You are here

229α

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Galenus, De Hippocratis et Platonis placitis 5.1 (Kühn vol. 5 p. 429):
Γαληνός, Περὶ τῶν καθ' Ἱπποκράτη 5.1 (Kühn vol. 5 p. 429):

Ὁ Χρύσιππος λοιπὸν στὸ πρῶτο του βιβλίο Περὶ παθῶν ἐπιχειρεῖ νὰ

ἀποδείξει, ὅτι τὰ πάθη εἶναι κάποιες κρίσεις τοῦ λογικοῦ, ἐνῶ ὁ Ζήνων

ἐθεωροῦσε, ὅτι τὰ πάθη τῆς ψυχῆς δὲν εἶναι οἱ ἴδιες οἱ κρίσεις ἀλλὰ οἱ

προκαλούμενες ἀπ' αὐτὲς συστολὲς καὶ χαλαρώσεις, ἐπάρσεις καὶ κα-

ταπτώσεις τῆς ψυχῆς.

Σχόλια: 

ἀπ. 229 καὶ 229α:
Ἡ ἀντιδιαστολὴ γίνεται ἀνάμεσα στὸν Χρύσιππο, ποὺ ὁρίζει τὰ πάθη ὡς κρίσεις τοῦ λόγου, καὶ τὸν Ζήνωνα, ποὺ τὰ ὁρίζει ὡς τὶς προκαλούμενες ἄλογες συστολὲς καὶ χαλαρώσεις, ἐπάρσεις καὶ καταπτώσεις τῆς ψυχῆς. Ἡ μαρτυρία τοῦ Γαληνοῦ ἀναμφίβολα βεβαιώνει, ὅτι ὁ Ζήνων χαρακτήριζε τὴν λύπην ἄλογον συστολὴν καὶ τὴν ἡδονὴν ἄλογον ἔπαρσιν. (Δὲς ἐπίσης Διογ. Λ. 7. 116, ἀπ. 228γ). Ἔτσι πιθανὸν ὁ Ζήνων ὁ ἴδιος νὰ ὅριζε καὶ τὴν ἐπιθυμία «ἄλογον ὄρεξιν». (Διογ. Λ. 7. 113) καὶ τὸν φόβο «ἄλογον ἔκκλισιν». (Στοβ. Ἐκλ. ΙΙ 7. 10b, p. 90, 11). Τὸ ὅλο θέμα τῆς διαφορᾶς ἀνάμεσα στὸν Ζήνωνα καὶ τὸν Χρύσιππο, ποὺ κατηγορεῖται γιὰ διανοητικισμὸ (Stoa1 I, σ. 144), συζητεῖται ἐκτεταμένα ἀπὸ τὸν Pohlenz (Zenon und Crysipp2), δίδεται δὲ συνοπτικὰ στὴ Stoa1 I, σσ. 141-153.
Συστολή, διαστολή, ἔξαρση, πτώση εἶναι κινήσεις ποὺ περιγράφουν τὰ πάθη καὶ οἱ ὁποῖες δὲν πρέπει νὰ ἐκλαμβάνονται μεταφορικὰ ἀλλὰ κυριολεκτικά, γιατὶ ἀποδίδουν βιολογικὲς καὶ ψυχικὲς συγχρόνως μεταβολές. Στὸν Ζήνωνα ρόλο διαδραματίζει στὴ διάκριση τῶν παθῶν ἡ ἔξαρση καὶ ἡ κατάθλιψη τοῦ πνευματικοῦ τόνου τῆς ψυχῆς.

  1. Pohlenz, M. (1964), Die Stoa. Geschichte einer geistigen Bewegung, Vols. I-II, Götingen.a↑ b↑
  2. Pohlenz, M. (1965), Kleine Schriften, Hildesheim.