You are here

F44

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Στέφ. Βυζ. Ἐθν. σ.λ. Αἰγιαλός

Αἰγιαλός· τόπος μεταξὺ Σικυώνας καὶ Βουπρασίου ποὺ πῆρε τ' ὄ-

νομά του ἀπὸ τὸν Αἰγιαλέα τὸν γιὸ τοῦ Ἴναχου, ὅπως (ἀναφέρει) ὁ

Ἴστρος στὸ Ἀποικίαι τῆς Αἰγύπτου. (...)

Σχόλια: 

44. Στὴ συνέχεια τοῦ κειμένου τοῦ Στεφ. Βυζ.: ἔστιν ἕτερος Αἰγιαλὸς προσεχὴς τῷ Πόντῳ μετὰ τὴν Κάραμβιν ἄκραν, ὡς Ἀπολλώνιος. ἔχει δὲ καὶ κώμην ὁμώνυμον. Ὅμηρος «Κρῶμνάν τ' Αἰγιαλόν τε»· γράφεται δὲ «Κρῶμναν Κωβιαλόν τε. ἔστι καὶ Θρᾴκης Αἰγιαλὸς παρὰ τῷ Στρυμῶνι, ὡς Ἑκαταῖος. ἔστι καὶ ἄλλος Αἰγιαλὸς μέγας καλούμενος ἐν Αἰθιοπίᾳ κατ' Αἴγυπτον. τὸ ἐθνικὸν Αἰγιαλεύς ἀπὸ τῆς Αἰγιαλοῦ γενικῆς, ὡς Ἀλεξάνδρου Ἀλεξανδρεύς. εὑρίσκεται δὲ καὶ αἰγιαλεὺς ἐπὶ ἰχθύος. τὸ θηλυκὸν Αἰγιάλεια, καὶ Αἰγιαλίς παρὰ Ἀλκμᾶνι, καὶ Αἰγιαλίτης ἀρσενικῶς. (Καὶ Αἰγιαλοῦσα πόλη Κυπριακὴ στὴν κατεχόμενη σήμερα Καρπασία, ὅπου καὶ ἡ Ἀχαιῶν ἀκτή: βλ. Ἀ. Βοσκοῦ Μορφώ1 21 κἑ. [23, 43.14, καὶ 48.33]· γιὰ τὸ μνημονευό­μενο Ὁμηρικὸ χωρίο [Β 855] βλ. σχόλ. Kirk [CIl2 Ι. 258-59], βλ. καὶ Β 569-75 [ὅπου ἀναφορὰ στὴ Σικυῶνα καὶ τὸν Αἰγιαλόν] μὲ τὰ σχόλια Kirk). Περὶ Αἰγιαλέως –καὶ τὴ σχέση του μὲ τὸν τόπο Αἰγιαλός– καὶ περὶ Σικυῶνος, καὶ γενικὰ γιὰ τοὺς μύθους τῆς Ἀργολίδος καὶ τῆς Ἀχαΐας, κάνει συχνὰ λόγο ὁ Παυσανίας (κυρίως στὰ Ἀργολικά καὶ στὰ Ἀχαϊκά του)· ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον γιὰ τὰ ἐδῶ εἶναι τὸ 2.5.6 Σικυώνιοι δὲ (...) περὶ τῆς χώρας τῆς σφετέρας λέγουσιν ὡς Αἰγιαλεὺς αὐτόχθων πρῶτος ἐν αὐτῇ γένοιτο, καὶ Πελοποννήσου δὲ ὅσον ἔτι καλεῖται καὶ νῦν Αἰγιαλὸς ἀπ' ἐκείνου βασιλεύοντος ὀνομασθῆναι, καὶ Αἰγιάλειαν αὐτὸν οἰκίσαι πρῶτον ἐν τῷ πεδίῳ πόλιν (...). Αἰγιαλέως δὲ Εὔρωπα γενέσθαι φασίν, Εὔρωπος δὲ Τελχῖνα, Τελχῖνος δὲ Ἆπιν. οὗτος ὁ Ἆπις ἐς τοσόνδε ηὐξήθη δυνάμεως, πρὶν ἢ Πέλοπα εἰς Ὀλυμπίαν ἀφικέσθαι, ὡς τὴν ἐντὸς Ἰσθμοῦ χώραν Ἀπίαν ἀπ' ἐκείνου καλεῖσθαι κ.