You are here

F5

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Phot. et Sud. s.v. Ὁμολώιος Ζεύς
  1. Cf. Apostol. 12.67 (II. 559 L. – S. [FHG I. 419 fr. 12]) s.v. Ὁμολώιος Ζεύς· ἐπὶ τῶν ὁμονοούντων, ἀπὸ Ὁμολώας etc.


  2. 1 sqq. interp. alius alio
  3. 1-2 ἐπὶ τῶν ὁμονοούντων, (pro ἐν ΘήβαιςΘεσσαλίαι) Apostol. ‖
  4. Βοιωτι(α)καῖς καὶ ἐν Θεσσαλίαι Sud. (Adler)
  5. 3 Θήβας aut Θηβαίους (pro Δελφοὺς dubit. prop. Jac. 379 F 2) ‖
  6. πεμ­φθῆναι ὁ Ἀ. Phot.; πεμφθῆναι, ὡς Ἀ. Sud.: πεμφθῆναί φησιν Jac. (334 F 5) ‖
  7. Ἀριστοφάνης Phot. Sud. (prob. plerique): Ἀριστόδημος (FHG III. 308 sq., FGrH no. 383) Reinesius, prob. Naber (vid. adnot. 9)
  8. 6 ἔστι δὲ καὶ Δ. Sud.
  9. 6-7 καὶ Ὁμολῶα προφῆτις post Θήβαις (ex v. 2) add. S (Sud.).
Φώτ. καὶ Σοῦδ. σ.λ. Ὁμολώιος Ζεύς

Ὁμολώιος Ζεύς· στὴ Θήβα καὶ σ' ἄλλες πόλεις τῆς Βοιωτίας· καὶ στὴ

Θεσσαλία πῆρε αὐτὴ τὴν ἐπωνυμία ἀπὸ τὴν Ὁμολώιαν τὴν προφή-

τιδα, τὴν κόρη τοῦ Ἐνυέα, ποὺ ὁ Ἀριστοφάνης (ὁ Βοιωτὸς ἱστορι-

κός, τοῦ 4ου αἰ. π.Χ.) στὸ δεύτερο βιβλίο τῶν Θηβαϊκῶν του λέει ὅτι

εἶχε σταλῆ στοὺς Δελφοὺς ὡς προφήτιδα. Ὁ δὲ Ἴστρος στὸ δω-

δέκατο βιβλίο τῆς Συναγωγῆς (λέει πὼς ὁ Ζεὺς πῆρε αὐτὴ τὴν

ἐπωνυμία) ἐπειδὴ στὴν Αἰολικὴ διάλεκτο τὸ ὅμολον σημαίνει τὸ

ὁμονοητικὸ καὶ εἰρηνικό. Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ Δήμητρα Ὁμολώια στὴ

Θήβα.

Σχόλια: 

5. Ἀξιοσημείωτη εἶναι ἡ ἐτυμολόγηση τοῦ Ὁμολώιος Ζεύς οὐχὶ ἀπὸ τόπου (τὸ ὄρος τῆς Θεσσαλίας ὉμόληὍμολος, ἢ τὴν πόλη τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Μαγνησίας Ὁμόλιον), ἀλλὰ –κατὰ τὴ μέθοδο τῶν Στωικῶν καὶ τοῦ Ἀπολλοδώρου- διὰ τὸ παρ' Αἰολεῦσιν τὸ ὁμονοητικὸν καὶ εἰρηνικὸν ὅμολον λέγεσθαι ἀπὸ τὸν Ἴστρο (πβ. Ἀποστολ. 12.67 ἐπὶ τῶν ὁμονοούντων κ.λπ. [γιὰ τὴ ρίζα βλ. Chantraine1 σ.λ. ὁμός], βλ. καὶ Ἡρωδιαν. Περὶ καθ. προσῳδ. Ι. 122.23-24 Lentz2 καὶ Περὶ παθ. ΙΙ1. 235.18 Lentz2 κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ω), μὲ τὸν ὁποῖο συμφωνοῦν κατὰ βάση οἱ πλεῖστοι νεώτεροι μελετητές (βλ. Jacoby 632 [ὅπου καὶ τὰ σχετικὰ χωρία, βλ. καὶ Cook3 Zeus ΙΙ2. 900 σημ. 1] / 510 [μὲ πλούσια βιβλιογραφία], κυρίως σημ. 3). Σὲ ποιάν περίσταση ἔκανε σχετικὸ λόγο ὁ Ἴ. στὰ Ἀττικά του (ἐν τῆι δωδεκάτηι τῆς Συναγωγῆς), εἶναι δύσκολο νὰ καθορίσει κανείς· μιὰν εὔλογη πιθανότητα παρέχει ὁ παραλληλισμὸς τοῦ ἐδῶ F6 (βλ. κατωτ.) μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ Φανοδήμου (Φώτ. / Σοῦδ. σ.λ. Παρθένοι [325 F 4 J.], καθάπερ μαρτυρεῖ Φανόδημος ἐν τῆι ε΄ Ἀτθίδι, μεμνημένος τῆς τιμῆς αὐτῶν) γιὰ τὶς κόρες τοῦ Ἐρεχθέως (βλ. καὶ ἀνωτ. F4 περὶ τοῦ Ἐριχθονίου) ποὺ θυσιάστηκαν ὑπὲρ τῆς χώρας, στρατιᾶς ἐλθούσης ἐκ Βοιωτίας (βλ. Jacoby4 632).

  1. Chantraine, P. (1968-1980), Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire de mots, Vols. 1-4, Paris.
  2. Lentz, A. (1868), Herodiani Technici Reliquiae, Vol. II.1 , Leipzig.a↑ b↑
  3. Cook, A. B. (1914-1925), Zeus: A Study in Ancient Religion, Vol. I-III, Cambridge.
  4. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .