρχουν βωμοὶ

γύρω ἀπὸ τὸν βωμὸ καὶ τὸν ναὸ τῆς Πολιάδος Ἀθηνᾶς, σύμφωνα μὲ

ὅσα ὁ Ἴστρος ἱστορεῖ.


[Ἡ μαρτυρία γιὰ βωμοὺς τῆς Αἰδοῦς καὶ τῆς Ἀφελείας (Φιλίας στὸν Ἡσύχ., ποὺ πρέπει πιθανὸν νὰ διορθωθῆ σὲ Ἀφελείας, ὅπως ἴσως καὶ τὸ ἦν βωμὸς –ἀντὶ τοῦ εἰσὶ βωμοὶ;– τοῦ Παυσ. καὶ τοῦ Εὐστ.) ἀποδίδεται ἀπὸ τὸν Εὐστ. –ποὺ ἀλλοῦ μνημονεύει τὸν Ἴστρο– στὸν Παυσ. (τὸν Ἀττ.) καὶ ἀπὸ τὸν Φώτ. στὸν Ἴστρο. Νὰ ἀντλεῖ ὁ Παυσ. ὁ Ἀττ. καὶ ἀπὸ τὸν Ἴστρο, δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλειστῆ· ἀντίθετα, τὸ ἃς οἱ μὲν παιδαγωγούς, οἱ δὲ τροφοὺς τῆς Ἀθηνᾶς γενέσθαι φασίν φαίνεται νὰ ἁρμόζει στὸ εἶδος τῶν ἔργων τοῦ Ἴστρου, μὲ τὴν ἔμφαση στὰ μυθολογικὰ καὶ ὄχι στὰ γεωγραφικὰ στοιχεῖα. Βλ. ἀναλυτικὰ κατωτ. (σχόλ. στὸ ἀπόσπ.), μὲ παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία.]

Σχόλια: 

25. Κατὰ τὸν Παυσ. Ἀττ. σ.λ. Αἰδοῦς βωμός· Ἀθήνησιν ἐν τῇ ἀκροπόλει Αἰδοῦς καὶ Ἀφελείας ἦν βωμὸς περὶ τὸν τῆς Πολιάδος Ἀθηνᾶς νεών, ἃς οἱ μὲν παιδαγωγούς, οἱ δὲ τροφοὺς τῆς Ἀθηνᾶς γενέσθαι φασίν, ἀπ' ὅπου Εὐστ. στὸ Χ 451 (σ. 1279.40) διὸ κατὰ τοὺς παλαιοὺς Ἀθήνησιν Αἰδοῦς καὶ Ἀφελείας ἦν βωμὸς περὶ τὸν τῆς Πολ. Ἀθ. νεών, καθὰ καὶ Παυσανίας ἱστορεῖ, ἃς οἱ μὲν π., οἱ δὲ τρ. τῆς θεᾶς γ. φασίν (βλ. καὶ προηγ. [37 κἑ.] καὶ ἑπόμ., καὶ ΑΚυΓ1/1β´1 3 F13.3 μὲ σχόλ.)· νὰ ἀντλεῖ ὁ Παυσ. Ἀττ. καὶ ἀπὸ τὸν Ἴστρο, δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλειστῆ (βλ. ἀνωτ. σημ. στὸ κριτ. ὑπόμν.). Κατὰ τὸν Ἡσύχ. σ.λ. Αἰδοῦς βωμός· Ἀθήνησιν ἐν τῇ ἀκροπόλει Αἰδοῦς καὶ Ἀφελείας (βλ. ἀνωτ. κριτ. ὑπόμν. καὶ σημ. σ' αὐτό) εἰσὶ βωμοὶ πρὸς τῷ ἱερῷ (βλ. καὶ Συναγ. λέξ. Ι. 355.16 Bekker), κατὰ δὲ τὸν Σχολ. Αἰσχ. Προμ. 12c παρὰ Ἀθη­ναίοις Αἰδὼς τιθηνὸς Ἀθηνᾶς, Τόλμης τε καὶ Ἀναιδείας τεμένη παρὰ αὐτοῖς (βλ. καὶ ἀνωτ. σχόλ. στὸ F11, καὶ Jacoby2 642-43/516 μὲ παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία)· πβ. Παυσ. 1.17.1 γιὰ βωμοὺς Ἐλέου καὶ Αἰδοῦς καὶ Φήμης καὶ Ὁρμῆς (βλ. Roscher3 σ.λ. Tolma [O. Höfer] καὶ Παπαχατζῆ4 256 κἑ., κυρίως 259 σημ. 1, καὶ 333 σημ. 1). Προσωποποίηση τῆς Αἰδοῦς ἀπαντᾶ ἤδη στὸν Ἡσ. Ἔργ. 200 (Αἰδὼς καὶ Νέμεσις, βλ. σχόλ. West5 στὸ χωρίο [καὶ ΑΚυΓ1/1β´1 3 F7-7b, γιὰ τὴ Νέμεση καὶ ΑΚυΓ26 11 Ε35 μὲ σχόλ.], γιὰ τὴν αἰδῶ CIl καὶ COd στὰ Δ 4017-2, Ζ 166-67, Ν8 120-23, Ω9 44-45, β10 64-66 κ.ἀ. [βλ. Ind.] μὲ πλούσια βιβλιογραφία, καὶ Chantraine11 σ.λ. αἴδομαι), κι ἡ λατρεία της ἦταν ἀρκετὰ γνωστὴ στὴν ἀρχαιότητα (κυρίως στὴ Ρώμη). Περὶ τῆς Ἀφελείας ὅμως οἱ πληροφορίες φαίνεται νὰ περιορίζονται στὰ ἀνωτ. (γιὰ τὴ σημασία καὶ τὴν ἐτυμ. βλ. LSJ912 καὶ Chantraine11 σ.λ. [ἀφελής], μὲ παραπομπές)· ἡ λέξη ἀφέλεια (ἁπλότητα, ἔλλειψη προσποίησης [LSJ912 / LSK13 σ.λ.], συχνότατα γιὰ τὸ ἀνεπιτήδευτο ὕφος καὶ ἦθος στοὺς ρήτορες-σοφιστὲς [βλ. κυρίως Ἑρμογ. Ἰδ. 2.2, κεφ. Περὶ ἀφελείας] τῶν μ.Χ. χρόνων καὶ στοὺς Χριστιανοὺς συγγραφεῖς) δὲν εἶναι εὔχρηστη πρὶν ἀπὸ τὸν 5ον αἰ. π.Χ. (Κριτίας, ἀργότερα Ἀντιφάνης· τὸ ἐπίρρ. ἀφελῶς στὸν Θεόγν. 1211 μή μ' ἀφελῶς παίζουσα φίλους δένναζε τοκῆας), κι οἱ πρῶτες μαρτυρίες γιὰ προσωποποίησή της εἶναι οἱ ἀνωτ., μὲ τὴν ἀναφορὰ στὸν Ἴστρο νὰ ἀποτελεῖ τὸν term. ante quem γιὰ τὸν βωμό της στὴν Ἀκρόπολη. Ὁ Jacoby2 (643), στηριγμένος στὰ ἀνωτ. χωρία, ὑποστηρίζει πὼς δὲν ἔχουμε κανένα λόγο νὰ ἀμφισβητήσουμε τὴν ὕπαρξη τῆς λατρείας της στὴν Ἀκρόπολη· ἡ ὑπόθεση ὅμως πιθανῆς σύγχυσης τῆς Ἀφελείας μὲ τὴν Ἀναίδειαν, στηριγμένη στὸ ἀνωτ. παρατιθέμενο Σχόλ. Αἰσχ. Προμ. 12 (Κράτος Βία τε κ.λπ., στ. 16 τόλμαν, καὶ στ. 3 ἄτολμός εἰμι στὸ κείμενο τοῦ Αἰσχ.) καὶ σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ ἀνωτ. F1 καὶ τὶς σχετικὲς μαρτυρίες (κυρίως τοῦ Παυσ., γιὰ τοὺς ἀργοὺς λίθους τῆς Ὕβρεως καὶ τῆς Ἀναιδείας), εἶναι ἑλκυστική, καθὼς τὰ συμφραζόμενα καὶ τὰ πράγματα ἐν γένει δὲν ἀποκλείουν τὴν ἀναφορὰ τῆς Τόλμης στὸ σχόλ. τοῦ Αἰσχ. ἀντὶ τῆς Ὕβρεως (βλ. π.χ. LSJ912 σ.λ. τόλμα / τόλμη, Ι.2 κ.λπ.).

