You are here

E17

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

[Τόνδ'1 È–È –] ἀνέθηκα, τὸν Ἀπ[όλλω]ν ε̣̣̣̣̣[ἴ]ρ̣̣̣̣̣η̣̣̣̣̣κ̣̣̣̣̣ε̣̣̣̣̣ν̣̣̣̣̣2
     [φήνας] ἀ̣̣̣̣̣ελίωι3 τῶνδε θεοῖο φάτιν·
3   [Στέλ]λοις τῶνδε4 θεῶν βωμὸν ἱδρυσάμενος ,
     [πεί]θεις γὰρ μεγάλην5 τήνδε χάριν θέμενος .
5   Ἀνθ' ὧν σοι τόδ' ἐγὼ δῶρον ἔθηκα φράσας ·
     Ἐμφάνισας ἀρετὴν τῶν δὲ θεῶν δύναμιν.
     – Ἀλλ' εἴη τόδε σοι κείμενον εὐχαρίτως6 ·
     τῆς ἰδίας γνώμης εἰκόνα τήνδ' ἀπέθου .
  1. 1 τόνδ'  (Mitf.) aut τόνδε (Hadj.) fortasse et nomen dedicatoris trisyllabum aut disyllabum (– È–È – ante ᾰνε˘-) in lac. ‖
  2. v. 1 suppl. Mitf. et Peek ("For the reading of line I I am indebted to W. Peek (to whom I submitted squeezes)" Mitf.) ‖ ε[ἴ]ρηκεν Hadj., fortasse recte
  3. 2 ἀ̣̣̣̣̣ελίωι scripsimus: ἀελίωι Mitf. (sed vid. adnot. eius ad loc.: "Line 2: the first legible letter is either alpha or delta") et Hadj. ‖
  4. τῶνδε Hadj.: τ<ή>νδε Mitf. (adnotans: "The stone before θεοῖο has ΤΩΝΔΕ")
  5. 2 sqq. aliter interpunxerunt Mitf. et Hadj. (v. 4 μεγάλην, etc.)
  6. 7 εὐχαρίτως Mitf.: εὐχαρίστως Hadj.

Αὐτὸν ἐδῶ (ὁ τάδε) ἀφιέρωσα, αὐτὸν ποὺ ὁ Ἀπόλλων ἔχει πεῖ,

    στὸ φῶς φέρνοντας τοῦ ἥλιου ἐτούτη τοῦ θεοῦ τὴ ρήση:

    «Στόλισε τούτων τῶν θεῶν βωμὸν ἀφοῦ ἱδρύσεις,

    γιατὶ πείθεις τὴ μεγάλη αὐτὴ τὴ χάρη ἂν κάμεις».

      Σ' αὐτὰ ἀνταποκρινόμενος γιὰ σὲ αὐτὸ ἐγὼ δῶρο ἔστησα ἀφοῦ εἶπα:

  «Ἐμφάνισες τὴν ἀρετὴ καὶ τῶν θεῶν τὴ δύναμη.»

   – « Ἀλλ' εἴθε αὐτὸ ἐδῶ γιὰ σὲ νὰ κεῖται πάντα γιὰ καλό·

   τῆς ἴδιας τῆς ψυχῆς σου εἰκόνα αὐτὸ ἐδῶ ἀπόθεσες.»

Σχόλια: 

