You are here

F58

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

  1. a. 1 Ὀδυσῆϊ Maass: ὀδυσσῆϊ T; secl. Bekker
  2. b. 7 μητροπόλεως Stephanus, prob. plerique: μεσοπόλεως ([lac. 4 litt.] πόλεως Ε) codd. ‖
  3. ἀναφέρον dv
  4. 8 [φησὶ] προσαγορεύσειε Hutten.

a. Σχόλ. Τ στὸ Ψ 783

σὰν μητέρα (παραστέκει) τὸν Ὀδυσσέα· γιὰ τοῦτο ἴσως λέει «κι ἂς

ἦταν μισητὸς στὴν Ἀθηνᾶ» (δηλ. ὁ Αἴας, δ 502), ἐπειδὴ τὴν παρθένα

παρομοίασε μὲ μητέρα. Ὁ δὲ Ἴστρος λέει ὅτι ἐκτέθηκε ἀπὸ τὴν

Ἀντίκλεια στὶς Ἀλαλκομενὲς τῆς Βοιωτίας, ἡ ὁποία εἶναι πόλη ἱερὴ

τῆς Ἀθηνᾶς.


b. Πλούτ. Αἴτ. Ἑλλ. 43, 301d

Ἀπὸ ποῦ ἡ πόλη τῶν Ἰθακησίων ὀνομάστηκε Ἀλαλκομενές; Ἐπειδὴ
ἡ Ἀντίκλεια, παρθένος ἀκόμα, βιάστηκε ἀπὸ τὸν Σίσυφο καὶ συνέ-
λαβε τὸν Ὀδυσσέα· αὐτὸ ἀναφέρεται ἀπὸ πολλούς. Ὁ δὲ Ἴστρος
ὁ Ἀλεξανδρεὺς στὰ Ὑπομνήματα διηγεῖται ἐπιπρόσθε-
τα πώς, ὅταν δόθηκε σὲ γάμο στὸν Λαέρτη καὶ τὴν ὁδηγοῦσε στὸ
σπίτι του, κοντὰ στὸ Ἀλαλκομένειο τῆς Βοιωτίας γέννησε τὸν Ὀ-
δυσσέα· καὶ γι' αὐτὸ ἐκεῖνος, ὅπως ἂν ἀναφερόταν τὸ ὄνομα σ' ἐκεῖ-
νο τῆς μητρόπολης, λέει πὼς ἡ πόλη τῆς Ἰθάκης ὀνομάστηκε ἔτσι.


[Ὀδυσῆϊ –χάριν τοῦ μέτρου– εἶναι ἡ γραφὴ τοῦ Ὁμηρικοῦ κειμένου, και

ὀρθῶς ὁ Maass διόρθωσε τὸ ὀδυσσῆϊ τῆς χειρόγραφης παράδοσης τῶν σχολίων,

μολονότι δὲν ἀποκλείεται νὰ ἔγραψε ὄντως ὀδυσσῆϊ ὁ ἀρχ. σχολιαστής.]


Σχόλια: 

ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΑ
  Τὸν τίτλο Ὑπομνήμασι (F58b.4-5 Ἴστρος δὲ ὁ Ἀλεξανδρεὺς ἐν Ὑπομνήμασι προσιστόρηκεν) παραδίδει μόνο ὁ Πλούτ. (ὄχι καὶ τὰ Σχόλ. Τ στὸ Ψ 783). Τὸ περιεχόμενο τοῦ ἔργου εἶναι ἀδύνατο νὰ ὑποτεθῆ μὲ βεβαιότητα. Καθὼς τὸ σωζόμενο ἀπόσπ. συνδέει τὸν Ἴστρο μὲ ἕνα Ὁμηρικὸ ζήτημα (τὸ δ 502 ἐχθόμενός περ Ἀθήνῃ, ποὺ ἄλλοι ἑρμήνευαν ὡς προσβολὴ τῆς θεᾶς ἀπὸ τὸν Αἴαντα καὶ ἄλλοι ἀφ' ἱστορίας, ὅπως στὸν Αἰσχ. ἀπόσπ. 175 R.1), ὁ Jacoby2 (656/522 μὲ παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία, καὶ RE3 σ.λ. Istros 9. [2281 κἑ.], πβ. Pearson LocHA4 140 σημ. 22 καὶ 23) ὑποστηρίζει εὔλογα πὼς πρέπει νὰ ἔχει γίνει εὐρύτερη χρήση τοῦ ἔργου στὰ Σχόλια τοῦ Ὁμήρου. Γιὰ τὸ ζήτημα βλ. S. Jackson, "Callimachean Istrus and Odysseus' Mother"5, WS 112 (1999) 55-58, μὲ συζήτηση τῶν πηγῶν καὶ βιβλιογραφία (τὸ συμπέρασμα: ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἀρχ. σχολ. εἶναι ἐσφαλμένη· πιὸ εὔλογη ἑρμηνεία βρίσκεται στὴ διήγηση τοῦ Ἴστρου). Γιὰ τὰ περὶ Σισύφου βλ. καὶ ΕλλΜ6 3. 249-51 μὲ «τεκμηρίωση» (γιὰ τὴν Ἀντίκλειαν καὶ τὸν Ὀδυσσέα 249-50, καὶ 316-17 μὲ Εἰκ. 173 [316-19 γιὰ τὸν Ὀδυσσέα, μὲ «τεκμηρίωση»], κ.ἀ.). Πβ. Παυσ. 9.33.5-7 γιὰ τὴν κώμη τῆς Βοιωτίας Ἀλαλκομεναί (γενέσθαι δὲ αὐτῇ τὸ ὄνομα <οἱ> μὲν ἀπὸ Ἀλαλκομενέως [v.l. Ἀλαλκομένους] ἀνδρὸς αὐτόχθονος, ὑπὸ τούτου δὲ Ἀθηνᾶν τραφῆναι λέγουσιν· οἱ δὲ εἶναι καὶ τὴν Ἀλαλκομενίαν τῶν Ὠγύγου φασίν) καὶ τὴν ἐκεῖ λατρεία τῆς θεᾶς Ἀθηνᾶς (βλ. καὶ σημ. Παπαχατζῆ [Παυσ.7 5.212 κἑ.] στὸ χωρίο).

  1. Radt, S. (1977), Tragicorum Graecorum Fragmenta, Vol. IV: Sophocles, Göttingen.
  2. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .
  3. von Pauly, A F., Wissowa G., Kroll W., Mittelhaus K. & Furchtegott Ziegler K J. (1893-1980), Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Stuttgart .
  4. Pearson, L. (1942), The Local Historians of Attica, Philological Monographs,no. 11, ed. by T. R. S. Broughton Philadelphia.
  5. Jackson, S. (1999), Callimachean Istrus and Odysseus' Mother , WS 112: 55-58.
  6. Κακριδῆς, Ἰ. Θ. (1986), Ελληνική Μυθολογία, Αθήνα .
  7. Παπαχατζής, Ν. Δ. (1974-1981), Παυσανίου Ἑλλάδος περιήγησις: (1.) Ἀττικά, (2.) Κορινθιακὰ καὶ Λακωνικά, (3.) Μεσσηνιακὰ καὶ Ἠλειακά, (4.) Ἀχαϊκὰ καὶ Ἀρκαδικά, (5.) Φωκικὰ καὶ Βοιωτικά, Vols. 1-5, Ἀθήνα .