  1. Βοσκός, Α. Ι. (1995), Ἀρχαία Κυπριακὴ Γραμματεία: τόμ. 1. Ποίηση Ἐπική Λυρική Δραματική, τóμ. 1, Λευκωσία.a↑ b↑
  2. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .a↑ b↑
  3. Roscher, W H. (1884-1937), Ausführliches Lexicon der griechischen und römischen Mythologie, Vols. I-IV and 4 Supplementa, Leipzig und Berlin .
  4. Παπαχατζής, Ν. Δ. (1974-1981), Παυσανίου Ἑλλάδος περιήγησις: (1.) Ἀττικά, (2.) Κορινθιακὰ καὶ Λακωνικά, (3.) Μεσσηνιακὰ καὶ Ἠλειακά, (4.) Ἀχαϊκὰ καὶ Ἀρκαδικά, (5.) Φωκικὰ καὶ Βοιωτικά, Vols. 1-5, Ἀθήνα .
  5. West, M L. (1978), Hesiod, Works and Days, Oxford.
  6. Βοσκός, Α. Ι. (1997), Ἀρχαία Κυπριακὴ Γραμματεία: τόμ. 2. Ἐπίγραμμα, τóμ. 2, Λευκωσία.
  7. Kirk, G. S. & Kirk G. S. (1985), The Iliad: A Commentary, Vol. I: books 1-4, Cambridge.
  8. Janko, R. & Kirk G. S. (1992), The Iliad: A Commentary, Vol. IV: 13-16, Cambridge.
  9. Richardson, N. & Kirk G. (1993), The Iliad: A Commentary, Vol. VI: books 21-24, Cambridge.
  10. Heubeck, A., West S. & Hainsworth J. B. (1988), A Commentary on Homer's Odyssey: Volume I: Books I-VII, Oxford.
  11. Chantraine, P. (1968-1980), Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire de mots, Vols. 1-4, Paris.a↑ b↑
  12. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.a↑ b↑ c↑
  13. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .