You are here

Ε68

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

   [– –] ἀνέστησε πτόλις  θρόν[ον1  – –]
   [ἐγείνα]τ̣̣̣̣̣ό ?2 μ' Ἤπε̣̣̣̣̣ι̣̣̣̣̣ρ̣̣̣̣̣ος3  ἠδὲ ἐν Αἰο[λίδι –] 
3 [– – – – – –] γ̣̣̣̣̣λ̣̣̣̣̣[4 – – – ο]ὐρανίω̣̣̣̣̣ν5  [– – –]

  1. 1 θρόν[ον MN, it. PRM
  2. 2 [ἐγείνα]τό ? ΜΝ, dubit. iteravimus (-]τ̣̣̣̣̣ο scripsimus): ]το solum PRM
  3. Ἤπε̣̣̣̣̣ι̣̣̣̣̣ρ̣̣̣̣̣ος PRM: Ἤπε̣̣̣̣̣ι̣̣̣̣̣ρος MN
  4. 3 γ̣̣̣̣̣λ̣̣̣̣̣[ PRM (Γ̣̣̣̣̣Λ̣̣̣̣̣[ ): γλ̣̣̣̣̣[υκυMN
  5. ο]ὐρανίω̣̣̣̣̣ν scripsimus: ο]ὐρανίων MN PRM

[– –] ἔστησ' ἡ πόλη θρόνο [– –]
μὲ γέννησεν ἡ Ἤπειρος καὶ στὴν Αἰολίδα
[– – – – – –] γ̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣λ̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣[– – –] ἀπ' τοὺς οὐράνιους [– – –]

Σχόλια: 

Τέσσερα κομμάτια λευκῆς μαρμάρινης πλάκας, ποὺ βρέθηκαν τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1955 στὴ δεξαμενὴ νεροῦ τοῦ Ἀνατολικοῦ Δωματίου ΙΙ καὶ κατατέθηκαν στὸ Μουσεῖο τῆς Ἀμμοχώστου, ὅπου καὶ ἀντιγράφηκαν τὸν Νοέμβριο τοῦ ἴδιου ἔτους (βλ. ISal1 σελ. 53, μὲ τὴν πρόσθετη παρατήρηση ὅτι "A fifth fragment, now lost, some 0.04 w. and h., while it does not join is clearly to be associated, and may belong to the end of l. 3"). Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς πόλης ἀπὸ τὰ Τουρκικὰ στρατεύματα κατοχῆς ἀγνοεῖται ἡ τύχη ὅλης τῆς ἐπιγραφῆς, ποὺ μετὰ τὴ συγκόλληση (πλήρης μόνο στὸ ἄνω μέρος, ἀκρωτηριασμένη ἀριστερὰ καὶ δεξιὰ καὶ κάτω), ἔδινε τμῆμα τῶν τριῶν πρώτων στίχων. Γιὰ "Metrical Epitaph of a Teacher From Epirus. IIIP?" (μὲ μέτρο ἰαμβικό) μιλοῦν οἱ Mitford – Nicolaou1 καὶ γιὰ « Épitaphe métrique d'un Épirote (IIe/IIIe s. ap. J.-C.) » οἱ PRM2, σημειώνοντας ὅτι ἡ ἀπουσία συμφραζομένων δὲν ἐπιτρέπει νὰ ὁμιλοῦμε γιὰ διδάσκαλο ἢ φιλόσοφο ἐξαιτίας τῆς παρουσίας τῆς λέξεως θρόνος (βλ. κατωτ. σχόλ.). Οἱ Mitford – Nicolaou1 (σελ. 54 σημ. 1) παραπέμπουν καὶ σὲ ἄλλες ἐπιγραφὲς γιὰ Ἠπειρῶτες ποὺ πεθαίνουν καὶ θάβονται στὴν Κύπρο: μιὰ οἰκογένεια Ἠπειρωτῶν, στὴν ὑπηρεσία τοῦ Φιλαδέλφου καὶ τοῦ Εὐεργέτη Α΄ (IKour3 60 Ἀντίοχος Νικάνορ̣̣[ος] | Ἠπειρώτης | Ἀπόλλωνι Ὑλάτη[ι] καὶ JHS4 57 [1937] 35 ἀρ. 9 [ἀπὸ τὴ Νέα Πάφο] [οἱ στρατιῶται οἱ ὑ]πὸ Νικάνορα | [τα]σσόμενοι Πρα[όχ]αν [Πρα[ΰλ]αν Μνασιμάχου | []πειρῶτιν, τὴν Ἀντιόχου μητέρα) [βλ. καί Nicolaou PPC5 σ.λλ.]), καὶ δυὸ Ἠπειρῶτες, ποὺ ὑπηρετοῦν ὡς μισθοφόροι καὶ πεθαίνουν στὴν Ἀμαθούντα, πιθανῶς στὰ τέλη τοῦ 4ου αἰ. π.Χ. (Myres – Ohn. CCM6 5962 Ἀθηναῖ[ο]ς Μεμφί[της] | Ποίμαχος Ἠπειρώ[της] | Ὀρέστας Ἠπειρώτης, βλ. καὶ O. Masson, « Deux inscriptions Hellénistiques d'Amathonte », RDAC7 1972 199 κἑ., ὅπου Ἀθηναιῒς Μεμφῖ[τις], καὶ Nicolaou EHCy8 I. 23 ἀρ. 20, πβ. PPC σ.λλ., μὲ περαιτέρω παραπομπές).

1. ἀνέστησε πτόλις: γιὰ τὸ ἀνέστησε βλ. ἀνωτ. Ε9.5 σημ. σ.λ. στᾶσαν (πβ. Ε7.1 καὶ Ε51.2, πβ. ἐπίσης Ε35.1 [μὲ σχόλ.]), γιὰ τὸ πτόλις Ε62.3 σημ. σ.λ. πτόλις ἅδε καλύπτε[ι].

θρόν[ον: ἡ λέξη θρόνος, ἐκτὸς ἀπὸ τὴ συνήθη σημασία τοῦ καθίσματος (LSJ99 σ.λ., Ι.1), τῆς ἕδρας (LSJ99 σ.λ., Ι.1) ἢ τοῦ ἑδράνου (LSJ99 Ι., βλ. καὶ ἀνωτ. Ε44.8) ἢ τοῦ ἀνακλίντρου (πβ. Ἡσύχ. σ.λ. θρόνος· ἀνάκλιτος δίφρος), τὴ σημερινὴ σημασία τοῦ θρόνου (LSJ99 θρόνος Ι.2, καὶ γιὰ ἐπισκοπικὸ θρόνο: LSK10 I.6) και ἄλλες ἐπιμέρους σημασίες (LSJ99 I.6, II. καὶ ΙΙΙ.), χρησιμοποιεῖται καὶ γιὰ τὴ μαντικὴ ἕδρα τοῦ Ἀπόλλωνα ἢ τῆς Πυθίας (ὅ.π. Ι.3) καὶ γιὰ τὴν ἕδρα δικαστοῦ (ὅ.π. Ι. 5), ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἕδρα διδασκάλου (ὅ.π. Ι.4, πβ.Λατ. cathedra καὶ φράση ἀπὸ καθέδρας ὁμιλεῖν, καὶ βλ. Ἀνθ. Παλ. 9.174: στ. 5-6 ὡς δὲ κάπνισμα τιθεῖ παρὰ τὸν θρόνον, ὡς παρὰ τύμβον, | τὸν μικρὸν χάρτην τὸν παραριπτόμενον καὶ 11-12 τὸν πρότερον διασύρας | γραμματικόν)· περισσότερα βλ. στὸν TGrL11 σ.λ. θρόνος, γιὰ ἐτυμ. καὶ συγγενῆ ἐτυμολογικῶς Chantraine12 σ.λ. θρόνος (μὲ παραπομπὴ στὸ τοῦ Ἡσυχίου ἐνθρεῖν· φυλάσσειν). Παρὰ τὶς ἀντιρρήσεις ὅμως τῶν Mitford – Nicolaou1 ("θρόνος, used even very figuratively of the tomb, more particularly in Cypriot burial, is barely credible"), ἡ λέξη μπορεῖ νὰ μὴν ἀναφέρεται ἐδῶ στὴν ἕδρα διδασκάλου ἢ φιλοσόφου (βλ. καὶ ἀνωτ. εἰσαγ. σημ.), τοὐλάχιστο ὄχι ἀποκλειστικά (πβ. Ἀνθ. Παλ. 9.174.5 [ἀνωτ. παρατιθέμενο], καὶ βλ. RE13 σ.λ. Θρόνος: κυρίως "3. Throne in Totenkult"). Οὕτως ἢ ἄλλως, ὅμως, δύσκολα μπορεῖ νὰ ἀποκλείσει κάποιος τὴ σχέση τοῦ ἐδῶ νεκροῦ μὲ τὰ Γράμματα (ἔστω καὶ μὲ τὴν ἔννοια ὅτι ἡ σχέση αὐτὴ ὁδηγεῖ τὸν ἐδῶ ποιητὴ στὴ χρήση τῆς λέξεως θρόνος, ποὺ δὲν ἀπαντᾶ ἀλλοῦ σὲ Κυπριακὸ ἐπίγραμμα). Πβ. καὶ Ἡσύχ. σ.λ. καθέδραι· πένθους ἡμέραι ἐπὶ (τε)τε­λευτηκόσι.

