You are here

234δ

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Stobaeus, Eclogae 2.7, 11α, p. 93, 16:
Στοβαῖος, Ἐκλογαὶ 2.7, 11α, p. 93, 16:

Ἁμάρτημα εἶναι αὐτὸ ποὺ πράττεται παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον ἢ αὐτὸ στὸ

ὁποῖο ἔχει παραλειφθεῖ ἕνα καθῆκον ἀπὸ ἕνα λογικὸ ζῶο.

Σχόλια: 

ἀπ. 234δ:
Τὸ ἁμάρτημα ὁρίζεται ὡς αὐτὸ ποὺ πράττεται παρὰ τὸ καθῆκον ἢ παρὰ τὸν ὀρθὸ λόγο. Ἔχουμε ἔτσι δύο ἔννοιες ἀμαρτήματος. Ἡ μιὰ ἀφορᾶ τὴν παράβαση τῶν καθηκόντων καὶ εἶναι ἡ κατ' ἐξοχὴν περιοχὴ τῶν ἁμαρτημάτων. Ἡ ἄλλη ἀφορᾶ τὴν παράβαση τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ σ' αὐτὴν ὑπάγονται, πρέπει νὰ ὑποθέσουμε, ὅσα πράττονται χωρὶς τὸν λόγο, ποὺ ἐκφράζει ἡ ἀρετὴ τοῦ σοφοῦ. Ὅσα λοιπὸν δὲν εἶναι κατορθώματα εἶναι σὲ τελευταία ἀνάλυση ἀτελεῖς πράξεις καὶ ὡς τέτοιες ἁμαρτήματα (βλ. J. M. Rist, Stoic Philosophy1, Appropriate acts, σσ. 98-99). Σ' αὐτὲς ἀνήκουν καὶ οἱ πράξεις ἀκόμα τοῦ προκόπτοντος σὲ σχέση μὲ τὶς πράξεις τοῦ σοφοῦ. Ὅπως λοιπὸν ἡ ἀλήθεια δὲν ἐπιδέχεται αὐξομειώσεις, οὔτε καὶ τὸ ψεῦδος, ἔτσι καὶ τὸ ἁμάρτημα. Θὰ μπορούσαμε τὸ ἴδιο νὰ ποῦμε καὶ γιὰ τὸ κατόρθωμα. Δὲν εἶναι δυνατὴ δηλ. γιὰ τὸν Ζήνωνα καὶ τὴ Στοὰ μιὰ σχετικὴ ἀλήθεια ἢ ἕνα σχετικὸ ψέμα, ἕνα κατόρθωμα ἢ ἁμάρτημα λιγότερο ἀπὸ ἕνα ἄλλο, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει, γιὰ νὰ ἀναφέρουμε τὸ παράδειγμα τοῦ Χρυσίππου, μὲ ἕνα, ποὺ βρίσκεται μόλις ἕνα πῆχυ κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς θάλασσας καὶ ποὺ δὲν πνίγεται λιγότερο ἀπὸ ἕνα ἄλλο ποὺ ἔχει καταδυθεῖ πεντακόσιες ὀργυιὲς κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια. (Πλουτ. Περὶ τῶν κοινῶν ἐνν. 10, p. 1063a). Γιὰ νὰ κατανοήσουμε αὐτὴ τὴν ἀπόλυτη καὶ δύσκαμπτη θέση πρέπει νὰ φαντασθοῦμε τὴν πλατωνικὴν ἰδέα τοῦ ἀγαθοῦ ὡς αὐτό, ποὺ δὲν ἀνήκει στὸν σχετικὸ κόσμο. Ἔτσι καὶ ἡ ἀρετὴ ἢ τὸ κατόρθωμα τοῦ σοφοῦ δὲν ἐπιδέχονται καμιὰ σχετικότητα, ἀνήκουν ὡστόσο στὸν κόσμο μας.

  1. Rist, J. M. (1969), Stoic Philosophy, Cambridge.