You are here

F2

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Schol. Apollon. Rhod. 1.623-626a

1Ἐς Οἰνοίην ἐρύ<σαντο>· εἴληφε τὴν ἱστορίαν παρὰ Θεολύτου

(FGrH 478 F 7). Σίκινος δέ ἐστι νῆσός τις πρὸ τῆς Εὐβοίας, τὸ

πρότερον Οἰνοίη καλουμένη διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν ἀμπελόφυτον.

μνημονεύει δὲ τῆς μετονομασίας Ξεναγόρας (FGrH 240 F31)

  λέγων ὅτι μετωνομάσθη ἀπὸ Σικίνου τοῦ υἱοῦ Θόαντος καὶ

νύμφης Οἰνοίης2. ὅτι δὲ ἐνθάδε Θόας ἐσώθη καὶ Κλέων ὁ

Κουριεὺς ἱστορεῖ καὶ Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός (FGrH

697 F 5) δεικνὺς ὅτι παρὰ Κλέωνος τὰ πάντα μετήνεγκεν

Ἀπολλώνιος.

  1. [Vid. Schol. Apollon. Rhod. ed. Wendel (pp. 54-5) cum siglis, et Lloyd-Jones – Parsons Suppl. Hell. fr. 339.]
  2. 6 νύμφης Οἰνοίης L; νύμφης Οἰνηίδος Bochart, it. Wendel (fort. recte): Νηΐδος νύμφης ἐν Οἰνόηι P (cf. Etym. Gen. (A) νύμφης Οἰνόης Ναΐδος et Apollon. Rhod. 1.626 νηιὰς Οἰνοίη νύμφη).
Σχόλ. Ἀπολλών. Ρόδ. 1.623-626a

Στὴν Οἰνόη ἔσυραν: ἔχει πάρει τὴν ἱστορία ἀπὸ τὸν Θεόλυτο. Ἡ δὲ

Σίκινος εἶναι ἕνα νησὶ μπροστὰ ἀπὸ τὴν Εὔβοια, ποὺ πρὶν ὀνομαζό-

ταν Οἰνόη, ἐπειδὴ ἦταν ἀμπελόφυτη. Τὴ μετονομασία μνημονεύει ὁ

Ξεναγόρας λέγοντας ὅτι μετονο­μάστηκε ἀπὸ τὸν Σίκινο τὸν γιὸ τοῦ

Θόαντα καὶ τῆς νύμφης Οἰνόης. Ὅτι ἐδῶ σώθηκε ὁ Θόας τὸ διηγεῖ-

ται καὶ ὁ Κλέων ὁ Κουριεὺς καὶ ὁ Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός,

δείχνοντας πὼς ἀπὸ τὸν Κλέωνα πῆρε τὰ πάντα ὁ Ἀπολ­λώνιος.

Σχόλια: 

1 κἑ. Γιὰ τὸν Θόαντα (καὶ τὴν Ὑψιπύλη) βλ. ΕλλΜ Γ΄1 304 κἑ. Ἀπὸ τὶς ἀρχαῖες πηγές, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ἀπολλώνιο τὸν Ρόδιο (1.609 κἑ. καὶ 4.1759 κἑ.), βλ. κυρίως Ἀπολλόδ. 1.114-5 (πβ. 3.64-6) καὶ Ἐπιτομὴ 1.9 (ὁ Θόας γιὸς τοῦ Διονύσου καὶ τῆς Ἀριάδνης). Ὁ μύθος ἀπαντᾶ ἤδη στὸν Ὅμηρο (Η 467 κἑ. καὶ Φ 40 κἑ.). Γιὰ τοὺς στ. 2 κἑ. βλ. καὶ Etym. Gen. (ΑΒ) σ.λ. Σίκινος: Σίκινός ἐστι νῆσος πρὸς τῆι Εὐβοίαι, Οἰνόη (Α, Οἰνοίη Β) τὸ πρότερον καλουμένη διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν ἀμπελόφυτον. μετωνομάσθη δὲ ἀπὸ (τοῦ add. B) υἱοῦ Θόαντος (τοῦ add. B) Σικίνου καὶ νύμφης Οἰνόης Ναΐδος (δαίδος Β). Ἀπολλώνιος (πβ. Etym. Magn.). Τὴν ἀλλαγὴ τοῦ ὀνόματος μνημονεύει ἐπίσης ὁ Πλίνιος ὁ Πρεσβύτερος (Nat. hist. 4.70).

