You are here

157α

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Scholia in Dionysii Thracis, Bekker, Anecd. Gr. 2, p. 891:
Σχόλια εἰς Διον. Θρ., Bekker, Anecd. Gr. 2, p. 891:

Οἱ Στωικοὶ ὁρίζουν τὸν ἐνεστώτα ὡς ἐνεστώτα παρατατικόν, διότι πα-

ρατείνεται καὶ στὸν μέλλοντα· γιατὶ αὐτὸς ποὺ λέει «κάνω» δηλώνει καὶ

ὅτι ἔκανε κάτι καὶ ὅτι θὰ τὸ κάνει.

Σχόλια: 

ἀπ. 157 καὶ 157α:
Τὸ σύστημα τῆς διάκρισης αὐτῆς τῶν χρόνων ἀνάγεται πιθανὸν στὸν Ζήνωνα (Pohlenz, Stoa1 I, σ. 46 καὶ II σ. 27). Ὁ Pohlenz1 (I, 46) ἀποδίδει μάλιστα τὴ διαίρεση αὐτὴ στὸ σημιτικὸ γλωσσικὸ αἴσθημα τοῦ Ζήνωνος, ὅπου οἱ χρόνοι εἶναι τετελεσμένοι καὶ ἐκφράζουν μιὰ διάρκεια καὶ μόνο ἀπὸ τὴ συντακτικὴ πλοκὴ προκύπτουν οἱ ἄλλοι χρόνοι. Ὡστόσο τὸ γλωσσικὸ αἴσθημα τοῦ Ζήνωνος δὲν ἦταν ἀπαραίτητο νὰ προέρχεται ἀπὸ ἄλλη ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ μητρικὴ γλώσσα. Ἀπὸ τὴν κυπριακὴ ἑλληνικὴ διάλεκτο μετέφερε λέξεις (π.χ. «τὸ φωνᾶεν») καὶ εἶχε τὸ ἰδιαίτερο χάρισμα νὰ πλάθει νέες λέξεις γιὰ τὴν ἔκφραση τῆς φιλοσοφίας του. Τὸ αἴσθημα γιὰ τὴ γλώσσα τὸ ἀνέπτυξε, γιατὶ ἡ ὅλη στάση τῆς στωικῆς φιλοσοφίας ξεκινοῦσε ἀπὸ τὴ συνυφὴ γλώσσας - λόγου - φύσης, σημαίνοντος-σημαινομένου-ὑπάρχοντος. Τὸ γλωσσικὸ αἴσθημα τῶν Στωικῶν, ποὺ ὤθησε στὴ διατύπωση τῆς διαίρεσης τῶν χρόνων, εἶναι συνδεδεμένο μὲ τὴν ὅλη στάση τους ἀπέναντι στὸν χρόνο. Τὸ τώρα δὲν εἶναι τὸ στιγμιαῖο νῦν τοῦ Ἀριστοτέλη, ἀλλὰ ἕνα τώρα ποὺ διαρκεῖ καὶ διαχέεται στὸ παρελθὸν καὶ στὸ μέλλον. Ὁ χρόνος βιώνεται ὡς μιὰ διάρκεια, ὡς ἕνα καθημερινὸ ἔργο γιὰ ἐκπλήρωση τοῦ καθήκοντος. Γι' αὐτὸ σημασία ἔχει ὄχι ἡ διάκριση παρόντος-παρελθόντος-μέλλοντος ἀλλὰ ὁ τρόπος: χρόνοι ὡρισμένοι (συντελικοὶ-παρατατικοὶ) καὶ χρόνοι ἀόριστοι.

  1. Pohlenz, M. (1964), Die Stoa. Geschichte einer geistigen Bewegung, Vols. I-II, Götingen.a↑ b↑