You are here

238β

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Diogenes Laertius 7.117:

Φασὶ δὲ καὶ ἀπαθῆ εἶναι τὸν σοφόν , διὰ τὸν ἀνέμπτωτον εἶναι· εἶναι δὲ

καὶ ἄλλον ἀπαθῆ τὸν φαῦλον, ἐν ἴσῳ λεγόμενον τῷ σκληρῷ καὶ ἀτέγκτῳ.

Διογένης Λαέρτιος 7.117:

Λένε ἐπίσης, ὅτι ὁ σοφὸς εἶναι ἀπαθής, γιατὶ δὲν ἐμπίπτει σὲ τέτοιες

ταραχές. Καὶ μὲ ἄλλη σημασία εἶναι ἀπαθὴς ὁ φαῦλος, ὅταν αὐτὸ ση-

μαίνει τὸν σκληρὸ καὶ τὸν ἄτεγκτο.

Σχόλια: 

ἀπ. 238β:
Ἀπηχεῖ ὁπωσδήποτε τὸ πνεῦμα τοῦ Ζήνωνος ἡ ἀπάθεια τοῦ σοφοῦ. (Δὲς ἐπίσης: Cicero Acad. post1 I 38). Μόνο ποὺ αὐτὴ δὲν εἶναι ἀναλγησία, οὔτε τυφλὴ ἀκαμψία, ἀλλὰ περιέχει τὴ δυνατότητα μιᾶς εὐάρεστης ζωῆς σύμφωνα μὲ τὴ φύση, μιᾶς «εὔροιας βίου», ποὺ τὴ συνοδεύουν «αἱ εὐπάθειαι» (Διογ. Λαέρτ. 7. 116: «εἶναι δὲ εὐπαθείας φασὶ τρεῖς, χαράν, εὐλάβειαν, βούλησιν»). Ὁ ὅρος «εὐπάθειαι» ἀποδίδεται στὸν Χρύσιππο, ὡστόσο αὐτὸ εἶναι ἀμφίβολο. Καὶ ὁ σοφὸς δὲν μένει ἀμέτοχος στοὺς ἐρεθισμοὺς ποὺ ἐπηρεάζουν τὶς ὁρμές. Αὐτὲς ὅμως οἱ ἐπιδράσεις εἶναι «δήξεις καὶ συστολαί», ὅπως τὶς ὀνόμαζε ὁ Ζήνων, ποὺ ἀμέσως ὁ σοφὸς ἀπωθεῖ. Ἡ στωικὴ ἀπάθεια δὲν σημαίνει, ὅπως ἡ ἐπικούρεια ἀταραξία, τὴν ἐγκατάλειψη κάθε ἐνέργειας. Ἀντίθετα, καθιστᾶ δυνατὴ τὴν ὀρθὴ ἐνέργεια τοῦ λόγου. «Καμιὰ φιλοσοφία δὲν εἶναι πιὸ ἤπια καὶ πιὸ φιλάνθρωπη ἀπὸ τὴ Στοά», λέει ὁ Σενέκας. Ὡστόσο ὁ Pohlenz (Stoa2 I, σ. 152) παρατηρεῖ, ὅτι ἡ στωικὴ ἀπάθεια εἶναι αὐστηρὴ καὶ στυφή, ὅπως ἡ παρουσία τοῦ ἱδρυτῆ τῆς Σχολῆς καὶ λίγη εἶναι ἡ χαρὰ τῆς ζωῆς, ποὺ μποροῦμε νὰ ἀνιχνεύσουμε μέσα της.

  1. Reid, J. (1885), Academica II. Text revised and explained, London.
  2. Pohlenz, M. (1964), Die Stoa. Geschichte einer geistigen Bewegung, Vols. I-II, Götingen.