You are here

S19

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

(1Fu) Stob. 3.22.16

Δημώνακτος1.
                   Θνητοὶ γεγῶτες μὴ φρονεῖθ'2 ὑπὲρ θεούς.

  1. δημώνακτος SMA: δημόνακτος Md Tr. p. 145 ‖
  2. φρονεῖτ' SA
Ἰωάννης Στοβαῖος 3.22.16

Τοῦ Δημώνακτος.
                         Ἄνθρωποι, θνητοὶ γεννημένοι,
                         μὴ δείχνετε τόση ἔπαρση
                         ποὺ οὔτε οἱ θεοὶ δὲν ἔχουν.

Σχόλια: 

Περὶ ὑπεροψίας

S19
Γιὰ τὴ γνώμη αὐτὴ ἰσχύουν ὅσα εἴπαμε καὶ γιὰ τὴν ἄλλη ἔμμετρη (S13). Εἶναι πολὺ πιθανὸν ὁ Δημῶναξ νὰ χρησιμοποίησε συγκεκριμένη ἐκδοχὴ μιᾶς παλιᾶς γνώμης ποὺ παρουσιάζεται σὲ πολλὰ γνωμολόγια καὶ μὲ πολλὲς μορφές. Λ.χ. στὴ συλλογὴ τοῦ Μενάνδρου, Γνῶμαι μονόστιχοι (336 Jaekel1):
θνητὸς πεφυκὼς μὴ φρόνει <γ'> ὑπέρθεα.
Στὴν ἴδια συλλογὴ ἐντοπίζονται καὶ ἄλλες, μὲ διατυπώσεις ἀπὸ ἄλλη ὀπτικὴ γωνία (606 καὶ 1):
ὄντας δὲ θνητοὺς θνητὰ καὶ φρονεῖν χρεών·
ἄνθρωπον ὄντα δεῖ φρονεῖν τἀνθρώπινα.
Ἀπὸ τὸν Ψευδο-Μάξιμο (49.15/56.16) λ.χ. ἀποδίδεται κάτι παρόμοιο στὸν κωμικὸ Ἀντιφάνη (ἀπ. 282 Κ-Α2):
εἰ θνητὸς εἶ, ὦ βέλτιστε, θνητὰ καὶ φρόνει.
Μία ἀκόμη, ἀπὸ τὴν πλούσια ποικιλία, ἀπαντᾶται στὸν Γεωργίδη (483 Odorico, Prato3):
θνητὸν λαχὼν τὸ σῶμα, μὴ φρόνει μέγα.
Τέλος, πλαισιωμένη σὲ ἱστορικὴ διήγηση, τὴν ἀνευρίσκουμε λ.χ. στὸ πατμιακό γνωμολόγιο (Patm) 45.25:
Ἀλεξάνδρου· Ἀλέξανδρος νοσήσας μακρῷ νόσῳ ὡς ἀνέρρωσεν, «Οὐδέν», ἔφη, «διατεθῆναι χεῖρον· ὑπέμνησεν γὰρ ἡμᾶς ἡ νόσος μὴ μέγα φρονεῖν θνητοὺς ὄντας».
Ταπεινόφρων ὁ ἴδιος ὁ Δημῶναξ, ἦταν σαφῶς ἐναντίον τῆς ἀλαζονείας, ὅπως φαίνεται ἀπὸ συνδυασμένα χωρία τοῦ Λουκιανοῦ (§§5-6, 10, 29, 41). Τοὺς θεούς, ποὺ ἀναφέρονται ἐδῶ ὡς συστατικὸ στοιχεῖο τῆς γνώμης, δὲν τοὺς ἀπέρριπτε, ἔδειχνε ὅμως σκεπτικισμὸ ἀπέναντι σὲ πρακτικὲς τῆς λατρείας· βλ. §§11, 27, 34.

  1. Jaekel, S. (1964), Menandri Sententiae; Comparatio Menandri et Philistionis, Leipzig.
  2. Kassel, R. & Austin C. (1983-2001), Poetae Comici Graeci, Vols. I-VIII, Berlin and New York.
  3. Odorico, P. (1986), Il prato e l' ape. Il sapere sentenzio del Monaco Giovanni, Wiener Byzantinische Studien,17 Wien.