You are here

171

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Διογένης Λαέρτιος 7.149:

Λένε ὅτι τὰ πάντα γίνονται σύμφωνα μὲ τὴν εἱμαρμένη ὁ Χρύσιππος στὸ

Περὶ εἱμαρμένης καὶ ὁ Ποσειδώνιος στὸ δεύτερο βιβλίο του Περὶ εἱμαρ-

μένης καὶ ὁ Ζήνων... εἶναι δὲ ἡ εἱμαρμένη αἰτία ποὺ συμπλέκει σὲ εἱρμὸ

τὰ ὄντα ἢ λόγος σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο κινεῖται σὲ τάξη ὁ κόσμος. Καὶ

λένε ὅτι ἡ μαντικὴ ὑφίσταται πραγματικὰ σὲ ὅλες τὶς μορφές της, ἐφ'

ὅσον καὶ ἡ πρόνοια ὑπάρχει· καὶ αὐτὴ (ἡ μαντικὴ) ἀποφαίνονται ὅτι

εἶναι τέχνη ἐξ αἰτίας μερικῶν ἐκβάσεων, ὅπως λέει ὁ Ζήνων καὶ ὁ Χρύ-

σιππος.

Σχόλια: 

ἀπ. 171, 171α, 171β, 171γ:
Ὁ θεός, κατὰ τὸν Ζήνωνα, ἔχει σωματικὴν ὑπόσταση καὶ εἶναι ἔμμονος μέσα στὸν κόσμο (170στ, 173, 173α, 173β), δὲν εἶναι ἀσώματος οὔτε ὑπερβατικὸς ὅπως τὸν ἤθελε ἡ πλατωνικὴ καὶ ἀριστοτελικὴ παράδοση. Εἶναι ἡ εἱμαρμένη ἢ ὁ λόγος ποὺ συμπλέκει σὲ μιὰ τάξη τὰ ὄντα καὶ ὡς εἱμαρμένη εἶναι πρόνοια. Ὁ θεὸς εἶναι πρόνοια, γιατὶ δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ μηχανικὴ ἀναγκαιότητα ἀλλὰ μιὰ ἀκολουθία αἰτίων, ποὺ ἀποβλέπει σὲ σκοποὺς καὶ οἱ σκοποὶ αὐτοὶ δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι καλοί.

ἀπ. 171:
Ἡ μαντική, ποὺ χρησιμοποιοῦσαν οἱ Στωικοί, στηρίζεται στὴν ἀκλόνητη πίστη τους, ὅτι τὰ συμβαίνοντα ἀκολουθώντας ἕναν εἱρμὸ αἰτιοκρατικὸ μπορεῖ νὰ προβλεφθοῦν. Μόνο ἡ ἄγνοια τῶν αἰτίων κάνει τοὺς ἀνθρώπους νὰ παραδίδονται στὴν τύχη. Στὴ θεία λοιπὸν πρόνοια, ποὺ εἶναι ὁ νοήμων ρυθμιστὴς τοῦ παντός, ἀνταποκρίνεται ἡ μαντική, ἡ τέχνη «διά τινας ἐκβάσεις», ποὺ στηρίζεται δηλ. στὴν ἀλήθεια μερικῶν ἀποτελεσμάτων, ἀφοῦ ἡ μελέτη ὁρισμένων σημείων μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴν πρόβλεψη τῶν μελοντικῶν τους συνεπειῶν (Δὲς καὶ ἀπ. 184, 185).