1. Θεολύτου: Βλ. FHG2 IV 515. Ὁ Θεόλυτος ὁ Μηθυμναῖος ἀναφέρεται ἐπίσης ἀπὸ τὸν Ἀθήναιο ὡς συγγραφέας Ὤρων (11, 470b Θεόλυτος δ' ἐν δευτέρωι Ὤρων ...) καὶ ποιητὴς Βακχικῶν Ἐπῶν (7, 296a): τὸν δὲ Γλαῦκον τὸν θαλάττιον δαίμονα Θεόλυτος μὲν ὁ Μηθυμναῖος ἐν τοῖς Βακχικοῖς ἔπεσιν ἐρασθέντα φησὶν Ἀριάδνης, ὅτε ἐν Δίαι τῆι Νήσωι ἡρπάσθη, καὶ βιαζόμενον ὑπὸ Διονύσου ἀμπελίνωι δεσμῶι ἐνδεθῆναι, καὶ δεηθῆναι ἀφεθῆναι εἰπόντα· Ἀνθηδών νύ τις ἐστὶν ἐπὶ πλευροῖο θαλάσσης | ἀντίον Εὐβοίης, σχεδὸν Εὐρίποιο ῥοάων· | ἔνθεν ἐγὼ γένος εἰμί· πατὴρ δέ με γείνατο Κωπεύς. Το δεύτερο αὐτὸ χωρίο τοῦ Θεολύτου εἶναι ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον, καθώς: (α΄) Ὁ Διόνυσος καὶ ἡ Ἀριάδνη ἐμφανίζονται στὴ μυθολογία (βλ. ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1 κἑ.) ὡς γονεῖς τοῦ Θόαντα καὶ τὰ συμφραζόμενα ὁδηγοῦν σὲ στενὴ συγγένεια πρὸς τὸ ἀπόσπασμά μας. (β΄) Ὁ Θεόλυτος ἀποτελεῖ πηγὴ τοῦ Ἀπολλωνίου, πιθανῶς μέσω τοῦ Κλέωνα τοῦ Κουριέα, ὅπως φαίνεται στὸ παρὸν ἀπόσπασμα (βλ. C. Müller, FHG2 IV 515: «Fortasse Apollonius sua e Cleone, Cleon e Theolyto mutatus est»). Νὰ προχωρήσει κανεὶς στὴν ὑπόθεση ὅτι ὁ Θεό­λυτος ἐπέδρασε στὸν Κλέωνα καὶ στὰ σχετικὰ μὲ τὸν Διόνυσο, καὶ μάλιστα σ' ἕνα ἔργο αὐτοτελές (Βακχικά, ἢ Διονυσιακά), δὲν θὰ ἦταν ἀστήρικτο. (γ΄) Μιὰ τέτοια ὅμως ὑπόθεση ὁδηγεῖ στὸ προβληματικὸ χωρίο τοῦ Κλέωνα τοῦ ἐλεγο­ποιοῦ (ποὺ ἐνίοτε ταυτίζεται μὲ τὸν Κλέωνα ἀπὸ τὴ Σικελία), καθὼς μάλιστα στὰ Διονυσιακὰ τοῦ Νόννου γίνεται συχνότατα λόγος γιὰ τὸν Περσέα (καὶ μὲ τὸ χαρακτηριστικὸ ἐπίθετο γοργοφόνος) καὶ ἡ λέξη νέποδες ἀπαντᾶ τετράκις (βλ. τὰ σχετικὰ λήμματα στὸ Lexikon zu den Dionysiaka des Nonnos, hrgg. (...) unter Leitung von W. Peek3, Hildesheim (Olms) 1968-1975). Γιὰ τὸ τελευταῖο θέμα βλ. κατωτ. F5.4-5 (στ. 1-2).

6. Οἰνοίης: Τὸ κείμενο τοῦ Ἀπολλων. Ροδ., ποὺ σχολιάζεται στὸ προκείμενο ἀπόσπασμα, στηρίζει τὴ γραφὴ Οἰνοίης (L) καὶ καθιστᾶ μὴ ἀναγκαία τὴ διόρθωση σὲ Οἰνηίδος, ποὺ πρότεινε ὁ S. Bochart (Georg. Sacra3 1692.416, κατὰ τὴ μαρτυρία τοῦ Wendel4) καὶ υἱοθέτησε ὁ Wendel4 (μὲ ἀναφορὰ στὰ Σχόλια στὸν Θεόκριτο 1.3-4c).

6-7. Κλέων ὁ Κουριεὺς: βλ. ἀναλυτικὰ ἀνωτ. 144-54, μὲ σημ. 110-31. Βλ. ἐπίσης D'Alessio ArgCC5 91 (93) κἑ., μὲ περαιτέρω παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία.

7. Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός: ἱστορικὸς καὶ γραμματικὸς τοῦ 1ου αἰ. π.Χ. Γιὰ τὰ σχετικὰ μὲ τὰ ἐδῶ βλ. ἀνωτ. 144 κἑ., μὲ σημ. (κυρίως σημ. 113). Περισσότερα: W. J. Slater6, “Asklepiades and Historia”, GRBS 13 (1972) 317-33 (μὲ περαιτέρω βιβλιο­γραφία), καὶ D'Alessio ArgCC5 92 κἑ. (μὲ πρόσθετη βιβλιογραφία).

  1. Ελληνική Μυθολογία, , Αθήνα , (1986)
  2. Fragmenta Historicorum Graecorum, , 1841-1872, Volume I-V, Paris, (1841) a↑ b↑
  3. Lexikon zu den Dionysiaka des Nonnos, , 1968-1975, Volume 1-4, Hildesheim, (1968)
  4. Scholia in Apollonium Rhodium Vetera, , Bibliothecae Graecae et Latinae Auctarium Weidmannianum, edendum curavit O. Regenbogen, vol. IV, Berlin, (1935) a↑ b↑
  5. Le Argonautiche di Cleone Curiense, , La Letteratura Ellenistica. Problemi e prospettive di ricerca (Atti del Colloquio Internationale, Università di Roma “Tor Vergata”), 2000, 29-30 aprile 1997, Roma, p.91-112, (2000) a↑ b↑
  6. Asklepiades and Historia, , GRBS, Issue 13, p.317-333, (1972)