Ἐπίγραμμα ἀναθηματικὸ ἀποτελούμενο ἀπὸ ἕναν δακτυλικὸν ἑξάμετρο καὶ ἑπτὰ πεντάμετρους στ., χαραγμένο σὲ κιτρινωπὸν ἀσβεστόλιθο ("Block of a yellowish limestone, earth-stained, undamaged save for the loss of the upper edge of the inscribed face; 0,54 w., 0.3 h. and 0,66 th." κατὰ τὸν Mitford1), ποὺ βρέθηκε στὴν Κερύνεια καὶ δωρήθηκε στὸ Κυπριακὸ Μουσεῖο (I.G. 195: προηγουμένως Ins. 101, RR. 1201, 1940 / V-27/1). Ἀπὸ τὸν χαρακτήρα τῶν γραμμάτων κι ἄλλα παραμφερῆ στοιχεῖα ὁ Mitford1 χρονολογεῖ τὸ ἐπίγραμμα στὶς ἀρχὲς τοῦ 3ου αἰ. π.Χ., ἂν ὄχι ὄντως στὰ τέλη τοῦ 4ου. Τό 'φερε ἡ τύχη ὥστε νὰ λείπει κυρίως ἡ ἀρχὴ τοῦ στ. 1 μὲ τὸ ὄνομα τοῦ ἀφιερωτῆ, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, ποὺ μὲ ὁδηγίες τοῦ Ἀπόλλωνα στήνει βωμὸν στοὺς θεούς. Ἀπὸ τὴ μορφὴ τοῦ λίθου ὁ Mitford1 συμπεραίνει ὅτι πρόκειται γιὰ τὴ βάση τοῦ ἀναθήματος, πιθανῶς ἑνὸς μικροῦ ἀγάλματος. Ὁ ἴδιος ἀνατρέχει σὲ ἀνέκδοτη (τότε) ἐπιγραφὴ τῆς Πάφου, ὅπου ἐμφαίνεται ὅτι ὁ Ἀπόλλων τῆς Κερύνειας ἔχαιρε κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Τιβέριου εὐρείας ἐκτίμησης, καὶ συμπεραίνει ὅτι τὸ ἐπίγραμμα ἔχει σχέση μὲ κάποια προσφυγὴ στὸν τοπικὸ Ἀπόλλωνα, τὸν ὁποῖο ὁ ἀφιερωτὴς συμβουλεύεται γιὰ κάποιαν ἀποστολή, ἐμπορικὴ ἡ ἄλλη. Τὴν ἄποψη αὐτὴ τοῦ Mitford1 ἀντικρούει ὁ Χατζηιωάννου2, ὀρθῶς τοὐλάχιστο ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνεία τοῦ [στέλ]λοις = "send". Ἂν ὅμως πρόκειται ὄντως γιὰ φάτιν (στ. 2) χρησμοῦἐνυπνίου δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ συμπεράνει κανεὶς ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα (βλ. κατωτ. σχόλ. σ.λ.). Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει ἰδιαίτερη σημασία εἶναι νὰ προσέξει κανεὶς τὴ διαλογικὴ μορφὴ τοῦ ἐπιγράμματος (βλ. ΕΚυΕ3 4.2 α΄), μὲ τὸν διάλογο ἀφιερωτῆ – Ἀπόλλωνα νὰ θυμίζει τὸν διάλογο Αἰνεία – Ἀφροδίτης (ΑΚυΓ4 1β´ 5 Υ1.185-290 μὲ σχόλ.) ἀπὸ κάποιαν ἄποψη, καὶ τὴν ἐμφαινόμενη σχετικὴ οἰκειότητα θεοῦ καὶ ἀνθρώπου.

