You are here

160α

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Dio Chrysostomus, Orationes 53.4 sq.:

Γέγραφε δὲ καὶ Ζήνωνφιλόσοφος εἴς τε τὴν Ἰλιάδα καὶ τὴν Ὀδύσ-

σειαν, καὶ περὶ τοῦ Μαργίτου δέ· δοκεῖ γὰρ καὶ τοῦτο τὸ ποίημα ὑπὸ

Ὁμήρου γεγονέναι νεωτέρου καὶ ἀποπειρωμένου τῆς αὐτοῦ φύσεως

πρὸς ποίησιν. ὁ δὲ Ζήνων οὐδὲν τῶν (τοῦ) Ὁμήρου ψέγει, ἅμα διηγού-

μενος καὶ διδάσκων ὅτι τὰ μὲν κατὰ δόξαν , τὰ δὲ κατὰ ἀλήθειαν γέγρα-

φεν, ὅπως μὴ φαίνηται αὐτὸς αὑτῷ μαχόμενος ἔν τισι δοκοῦσιν ἐναντίως

εἰρῆσθαι. (5) ὁ δὲ λόγος οὗτος Ἀντισθένους ἐστὶ πρότερον, ὅτι τὰ μὲν

δόξῃ τὰ δὲ ἀληθείᾳ εἴρηται τῷ ποιητῇ· ἀλλ' ὁ μὲν οὐκ ἐξειργάσατο αὐ-

τόν, ὁ δὲ καθ' ἕκαστον τῶν ἐπὶ μέρους ἐδήλωσεν. ἔτι δὲ καὶ Περσαῖος

τοῦ Ζήνωνος κατὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν γέγραφε καὶ ἄλλοι πλείους.

Δίων ὁ Χρυσόστομος, Λόγοι 53.4 sq.:

Ἀκόμα καὶ ὁ Ζήνων ὁ φιλόσοφος ἔχει γράψει κάτι καὶ στὴν Ἰλιάδα καὶ

στὴν Ὀδύσσεια, καὶ ἐκτὸς τούτου καὶ γιὰ τὸν Μαργίτη· εἶναι δηλ. τῆς

γνώμης ὅτι τὸ ποίημα αὐτὸ ἔχει γίνει ἀπὸ τὸν Ὅμηρο, ὅταν ἦταν νεότερος

καὶ δοκίμαζε τὸ φυσικό του χάρισμα γιὰ τὴν ποίηση. Ὁ δὲ Ζήνων δὲν

ψέγει τίποτε ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Ὁμήρου ἀναλύοντας καὶ διδάσκοντας συ-

νάμα, ὅτι ἄλλα μὲν τὰ ἔχει γράψει σύμφωνα μὲ τὴ γενικὰ ἐπικρατοῦσα

γνώμη καὶ ἄλλα σύμφωνα μὲ τὴν ἀλήθεια, γιὰ νὰ μὴ φαίνεται, ὅτι αὐτὸς

μάχεται τὸν ἑαυτό του σὲ μερικοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι ἀντιφάσκει. (5) Ἡ

θεωρία αὐτή, ὅτι ὁ ποιητὴς ἄλλα μὲν τὰ ἔχει πεῖ σύμφωνα μὲ τὴ γνώμη καὶ

ἄλλα σύμφωνα μὲ τὴν ἀλήθεια, ἀπαντὰ πιὸ πρὶν στὸν Ἀντισθένη· ὡστόσο

αὐτὸς δὲν τὴν ἐπεξεργάστηκε, ἐνῶ ὁ Ζήνων τὴν ἐπεξήγησε σὲ κάθε ἐπὶ

μέρους περίπτωση. Ἀκόμα καὶ ὁ Περσαῖος, ὁ μαθητὴς τοῦ Ζήνωνος, ἔχει

γράψει σύμφωνα μ' αὐτὴν τὴν ὑπόθεση καὶ ἄλλοι πολλοὶ συγγραφεῖς.

Σχόλια: 

ἀπ. 160α:
Ὁ Ζήνων πιθανὸν νὰ εἶχε πρωτότυπες ἰδέες γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ Ὁμήρου προβαίνοντας στὴ διάκριση, ὅτι ὁ ποιητὴς ἐκφράζει ἀπὸ τὴ μιὰ ἀνθρώπινες γνῶμες (κατὰ δόξαν) καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τὴν ἀλήθεια. Στόχος λοιπὸν τοῦ φιλοσόφου εἶναι ἡ φανέρωση τῆς ποιητικῆς ἀλήθειας. Γιὰ τὸν Ζήνωνα τῆς ἀλήθειας, ποὺ εἶναι σύμφωνη μὲ τὴ φιλοσοφία του. Ἡ ἄποψη αὐτή, μαρτυρεῖ ὁ Δίων ὁ Χρυσόστομος, ἀπαντᾶ ἤδη στὸν Ἀντισθένη. Ἔτυχε ὅμως συστηματικῆς ἐπεξεργασίας ἀπὸ τὸν Ζήνωνα. Γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ βλ. Zeller, Sokrates1, σ. 330. Γιὰ τὸν στόχο τῶν Ὁμηρικῶν μελετῶν τοῦ Ζήνωνα δὲς Krische2, σ. 393, 394.
«Μαργίτου»: Ὁ Pearson3 (σ. 218) παρατηρεῖ, ὅτι τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ Ὁμήρου, τοῦ ὁποίου τὴ γνησιότητα δὲν ἀμφισβητεῖ ὁ Ἀριστοτέλης (Ποιητικὴ iv 10), ἀντιστάθηκε στὴ διασπαστικὴ διαδικασία, ποὺ ἀπὸ νωρὶς ἐφαρμόστηκε στὰ ἔργα τοῦ Ὁμήρου.

  1. Zeller, E. (1868), Socrates and the Socratic schools, London.
  2. Krische, A. B. (1840), Forschungen auf dem Gebiete der alten Philosophie, Göttingen.
  3. Pearson, A. C. (1891), The Fragments of Zeno and Cleanthes, London.