You are here

134α

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

[Galenus], Historia philosophica 24, p. 613, 12-14 Diels:

Τὴν δὲ οὐσίαν αὐτῆς (sc. τῆς ψυχῆς) οἱ μὲν ἀσώματον ἔφασαν, ὡς Πλά-

των, οἱ δὲ σωματικὸν κινοῦν1, ὡς Ζήνων  καὶ οἱ ἐξ αὐτοῦ· πνεῦμα γὰρ

εἶναι ταύτην ὑπενόησαν καὶ οὗτοι.

  1. 2 σωματικὸν κινοῦν Mansfeld (Mnemosyne 37, 1984, p. 443-445). Hülser: σῶμα συγκινοῦν Β, Diels (assignans corruptelam): corpus simul secum movens N: σώματα κινεῖν Α von Arnim in textu: ‹σῶμα, διὰ τὸ› σ.κ. v. Arnim dubit. in adnot. crit.
Γαληνός, Περὶ φιλοσόφου ἱστορίας 24, p. 613, 12-14 Diels:

Τὴν οὐσία τῆς ψυχῆς θεωροῦν οἱ μέν, ὅπως ὁ Πλάτων, ἀσώματη, οἱ ἄλλοι

ὅμως ἕνα σωματικὸ κινητήρα, ὅπως ὁ Ζήνων καὶ οἱ ὀπαδοί του· γιατὶ

ὑπέθεσαν κι' αὐτοὶ ὅτι εἶναι πνοὴ (πνεῦμα).

Σχόλια: 

ἀπ. 134α:
«οἱ δὲ σωματικὸν κινοῦν, ὡς Ζήνων»:
Θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι ἡ ψυχή, σὲ ἀντίθεση πρὸς τὸν Πλάτωνα, εἶναι σῶμα ποὺ κινεῖ τὰ σώματα. Τὸ «πνεῦμα» εἶναι ἐξ ἄλλου σῶμα. Ὁ Ἀριστοτέλης μᾶς δίνει στὸ Περὶ Ψυχῆς (Ι, 2, 2-6, 403b 27 -404b 7) μιὰ περίληψη τῶν ἀπόψεων τῶν προγενέστερων φιλοσόφων γιὰ τὴν ψυχὴ ὡς ἀρχὴ κινήσεως. Πρβλ. ἐπίσης Φαῖδρος, 254c «μὴ ἄλλο τι εἶναι τὸ αὐτὸ ἑαυτὸ κινοῦν ἢ ψυχήν.» Καί: Νόμοι 896Α, «ψυχήν... τὴν δυναμένην αὐτὴν κινεῖν κίνησιν.» Ὁ Ζήνων, ἂν καὶ ἀρνεῖται τὸ ἀσώματο τῆς ψυχῆς, συνεχίζει τὴν πλατωνικὴ παράδοση γιὰ τὴν ψυχὴ ὡς δύναμη αὐτοκινούμενη.
Ὁ Σέξτος (Μαθ. 9, 102) μᾶς δίδει τὴ στωικὴ ἄποψη: «πάσης γὰρ φύσεως καὶ ψυχῆς ἡ καταρχὴ τῆς κινήσεως γίνεσθαι δοκεῖ ἀπὸ τοῦ ἡγεμονικοῦ.» Τὸ κορυφαῖο μέρος τῆς ψυχῆς, ἕδρα τοῦ λόγου, εἶναι λοιπὸν ἡ κατ' ἐξοχὴν κινητήρια δύναμη, ποὺ ἐπεκτείνεται σ' ὅλη τῆ φύση. (Μικρόκοσμος-μακρόκοσμος). Βλ. σχετικὰ καὶ L. Stein, Die Psychologie der Stoa1, Berlin 1886, σημ. 217 καὶ 221. Ἡ θεωρία τοῦ «τόνου» ρίχνει νέο φῶς στὶς ἀπόψεις αὐτὲς τῶν Στωικῶν. Βλ. σχετικὰ Pearson, Fragments of Zeno2, σσ. 140-141.

  1. Stein, L. (1886), Die Psychologie der Stoa, Vols. 1-2, Berliner Studien für classische Philologie und Archaeologie Berlin.
  2. Pearson, A. C. (1891), The Fragments of Zeno and Cleanthes, London.