λπ. (βλ. καὶ ἀνωτ. σχόλ. στὸ F39) καὶ τὸ 7.1.1 Ἡ δὲ τῆς Ἠλείας μέση καὶ Σικυωνίας, καθήκουσα μὲν ἐπὶ τὴν πρὸς ἕω θάλασσαν, Ἀχαΐαν δὲ ὄνομα τὸ ἐφ' ἡμῶν ἔχουσα ἀπὸ τῶν ἐνοικούντων, αὐτή τε Αἰγιαλὸς τὸ ἀρχαῖον καὶ οἱ νεμόμενοι τὴν γῆν ἐκαλοῦντο Αἰγιαλεῖς, λόγῳ μὲν τῶν Σικυωνίων ἀπὸ Αἰγιαλέως βασιλεύσαντος ἐν τῇ Σικυωνίᾳ, εἰσὶ δὲ οἵ φασιν ἀπὸ τῆς χώρας, εἶναι γὰρ τὰ πολλὰ αὐτῆς αἰγιαλόν. Οἱ σχετικοὶ μύθοι ἦσαν πλούσιοι καὶ ἀσφαλῶς εὐρύτατα διαδεδομένοι (βλ. ΕλλΜ3 3. 163 κἑ.), καὶ ὁ Ἴστρος εἶχε ἀσφαλῶς πολλὰ νὰ πεῖ καὶ στὰ Ἀργολικά του (βλ. ἀνωτ. σχόλ. στὸ F39) καὶ ἐδῶ (βλ. καὶ ἀνωτ. σχόλ. στὸ F43). Τὸ ὅτι ὁ Στέφ. Βυζ. σ' αὐτὸ τὸ ἔργο του ἀναφέρεται στὸ λῆμμα Αἰγιαλός, προσμαρτυρεῖ. Τὸ ὅτι στὸ ἴδιο λ. μνημονεύεται καὶ ἄλλος Αἰγιαλὸς μέγας καλούμενος ἐν Αἰθιοπίᾳ κατ' Αἴγυπτον, δὲν ἀποκλείεται νὰ ὑποδηλώνει τὴν ἀφορμὴν τοῦ Ἴστρου γιὰ νὰ κάνει σχετικὸν λόγο ἐν Ἀποικίαις τῆς Αἰγύπτου. Πιὸ πιθανὸ ὅμως φαίνεται νὰ ἀφορμᾶται ὁ Ἴστρος ἀπὸ τοὺς μύθους ποὺ συνέδεαν τὸ Ἄργος μὲ τὴν Αἴγυπτον, καὶ δὴ ἀπὸ τὴ γραμμὴ ἐκείνη τοῦ μύθου ποὺ ἤθελε τὸ Ἄργος νὰ παίρνει ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ Σουίδας (σ.λ. Ἆπις· ὅτι ὁ Ἆπις ὁ Αἰγύπτιος τὴν ἰατρικὴν πρῶτος εἰς τὴν Ἑλλάδα μετακομίσαι λέγεται, πβ. Πορφ. Περὶ ἀποχ. 3.15 Ἆπις δὲ λέγεται πρῶτος νομοθετῆσαι παρ' Ἕλλησιν, ὅτε ἐδεήθησαν, καὶ βλ. Jacoby4 650/519 μὲ τὰ χωρία ποὺ ἀντιπροσωπεύουν τὴν ἀντίθετη γραμμὴ ὅπως τὸ Ἀπολλοδ. Βιβλ. 2.1 κἑ. καὶ κυρίως τὸ Κλήμ. Ἀλεξ. Στρωμ. 1.106.4 Ἆπίς τε ὁ Ἄργους βασιλεὺς Μέμφιν οἰκίζει, ὥς φησιν Ἀρίστιππος ἐν πρώτῃ Ἀρκαδικῶν· τοῦτον Ἀριστέας ὁ Ἀργεῖος ἐπονομασθῆναί φησι Σάραπιν καὶ τοῦτον εἶναι ὃν Αἰγύπτιοι σέβουσιν, πβ. ἀνωτ. σχόλ. στὸ F43).

  1. Βοσκός, Α. Ι. (1999), Μορφὼ παροικήσουσι: Λυκόφρονος Ἀλεξάνδρα, Λευκωσία Κύπρου.
  2. Kirk, G. S. & Kirk G. S. (1985), The Iliad: A Commentary, Vol. I: books 1-4, Cambridge.
  3. Κακριδῆς, Ἰ. Θ. (1986), Ελληνική Μυθολογία, Αθήνα .
  4. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .