You are here

F59

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Athen. 6, 272 a-b
Ἀθήν. 6, 272a-b

Ὁ Τίμαιος ὁ Ταυρομενίτης (περ. 356-260 π.Χ.) λησμονώντας ὅσα ὁ

ἴδιος ἔχει πεῖ –τὸν ἐλέγχει δὲ σ' αὐτὸ ὁ Πολύβιος ὁ Μεγαλοπολίτης

στὸ δωδέκατο βιβλίο τῶν Ἱστοριῶν– ἰσχυρίστηκε πὼς δὲν ἦταν σύν-

ηθες στοὺς Ἕλληνες νὰ ἀποκτοῦν δούλους, ἐνῶ ὁ ἴδιος εἶπε ὁ Ἐπι-

τίμαιος –ἔτσι τὸν ἀποκαλεῖ ὁ Ἴστρος ὁ Καλλιμάχειος στὶς

γραπτὲς ἀπαντήσεις του σ' αὐτόν (δηλ. στὸ ἔργο του Πρὸς Τίμαιον

ἀντιγραφαί)–, εἶπε, λέω, ὅτι ὁ Μνάσων ὁ Φωκεὺς εἶχε ἀποκτήσει

περισσότερους ἀπὸ χίλιους δούλους· καὶ στὸ τρίτο πάλι βιβλίο τῶν

Ἱστοριῶν ὁ Ἐπιτίμαιος ἀνέφερε πὼς ἡ πόλη τῶν Κορίνθιων εἶχε τόσα

πλούτη, ὥστε νὰ κατέχει 460.000 δούλους· κι αὐτὴ νομίζω πὼς ἦταν ἡ

αἰτία ποὺ ἡ Πυθία τοὺς ἀποκάλεσε χοινικομέτρες (ποὺ μετροῦν δηλ.

τὰ σιτηρέσια τῶν δούλων μὲ τὸ μικρῆς χωρητικότητας μέτρο τοῦ

χοίνικος).

Σχόλια: 

ΠΡΟΣ ΤΙΜΑΙΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑΙ
   Γιὰ τὸ ἔργο τοῦ Ἴστρου Πρὸς Τίμαιον ἀντιγραφαί (ἐν ταῖς πρὸς Τίμαιον ἀντιγραφαῖς, κατὰ τὴ μαρτυρία τοῦ Ἀθήν.) δὲν γνωρίζουμε τίποτ' ἄλλο πέραν τοῦ ὅτι σ' αὐτὸ ὁ Ἴστρος ἀποκαλοῦσε τὸν Τίμαιο τὸν Ταυρομενίτη Ἐπιτίμαιον (βλ. Jacoby1 656 καὶ RE2 σ.λ. Ἴστρος στήλ. 2278). Ὁ ὅρος ἀντιγραφή (βλ. LSJ93 / LSK4) σημαίνει τὴ γραπτὴ ἀπάντηση, κυρίως, στὴν πολεμικὴ κάποιου· κι ὁ Τίμαιος ὁ Ταυρομενίτης (357/40-261/44 κατὰ τὸν Jacoby [FGrH5 566], βλ. Lesky ΙΑΕΛ56 1059 κἑ., 1064, 1071 κ.ἀ., καὶ East. – Knox7 ΙΑΕΛ4617, 722 μὲ σημ. 1, καὶ 607) ἔγραψε πολλὰ γιὰ πολλὰ καὶ πολλοὺς καὶ δέχτηκε ἔντονη κριτικὴ –ὄχι πάντα δικαιολογημένη– ἀπὸ πολλούς· Ἐπιτίμαιος καλεῖται ὄχι μόνο ἀπὸ τὸν Ἴστρο (γιὰ πρώτη ἴσως φορά, πβ. Σοῦδ. σ.λ. Τίμαιος [FGrH5 Τ 1]· Ἀνδρομάχου Ταυρομενίτης, ὃν Ἀθηναῖοι Ἐπιτίμαιον ὠνόμασαν, Φιλίσκου μαθητὴς τοῦ Μιλησίου· παρωνόμαστο δὲ τοῦτο διὰ τὸ πολλὰ ἐπιτιμᾶν, καὶ γραοσυλλέκτρια δὲ διὰ τὸ τὰ τυχόντα ἀναγράφειν. ἔγραψεν Ἰταλικὰ καὶ Σικελικὰ ἐν βιβλίοις <λ>η΄· Ἑλληνικὰ καὶ Σικελικά· Συλλογὴν ῥητορικῶν ἀφορμῶν βιβλία ξη΄· Ὀλυμπιονίκας ἤτοι Χρονικὰ Πραξιδικά, Διόδ. Σικ. 5.1.3 [Τ 11] διὰ τὰς ἀκαίρους καὶ μακρὰς ἐπιτιμήσεις εὐλόγως διαβάλλεται, καὶ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐπιτιμήσεως Ἐπιτίμαιος ὑπό τινων ὠνομάσθη, κ.ἄ.), ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Ἀθήν. 272b (στὸ ἐδῶ ἀπόσπ., στ. 7 κἑ.), τὸν Ἀρτεμίδ. ἢ/καὶ τὸν Στράβ. (F 150b), τὸν Αἰλιανό (F 159, Ἐπιτιμίδης: βλ. καὶ κατωτ. 26 Τ1 σχόλ. σ.στ. 3-4), πιθανῶς καὶ τὸν Πολέμωνα (βλ. ἀνωτ. Τ2 σχόλ. σ.στ. 1 σ.λ.). Ἀκριβῶς ὅμως, ἐπειδὴ ὁ Τίμαιος ἔγραψε πολλὰ γιὰ πολλὰ καὶ πολλούς, εἶναι ἀδύνατο νὰ προβῆ κανεὶς σὲ βέβαιες ὑποθέσεις γιὰ τὸ περιεχόμενο τοῦ ἔργου αὐτοῦ τοῦ Ἴστρου· οἱ ἀναφορὲς ὅμως τοῦ Τίμαιου σὲ δούλους (F 5 [τὸ ἐδῶ στ. 7 κἑ. χωρίο τοῦ Ἀθήν.] καὶ F 11b [ἐδῶ στ. 1 κἑ.], F 11a [Ἀθήν. 264c-d, στὰ προηγούμενα τῶν ἐδῶ], F 8 [Φώτ. καὶ Σοῦδ. σ.λ. Καλλικύριοι], F 1 [Ἀθήν. 153d καὶ 517d] γιὰ τὰς θεραπαίνας ποὺ παρὰ Τυρρηνοῖς ... γυμναὶ τοῖς ἀνδράσι διακονοῦνται, κ.ἀ.), εὔλογα μποροῦμε νὰ ὑποθέσουμε πὼς προκάλεσαν ἀντιγραφὴν τοῦ Ἴστρου (ὅπως ἴσως καὶ τὰ σχετικὰ μὲ θηρικλείαν ... κύλικα: Τίμ. F 33 [Ἀθήν. 471f], πβ. F47 ἀνωτ. μὲ σχόλ.) καὶ μέρος ὅσων εἶχε νὰ πεῖ στὸ Πρὸς Τίμαιον ἔργο του ὁ Πολέμων (συμφωνώντας ἢ διαφωνώντας μὲ τὸν Τίμαιο: βλ. χαρακτηριστικὰ F 24a [Athen. 588b κἑ.] Τίμαιος ... ἐξ Ὑκκάρων, καθὰ καὶ Πολέμων εἴρηκεν κ.λπ. / F 24b [Στέφ. Βυζ. σ.λ. Εὐκαρπία] <ὡς Πολέμων> ἐν τοῖς <Ἀντι>λεγομένοις <πρὸς> Τίμαιον, γιὰ τὴ Λαΐδα τὴν ἐπὶ κάλλει διαβεβοημένην ἑταίραν, ἣν οἱ πολλοὶ Κορινθίαν φασί: πβ. ἀνωτ. F55), δὲν ἀποκλείεται νὰ ἀποτελοῦν κοινὸ ζήτημα τῶν τριῶν. (Θὰ ἐπανέλθουμε στὸ θέμα).

  1. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .
  2. von Pauly, A F., Wissowa G., Kroll W., Mittelhaus K. & Furchtegott Ziegler K J. (1893-1980), Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Stuttgart .
  3. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.
  4. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .
  5. Jacoby, F. (1923-1958), Die Fragmente der griechischen Historiker, parts I-IIIC.2, Berlin-Leiden.a↑ b↑
  6. Lesky, A. (1981), Ἱστορία τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Λογοτεχνίας, 5th ed., Θεσσαλονίκη .
  7. Easterling, P. E. & Knox B. M. W. (2000), Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρ. Κονομή, Ν., Γρίμπα Χρ, Κονομή Μ. & Στεφανή Α. Ἀθήνα.