2. [ἐγείνα]τ̣ό? μ' Ἤπε̣̣ι̣̣ρ̣̣ος: συμπλ. Mitford – Nicolaou1, εὔλογο (μολονότι ἡ συλλ. -τό εἶναι στὴ θέση μακρᾶς, ποὺ δὲν βλέπουμε ὅμως πῶς μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπιστῆ, ἀφοῦ ὡς τρίτη συλλ. –βραχύχρονη– θὰ μετέθετε τὸ πρόβλημα στὸ ἑπόμενο μέτρο). Γιὰ τὸ ἐγείνατο βλ. ἀνωτ. Ε64.3 σημ. σ.λ. γείνατο Κά[λυμνος (πβ. Ε63.3, συμπλ. γεινάμενον). Γιὰ τὶς σχέσεις τῆς Ἠπείρου μὲ τὴν Κύπρο βλ. ἀνωτ. εἰσαγ. σημ. (πβ. καὶ ἀνωτ. Ε62.2, σημ.).

ἠδὲ ἐν Αἰο[λίδι: Γιὰ τὶς σχέσεις τῆς Αἰολίδος μὲ τὴν Κύπρο βλ. ἀνωτ. Ε21.1-2 σημ. σ.λ. ἀπ' Ἐλα<ί>ης | Αἰολίδος. Τὸ ἠδὲ ἐμφανίζεται καὶ ἀνωτ. Ε48.5 Τερτία ἠδ' ὁ τάλας Διονύσιος (συνδέοντας τὰ δύο ὑποκ. τῆς πρότασης), στὸ Ε16.3 [ζῶντα μέγα θνητῶν πε]ριώσιον ἠδὲ θανόντ̣̣[α] (βλ. σημ., μὲ τοὺς συλλογισμοὺς γιὰ τὴ συμπλ. τοῦ στ. 3, πβ. καὶ σημ. στόν στ. 1 [Τόνδε ἀρετὴν ἀσκοῦ]ντα βίωι παίδων τε τ[υχόντα] μὲ τὰ ἐκεῖ ἐπιχειρήματα τὰ ἀφορμώμενα ἀπὸ τὴν παρουσία τοῦ τε), κ.ἀ.

3. ο]ὐρανίω̣ν: πβ. ἀνωτ. Ε40.6 Οὐρανιώνων (βλ. σχόλ.). Τὸ οὐρανίων ἀπαντᾶ γιὰ πρώτη φορὰ στὸν Ὅμηρ. ὕμν. ΙΙ (Εἰς Δημ.). 55, θεῶν οὐρανίων (βλ. σημ. Richardson14 σ.λ.).

  1. Mitford, T. B. & Nicolaou I. (1974), The Greek and Latin Inscriptions from Salamis, Vol. 6, Salamis Nicosia, Cyprus.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑
  2. Pouilloux, J., Roesch P. & Marcillet-Jaubert J. (1987), Salamine de Chypre, XIII: Testimonia Salaminia, 2. Corpus épigraphique, Vol. XIII, Paris .
  3. Masson, O. (1961), Les Inscriptions Chypriotes Syllabiques: Recueil critique et commenté, École Française d' Athènes, Études Chypriotes 1: Paris.
  4. Mitford, T. B. (1937), Contributions to the Epigraphy of Cyprus. Some Pre-Roman Inscriptions, JHS 57: 28-37.
  5. Michaelidou-Nicolaou, I. (1976), Prosopography of Ptolemaic Cyprus, Studies in Mediterranean Archaeology,vol. XLIV Göteborg .
  6. Myres, J. L. & Ohnefalsch-Richter M. (1899), A Catalogue of the Cyprus Museum, Oxford.
  7. (1969), Report of the Department of Antiquities, Cyprus, Nicosia, Cyprus.
  8. Michaelidou-Nicolaou, I. (1967), The Ethnics in Hellenistic Cyprus, I. "The epitaphs", ΚυΣπ 31: 15-36.
  9. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.a↑ b↑ c↑ d↑ e↑
  10. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .
  11. Stephanus, H. (1954), Θησαυρὸς τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης: Thesaurus Graecae Linguae, Vols. I-IX(2), Graz .
  12. Chantraine, P. (1968-1980), Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire de mots, Vols. 1-4, Paris.
  13. von Pauly, A F., Wissowa G., Kroll W., Mittelhaus K. & Furchtegott Ziegler K J. (1893-1980), Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Stuttgart .
  14. Richardson, N J. (1974), The Homeric Hymn to Demeter, Oxford.