You are here

244α

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Stobaeus, Eclogae 43, 88:
Στοβαῖος, Ἐκλογαὶ 43, 88:

Ὁ Ζήνων εἶπε, ὅτι πρέπει τὶς πόλεις νὰ τὶς κοσμοῦμε ὄχι μὲ ἀναθήματα

ἀλλὰ μὲ τὶς ἀρετὲς αὐτῶν, ποὺ τὶς κατοικοῦν.

Σχόλια: 

ἀπ. 243, 244 καὶ 244α:
Ὁ Κάσσιος (ἀπ. 243) ἦταν Σκεπτικὸς φιλόσοφος, ὀπαδὸς τοῦ Πύρρωνος. Πιθανὸν νὰ ἔζησε τὸ πρῶτο ἥμισυ τοῦ 1ου αἰ. π.Χ., ὅταν ἡ κριτικὴ ἐναντίον τῆς Πολιτείας τοῦ Ζήνωνος βρισκόταν στὸ ἀποκορύφωμά της. Εἶναι πιθανὸν ὁ Κάσσιος νὰ εἶχε ὑπόψη του τὸ ἴδιο τὸ βιβλίο τοῦ Ζήνωνος γιὰ τὴν Πολιτεία. Ἡ ἰδιότητά του ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὸν Γαληνό. Ἦταν σύγχρονος τοῦ Αἰνεσίδημου. Γιὰ τὸν ρόλο τοῦ Κάσσιου καὶ τὴ σημασία τῆς μαρτυρίας του, δὲς Malcolm Schofield, The stoic idea of the city1, Cambridge 1991, τὸ κεφ. Cassius the sceptic, σσ. 3-21.
Ἡ πρώτη μομφὴ γιὰ τὴ ζηνώνεια πολιτεία: ὅτι ὁ Ζήνων θεωρεῖ τὴν ἐγκύκλιον παιδείαν ἄχρηστη. Πρόκειται γιὰ τὴν παραδοσιακὴ ἑλληνικὴ παιδεία, ποὺ περιλάμβανε τρεῖς κύκλους, τὰ γράμματα, τὴ μουσικὴ καὶ τὴ γυμναστική. Ἀνάλογη τοποθέτηση ἀπέναντι στὴν παιδεία παίρνουν καὶ οἱ Κυνικοὶ (Διογ. Λ. 7. 11: (ἔλεγε ὁ Ἀντισθένης) «τὴν ἀρετὴν τῶν ἔργων εἶναι, μήτε λόγων πλείστων δεομένην μήτε μαθημάτων, αὐτάρκη τ' εἶναι τὸν σοφόν.»)
Πολὺ πιθανὸν ὁ Ζήνων νὰ ἀσκεῖ ἐδῶ κριτικὴ στὴν πλατωνικὴ Πολιτεία προβάλλοντας, ὅτι ἡ προτεινόμενη σ' αὐτὴν παιδεία δὲν ἔχει καμιὰ χρησιμότητα γιὰ τὴν ἀρετή. Ὁ Stein (Die Erkenntnistheorie d. Stoa2, σ. 303, σημ. 689) ὑποστηρίζει ὅτι ὁ Ζήνων στὰ συγγράμματά του «Περὶ τῆς ἑλληνικῆς παιδείας», «Ὁμηρικὰ προβλήματα» καὶ «Περὶ ποιητικῆς ἀκροάσεως», ποὺ ἀναφέρει ὁ Διογένης Λαέρτιος, προτείνει ἕνα ἐναλλακτικὸ ἐκπαιδευτικὸ πρόγραμμα, ποὺ περιλαμβάνει τὴν ἀλληγορικὴ ἑρμηνεία τοῦ Ὁμήρου. Ὁπωσδήποτε τὸ θέμα τῆς παιδείας εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς σπάνιες περιπτώσεις, στὴν ὁποία ὁ Χρύσιππος διαφωνεῖ μὲ τὴν κυνίζουσα στάση τοῦ δασκάλου του.
Στὴν ἀρχὴ λοιπὸν τοῦ βιβλίου τοῦ Ζήνωνος πρέπει νὰ ἀναφέρονται τὰ ἐλαττώματα, ποὺ συναντᾶ στὴ σύγχρονή του κοινωνία. Ἀκολουθοῦν μετὰ οἱ προτάσεις γιὰ θεραπεία των.

 

  1. Schofield, M. (1991), The stoic idea of the city, Cambridge.
  2. Stein, L. (1886), Die Psychologie der Stoa, Vols. 1-2, Berliner Studien für classische Philologie und Archaeologie Berlin.