1. [Τόνδ']: Καθὼς εἶναι βέβαιο ὅτι ὁ στ. εἶναι σὲ δακτυλικὸ ἑξάμετρο (γιατὶ προφανῶς τὸ [πόλλω]ν ε̣̣[]ρ̣̣η̣̣κ̣̣ε̣̣ν̣̣ δὲν μπορεῖ νὰ συναπαρτίσει β΄ ἡμιεπὲς πεντάμετρου στ.), ἀπαιτεῖται μετὰ τὸ πιθανὸ τόνδ'τόνδε τρισύλλαβο ἢ δισύλλαβο ὄνομα μὲ συνολικὴ προσωδία [– È È , –] πρὶν ἀπὸ τὸ ἀνέθηκα (È È , – È κ.λπ.). Δυστυχῶς τὰ ὀνόματα ποὺ μποροῦν νὰ ἁρμόσουν ἐδῶ εἶναι πάμπολλα, καθὼς εἶναι ἀβέβαιος καὶ ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τῶν γραμμάτων ποὺ λείπουν (τόνδ' Ἀγίας, Ἄνδρων, Ἐπικλῆς, Ἐράτων, κ.τ.τ., τόνδε Δίων, Ἔρως, κ.ἄ.), καὶ ἡ σχετικὰ ἔστω ἀσφαλὴς συμπλήρωση φαίνεται ἀδύνατη. Γιὰ τὸ τόνδ(ε)... τὸν... πβ. ἀνωτ. Ε2 (1 Τὸν, 3 τὸν, 5 τὸν / 7 τόνδε, στὴν ἀρχὴ στ. ὅλα), πβ. ἐπίσης Ε4.1 τόδε σᾶμα τὸ Κ. τῶ Σ., Ε18.1 κ.ἄ. Γιὰ τὸ Τόνδ(ε) στὴν ἀρχὴ ἐπιγράμματος βλ. EGr5 σελ. 555 (Ind. I. Exordia): 751.1 [Τόνδε Πύρης] ἀνέθηκε κ.ἄ., καὶ CEG26 σελ. 311 (Ind. I. Initia titulorum)· ἂς σημειωθῆ ἡ συνεχὴς ἐπανάληψη τῆς ἀντωνυμίας ὅδε / ἥδε / τόδε ἐδῶ (βλ. καὶ κατωτ.). Γιὰ τὴν ἐτυμ. τοῦ Ἀπόλλων βλ. ἀναλυτικὰ Α. Δ. Παπανικολάου7, Ἀπόλλων: Συμβολὴ εἰς τὴν ἐτυμολογίαν τοῦ ὀνόματος (Ἀθῆναι 1978), καὶ "Ein Versuch zur Etymologie des Namens Ἀπόλλων"8, Glotta 64 (1986) 184-92· βλ. ἐπίσης Frisk9 καὶ Chantraine10 σ.λ. Γιὰ τὸν Κυπριακὸ τύπο Ἀπείλων (Παπανικολάου, Ἀπόλλων7 3 μὲ σημ. 3 καὶ 14 μὲ σημ. 72, κ.ἀ.) βλ. καὶ ΑΚΕΠ2 Δα΄ 17.25 καὶ Δβ΄ σελ. 33 § 9 (σσ. 33-34 γιὰ τὴ λατρεία τοῦ Ἀπόλλωνα στὴν Κύπρο, βλ. καὶ κατωτ. Ε52 σχόλ. σ.στ. 5 σ.λ. Φοῖβος).

2. [φήνας] ἀ̣̣ελίωι τῶνδε θεοῖο φάτιν: Τὸ φαίνω (<φάν- θέμα καὶ ἐπίθημα -*ye- / -yo-, μὲ παράγωγα ἁπλὰ καὶ σύνθετα πολλά, ὅπως φαινίς καὶ φαινόλης, -φανής καὶ ἐμ-φανής κλπ., φανερός κλπ. καὶ Φάνης, ἀπόφαν-σις [δήλωση, ἀπόφαση] καὶ ἀπὸ θέμα φα-> φάσις, ἔμ-φασις, πρό-φασις καὶ ἀπό-φασις [παράλληλα πρὸς τὸ ἀπόφανσις, ἐνῶ ἀπόφημι > ἀπόφασις = ἄρνηση, ἀντίθ. πρὸς τὸ κατάφασις] κ.ἄ.) σημαίνει φανερώνω, φέρνω στὸ φῶς, κ.τ.τ. Ἡ ἀρχικὴ Ἰνδοευρ. ρίζα *bha- ἢ *bhea σήμαινε ταυτόχρονα τὸ λάμπειν, φέγγειν, φαίνεσθαι (φαίνειν, καὶ μὲ ἐπεκτεταμένο θέμα φάϜος > φάος, φῶς, Κυπρ. ὄνομα Φαύ-δαμος κ.λπ.) καὶ τὸ λέγειν: φη-μί / φᾰ-μέν κ.λπ., φήμη καὶ φ̣̣ᾱμα Δωρ. (Λατ. fama, Ἀγγλ. fame κ.λπ.), φα-τός καὶ -φατος, φά-σις = λόγος, πρόταση, κατάφαση κ.λπ. (μὲ μετάπτ. φωνή), καὶ ὁ ἐπικὸς ἀρχαϊσμὸς φάτις = λόγος, φήμη, προφητικὴ φωνή, χρησμός, πβ. θέσ-φατον (βλ. LSJ911, Hofmann – Παπαν.12, Frisk9 καὶ Chantraine10 σ.λλ.). Τὴν θεοῖο φάτιν μποροῦμε νὰ τὴν ἀποδώσουμε ὡς «ῤήση θεοῦ, θεϊκὴ ρήση» καὶ νὰ τὴν ἑρμηνεύσουμε εἴτε ὡς χρησμόν (ὅπως ἡ κανονικὴ χρήση τῆς λέξεως) εἴτε ὡς ἐνυπνίων φάτιν, ὅπως στὸν Αἰσχ. Πέρσ. 226-7 εὔνους γ' ὁ πρῶτος τῶνδ' ἐνυπνίων κριτὴς | ... τήνδ' ἐκύρωσας φάτιν καὶ 521-2 τῆιδ' ἐκύρωσεν φάτις ὑμῶν (γιὰ τὸν ἑρμηνευτὴ ὀνείρων, στὴ β΄ περίπτ. φάτις = ἡ ἑρμηνεία ὀνείρων)· ὁ Χατζηιωάννου2, παραπέμποντας κυρίως στὸ Αἰσχ. Πέρσ. 227 (βλ. LSJ911 / LSK13 σ.λ. φάτις Ι. 1) ἀποκλείει ἐδῶ τὴν α΄ –καὶ κανονικὴ– σημασία τῆς λέξης (βλ. καὶ Εὐρ. Ἱκέτ. 834 Φοίβου φάτιν, Ὀρέστ. 329 τρίποδος ἄπο φάτιν, ἃν ὁ Φοῖβος ἔλακε, Φοίν. 23 τοῦ θεοῦ [sc. Φοίβου] τὴν φάτιν, κ.ἄ. πολλά) στηριζόμενος κυρίως στὸ [φήνας] ἀ̣̣ελίωι, γιὰ τὸ ὁποῖο σημειώνει ὅτι «Οἱ ἀρχαῖοι συνήθιζαν νὰ φανερώνουν στὸν ἥλιο τὰ ὄνειρά τους» (μιὰ ἑρμηνεία ὀρθὴ ἀλλὰ στενή), ἴσως καὶ στὴν ἑρμηνεία τοῦ τῶνδε: "ἐννοεῖται «τῶν ἐνυπνίων» ὅπως καὶ στὸν Αἰσχύλον", μιὰ ἑρμηνεία ἐπίσης ὀρθὴ ἀλλὰ στενή, καθὼς τὸ τῶνδε, ὡς γεν. ἀντικειμενικὴ στὸ φάτιν (βλ. ψ362-3 φάτις εἶσιν ἅμ'ἠελίῳ ἀνιόντι| ἀνδρῶν μνηστήρων = περὶ ἀ. μνηστήρων), ἀναφέρεται στὰ ἐπακολουθοῦντα σὲ εὐθὺ λόγο (κακῶς, ὄντως, ὁ Mitford1 διορθώνει τὸ ΤΩΝΔΕ τῆς ἐπιγραφῆς σὲ τ<ή>νδε, δηλ. φάτιν, ἀφοῦ τὸ ἴδιο νόημα ἀκριβῶς ἀποδίδεται καὶ μὲ τὸ τῶνδε). Σὲ τελευταία ἑπομένως ἀνάλυση, ἐδῶ μποροῦμε νὰ μιλᾶμε (α΄) ἁπλῶς γιὰ ἐνύπνιο, (β΄) γιὰ προσφυγὴ μετὰ ἀπὸ ἐνύπνιο καὶ ἑρμηνεία του ἀπὸ τὸν ἱερέα τοῦ Ἀπόλλωνα, καὶ (γ΄) γιὰ ἐξ ἀρχῆς προσφυγὴ στὸν θεὸ καὶ χρησμοδότηση. Κλίνουμε πρὸς τὴ γ΄ ἄποψη, σύμφωνα μὲ τὰ ἀνωτ. καὶ ἀντιπαραβάλλοντας πρὸς τὸ ἀνωτ. Ε11.1 κἑ. Ὑπνωθεὶς Φίλιος Κύπριος γένος ἐξαλαμῖνος | ... εἶδεν ὄναρ κ.λπ., ὅπου ἡ φρασεολογία ὀνείρου εἶναι ρητή.

3. [Στέλ]λοις (...) βωμὸν ἱδρυσάμενος: ὀρθῶς (ὡς πρὸς τὸ σκέλος τοῦτο), νομίζουμε, ὁ Χατζηιωάννου2 ἀποκρούει τὴν ἑρμηνεία τοῦ Mitford1 ὅτι ὁ θεὸς συμβουλεύει τὸν ἄγνωστο πιστὸ νὰ στείλει κ.λπ. ("The priest indeed bids him send"). Τὸ στέλλω (ἐδῶ σὲ προτρεπτικὴ εὐκτική) δὲν σημαίνει μόνο ὅ,τι καὶ σήμερα στὰ ΝΕ (βλ. κατωτ. Ε27 σχόλ. σ.στ. 6 σ.λ. στείλαις), ἀλλὰ καὶ ἑτοιμάζω, ἐξοπλίζω (βλ. LSJ911 σ.λ., Ι.), καὶ στολίζω (στέλ-> στόλ-, στόλος, στολή, στόλισμα, στολισμός κ.λπ., βλ. LSJ911 σ.λ. στολίζω κ.ἀ.). Ἡ θεοῖο φάτις δὲν εἰσηγεῖται ἁπλῶς τὴν ἵδρυση βωμοῦ ἀλλὰ καὶ τὸν ἐξοπλισμό / στολισμό του, μὲ ἀγάλματα π.χ. (ἄγαλμά του φαίνεται νὰ στήνει ὁ ἐδῶ ἀφιερωτὴς ἐπὶ τοῦ βωμοῦ)· πβ. Ἀνθ. Παλ. 2.1 κἑ. Δηΐφοβος (δηλ. Δηϊφόβου ἄγαλμα) μὲν πρῶτος ἐϋγλύπτῳ ἐπὶ βωμῷ | ἵστατο κ.λπ., 9.602.6 βωμοὺς ἔστεφον, 9.786.1 τόνδε καθιδρύσαντο θεῷ περικαλλέα βωμόν κ.τ.τ., καὶ 6.50.4 ἱδρύσαντο Διὸς βωμὸν Ἐλευθερίου, 7.551.7-8 σήματι δ' ὑμέων | ὤφελεν ἱδρῦσθαι βωμὸς Ὁμοφροσύνης, 9.146.1 Ἐλπίδα καὶ Νέμεσιν Εὔνους παρὰ βωμὸν ἔτευξα, κ.ἄ. πολλά.

