You are here

254

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Epiphanius, Adversus haeres. 3, Π. πίστεως 9 (Dindorf 3 p. 566):
Ἐπιφάνιος, Κατὰ αἱρέσεων 3 Π. πίστεως 9 (Dindorf 3, p. 566):

Ὁ Ζήνων ὁ Στωικὸς εἶπε..., νὰ ἔχουμε ἀνεμπόδιστα ἐρωτικὲς σχέσεις μὲ

παιδιά.

Σχόλια: 

ἀπ. 251-254:
Εἶναι φανερὸ ὅτι ὁ παιδαγωγικὸς ἔρωτας, κατὰ τὸν Ζήνωνα, ἔχει ὡς γνώμονά του τὴν ἀρετὴ καὶ τὴν προαγωγή της. Καὶ ἡ φυσικὴ ἐμφάνιση καθρεφτίζει τὴν ἐσωτερικὴ ὀμορφιὰ τοῦ νέου, ποὺ κλίνει πρὸς τὴν ἀρετή. Μιὰ συμφωνία λοιπὸν τοῦ ἔξω κόσμου μὲ τὸν ἔνδον. Παραθέτουμε ἐδῶ ἕνα ἐντυπωσιακὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸν Κλήμεντα, ποὺ ἀναφέρεται σὲ μιὰ γοητευτικὴ περιγραφὴ τῆς εἰκόνας ἑνὸς νεαροῦ ἀπὸ τὸν Ζήνωνα:
«Καλήν τε καὶ ἀξιέραστον ὑπογράφειν ὁ Κιτιεὺς ἔοικε Ζήνων εἰκόνα νεανίου καὶ οὕτως αὐτὸν ἀνδριαντουργεῖ· ἔστω, φησί, καθαρὸν τὸ πρόσωπον, ὀφρὺς μὴ καθειμένη μηδὲ ὄμμα ἀναπεπταμένον μηδὲ ἀνακεκλασμένον, μὴ ὕπτιος ὁ τράχηλος μηδὲ ἀνιέμενα τὰ τοῦ σώματος μέλη, ἀλλὰ τὰ μετέωρα ἐντόνοις ὅμοια, ὀρθὸς νοῦς πρὸς τὸν λόγον (ὀξύτης καὶ κατοκωχὴ τῶν ὀρθῶς εἰρημένων) καὶ σχηματισμοὶ καὶ κίνησις μηδὲν ἐνδιδοῦσαι τοῖς ἀκολάστοις ἐλπίδος· αἰδὼς μὲν ἐπανθείτω καὶ ἀρρενωπία, ἀπέστω δὲ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν μυροπωλίων καὶ χρυσοχοείων καὶ ἀρρενωπία, ἀπέστω δὲ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν μυροπωλίων καὶ χρυσοχοείων καὶ ἐρειοπωλείων ἄλυς καὶ ὁ ἀπὸ τῶν ἄλλων ἐργαστηρίων, ἔνθα ἑταιρικῶς κεκοσμημένοι ὥσπερ ἐπὶ τέγους καθεζόμενοι διημερεύουσιν.» (Παιδαγωγὸς III 11, 74, pp. 296-7, SVF1 I 246).
Ἄξιο προσοχῆς ἐπίσης εἶναι, ὅτι ὁ Ζήνων δὲν διακρίνει τὰ φύλα ὡς πρὸς τὸν ἔρωτα, γιατὶ τὰ ἐρωτικὰ πρέποντα τὰ βλέπει νὰ ταιριάζουν καὶ στὰ «ἀγαπημένα παιδιά», ἀρσενικὰ καὶ θηλυκά. Ὁ Ζήνων κυνηγᾶ τὴν ἀρετὴ καὶ τοὺς νέους ποὺ τὴν ὑπόσχονται. Ἀναθεωρεῖ ἔτσι τὴν παιδεραστικὴ σχέση γιὰ χάρη μιᾶς συμπάθειας, ποὺ ἁπλώνεται σὰν μιὰ καθολικὴ φυσικὴ συγγένεια ἀνάμεσα στοὺς ἄνδρες καὶ τὶς γυναῖκες, στοὺς νέους καὶ τοὺς ὥριμους. Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὅτι καὶ ὁ Πλάτων, παρὰ τὸ προβάδισμα ποὺ δίνει στὴ σχέση ἐραστῆ-ἐρώμενου (Συμπόσιο, Φαῖδρος), ἀναγνωρίζει τὴν ἰσότητα ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν στὴν Πολιτείαν του καὶ τὴν τάξη τῶν φυλάκων τὴ θεωρεῖ μεικτὴ ἀπὸ ἄνδρες καὶ γυναῖκες. Εἰδικὰ γιὰ τὸ ἀπ. 252 ἀπὸ τὸν Σέξτο ὁ παρατιθέμενος διάλογος δηλώνει τὴ σημασία, ποὺ ἀποδίδει ὁ σοφὸς στὴ «σπουδαία διάθεση» καὶ ὄχι στὴν ἴδια τὴν πράξη, ἀφοῦ ἡ ἀρετὴ ἀνήκει ἐξ ὁλοκλήρου στὴ σπουδαία διάθεση.

  1. von Armin, J. (1964), Stoicorum Veterum Fragmenta, Vols. I-IV, Stuttgart.