4. Οἱ Mitford1 καὶ Χατζηιωάννου2 στίζουν μὲ κόμμα μετὰ τὸ μεγάλην, θεωρώντας το ὡς ἀντικ. τοῦ [πεί]θεις καὶ ὡς ἀναφερόμενο (μὲ ἀμφιβολίες: «πιθανὸ νὰ ...» Χατζηιωάννου2) σὲ μιὰ μεγάλη θεά, πιθανῶς στὴν Ἀφροδίτη, τὴ θεὰ τῆς Κύπρου. Πιὸ πιθανὴ ὅμως φαίνεται ἡ σύνταξη πείθεις (ἐνν. με, δηλ. τὸν ὁμιλοῦντα Ἀπόλλωνα) μεγάλην τήνδε χάριν θέμενος, ὅπως φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ σοι τοῦ στ. 5. Ἡ φράση χάριν θέμενος ἐμφανίζεται συχνὰ καὶ στὸν ποιητικὸ καὶ στὸν πεζὸ λόγο· βλ. π.χ. Ἀνθ. Παλ. 6.346.2 ἀντ' ἐρατῶν δώρων τῶνδε χάριν θέμενος, EpAP14 1.33 τῶνδε χάριν θεμένη κ.ἄ., πβ. Εὐρ. Ἠλ. 61 χάριτα τιθεμένη πόσει, κ.τ.τ.· γιὰ τὸ χάρις βλ. κατωτ. Ε25 σχόλ. σ.στ. 1 (χάριτα[ς] ... ἀπέδωκεν) / Ε32 σχόλ. σ.στ. 4 σ.λ. Φειδιακὴν χάριτα, καὶ ἀνωτ. Ε9 σχόλ. σ.στ. 5 σ.λ. χάριν... τίοντες γιὰ περαιτέρω παραπομπές).

5. Ἡ σύνταξη καὶ τὸ νόημα: Ἀνθ' ὧν (= σὲ ἀνταπόκριση) ἐγὼ ἔθηκά σοι τόδ(ε) δῶρον, φράσας (κ.λπ.). Ἡ φράση δῶρον ἔθηκα κ.τ.τ. ἀπαντᾶ συχνότατα σὲ ἐπιγράμματα κ.ἀ. Πβ. κυρίως EpAP14 1.269.10-11 δῶρον ἐγὼ τὸν βωμὸν ἔθηκα· | τίς γὰρ δῶρον ἄνακτι θεῷ ἀντάξιον εὕροι; καὶ 1.295.2-3 δῶρον ... | χαλκείην τήνδ' εἰκόνα θήκαμεν ἀνδρός, Ἀνθ. Παλ. 6.289.7-8 δῶρον Ἀθαναίᾳ Πανίτιδι τῷδ' ἐνὶ ναῷ | θῆκαν καὶ 6.139.1 Πραξαγόρας τάδε δῶρα θεοῖς ἀνέθηκε, κ.ἄ.

7. εὐχαρίτως: ἔτσι διαβάζει καὶ γράφει ὁ Mitford1, ἐνῶ ὁ Χατζηιωάννου2 γράφει εὐχαρίστως. Ἡ ἐπιγραφὴ εἶναι δυσανάγνωστη στὸ σημεῖο αὐτό· μὰ τὸ μέτρο ἀπαιτεῖ συλλ. -ρῐ- (προσωδία – È È , – στὸ τέλος τοῦ β΄ ἡμιεποῦς τοῦ πεντάμετρου στίχου), ἑπομένως γραφὴ εὐχαρίτως (ἢ εὐχαρί{σ}τως γιὰ ὅποιον διαβάζει σ στὴν ἐπιγραφή, μολονότι μπορεῖ νὰ γίνει δεκτὴ καὶ ἡ ὕπαρξη μακρᾶς ἀντὶ βραχείας συλλαβῆς ἐδῶ, ὅπως ἀνωτ. Ε8.2-3 κ.ἀ.). Ἂς σημειωθῆ ὅτι τὸ εὐχάριτος ἀπαντᾶ συχνὰ σὲ πεζογράφους (Ξεν. Συμπ. 3. 9 Marchant ἐπ' εὐχαρίτῳ γε πράγματι [διάφ. γρ. εὐχαρίστῳ], κ.ἀ., κυρίως σὲ μεταγενέστερους συγγραφεῖς: Ἀππιανός, Αἰλιανός, Πλωτῖνος, Ὠριγένης κ.ἄ.), σὲ διάφ. πτώσεις καὶ βαθμούς (εὐχαριτώτερος, εὐχαριτώτατος), κι ὅτι σὲ πολλὲς περιπτώσεις (βλ. LSJ911 / LSK13 σ.λ. εὐχάριτος) ἀποτελεῖ διάφ. γραφὴ τοῦ εὐχάριστος (μὲ τὸ τελευταῖο νὰ προτιμᾶται κατὰ κανόνα, στὶς παλαιότερες κυρίως ἐκδόσεις, κατὰ τρόπο ποὺ ἐνισχύει τὴν παρατήρησή μας στὸ Ε13.2 σ.λ. Ἀρχαῖος).

8. τῆς ἰδίας γνώμης εἰκόνα τήνδ' ἀπέθου: πβ. ἀνωτ. Ε15.1-2 (βλ. καὶ σχόλ. σ.στ. 1-2 σ.λ. εἰκόνα... ἀνέθηκε). Ἡ χρήση τοῦ ἀπέθου (ἀόρ. β΄ τοῦ ἀποτίθεμαι) ἀποτελεῖ εὔστοχη ποιητικὴ ἐπιλογὴ στὸ τέλος τοῦ ἐπιγρ. μετὰ τὰ κοινότοπα ἀνέθηκα (στ. 1), θέμενος (στ. 4), ἔθηκα (στ. 5). Τὸ εἰκόνα στὸν ἐδῶ στ. μὲ διπλὴ χρήση: ἀπέθου εἰκόνα τήνδ' (ἀντικ., δηλ. τὸ ἄγαλμα σου) εἰκόνα τῆς ἴδιας γνώμης (= ὡς εἰκόνα τῆς ψυχῆς). Τὸ τήνδ' ἑπομένως στὴ μετάφραση ἢ θὰ μείνει σὲ θηλ. γένος ἢ θὰ συνδεθῆ μὲ τὸ τόνδ(ε) τοῦ α΄ στ. (ἀρσ., μὲ ἀναφορὰ ὅμως στὸ ἄγαλμα τοῦ ἀφιερωτῆ) ἢ μὲ τὸ τόδ(ε) τῶν στ. 5 καὶ 7 (ἄγαλμα → δῶρον). Προτιμήσαμε τὴ μετάφραση «αὐτὸ ἐδῶ».

  1. Mitford, T. B. (1961), Further Contributions to the Epigraphy of Cyprus, AJA 65: 93-151.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑ f↑ g↑ h↑
  2. Χατζηϊωάννου, Κ. (1971-1992), Ἡ Ἀρχαία Κύπρος εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Πηγάς, τóμ. Α΄- Στ΄, Λευκωσία.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑ f↑ g↑
  3. Θεοδωροπούλου, A. (1997), Έρευνες στο Κυπριακό Επίγραμμα , Αθήνα .
  4. Βοσκός, Α. Ι. (1995), Ἀρχαία Κυπριακὴ Γραμματεία: τόμ. 1. Ποίηση Ἐπική Λυρική Δραματική, τóμ. 1, Λευκωσία.
  5. Kaibel, G. (1878), Epigrammata Graeca ex lapidibus conlecta, Berlin.
  6. Hansen, P. A. (1989), Carmina Epigraphica Graeca (saec. IV a. C. (CEG2)), Texte und Kommentare Berlin and New York.
  7. Παπανικολάου, Α. Δ. (1978), Ἀπόλλων: Συμβολὴ εἰς τὴν ἐτυμολογίαν τοῦ ὀνόματος, Ἀθῆναι.a↑ b↑
  8. Papanikolaou, A. D. (1986), Ein Versuch zur Etymologie des Namen Ἀπόλλων, Glotta 64: 184-192.
  9. Frisk, H. (1960-1972), Griechisches etymologisches Wörterbuch, Vols. I-III, Heidelberg.a↑ b↑
  10. Chantraine, P. (1968-1980), Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire de mots, Vols. 1-4, Paris.a↑ b↑
  11. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑
  12. Hofmann, J B. (1974), Ἐτυμολογικὸν Λεξικὸν τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, ἐξελληνισθὲν ὑπὸ Ἀ. Δ. Παπανικολάου, Ἀθήνα .
  13. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .a↑ b↑
  14. Cougny, E. (ed.) (1890), Epigrammatum Anthologia Palatina..., Vol. ΙΙΙ, Paris.a↑ b↑