You are here

112

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Cicero, Academica pr. 35, 113:

Quaero enim quid sit quod conprendi possit. respondet mihi non Aristoteles aut

Theophrastus, ne1 Xenocrates quidem aut Polemo, sed hi2 minores3, tale verum

quale falsum esse non possit. nihil eius modi invenio; itaque incognito4 nimirum5

adsentiar id est opinabor. hoc mihi et Peripatetici et vetus Academia concedit,

  vos negatis, Antiochus in primis. qui me valde movet, vel quod amavi hominem

sicut ille me, vel quod ita iudico, politissimum et acutissimum omnium nostrae

memoriae philosophorum. A quo primum quaero, quo tandem modo sit eius

Academiae cuius esse se profiteatur. ut omittam alia, haec duo de quibus agitur

quis umquam dixit aut veteris Academiae aut Peripateticorum, vel id solum

percipi posse quod esset verum tale quale falsum esse non posset, vel sapientem

nihil opinari; certo nemo. horum neutrum ante Zenonem magno opere defen-

sum est; ego tamen utrumque verum puto, nec dico temporis causa, sed ita

plane probo.

  1. 2 ne Aldina: nec ANB ‖
  2. hi Plasberg mihi A1NB: del. A3
  3. minores A2: -rem NB: minor est A1
  4. 3 incognito A2: -tioA1NB ‖
  5. nimirum Lambinus 1566: nem. A1NB: nec m. A3.
Cicero, Acad. pr. 35, 113:

Τὸ ἐρώτημά μου εἶναι, τί ὑπάρχει ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωσθεῖ. Τὴν

ἀπάντηση σ' αὐτὸ δὲν μοῦ τὴ δίνουν οὔτε ὁ Ἀριστοτέλης, οὔτε ὁ Θεό-

φραστος καὶ σίγουρα ὄχι ὁ Ξενοκράτης ἢ ὁ Πολέμων, ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ

ἐλάσσονες: τὸ ἀληθινὸ εἶναι τέτοιας ποιότητας, ποὺ τὸ ψευδὲς δὲν μπορεῖ

νὰ εἶναι. Δὲν βρίσκω τίποτε αὐτοῦ τοῦ εἴδους· κατὰ συνέπεια ἀναμφίβολα

δὲν θὰ συγκατατεθῶ σὲ κάτι, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ γνωσθεῖ, δηλ. θὰ ἔχω

γνώμη. Οἱ Περιπατητικοὶ καὶ οἱ παλαιοὶ Ἀκαδημαϊκοὶ τὸ παραδέχονταν

αὐτό, ἐνῶ ἐσεῖς καὶ πρὸ πάντων ὁ Ἀντίοχος τὸ ἀμφισβητεῖ. Ἀσκεῖ μεγάλη

ἐπιρροὴ πάνω σὲ μένα, εἴτε γιατὶ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο τὸν ἀγαποῦσα πολὺ

ὅπως κι' αὐτὸς ἐμένα, εἴτε γιατὶ τὸν θεωρῶ τὸν πιὸ μορφωμένο καὶ τὸν πιὸ

ὀξυδερκὴ ὅλων τῶν φιλοσόφων τοῦ καιροῦ μας. Πρῶτα τοῦ θέτω τὸ

ἐρώτημα, πῶς αὐτὸς ἀνήκει στὴν Ἀκαδημία, στὴν ὁποία ὁμολογεῖ ὅτι

ἀνήκει. Ποιὸς ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἀκαδημία ἢ ἀπὸ τοὺς Περιπατητικοὺς

ἔχει διατυπώσει –γιὰ νὰ ἀφήσουμε κατὰ μέρος ἄλλα σημεῖα– τὶς δυὸ αὐ-

τὲς προτάσεις, ποὺ μᾶς ἀφοροῦν ἐδῶ, ὅτι δηλ. αὐτὸ μόνο θὰ μποροῦσε νὰ

γνωσθεῖ, ποὺ εἶναι ἀληθινὸ καὶ ἔχει τέτοια ποιότητα, τὴν ὁποία δὲν μπορεῖ

νὰ ἔχει κάτι ψευδές, ἢ ὅτι ὁ σοφὸς δὲν ἔχει γνῶμες; Σίγουρα κανείς. Καμιὰ

ἀπὸ τὶς προτάσεις αὐτὲς δὲν ὑποστηρίχθηκε μὲ ἔμφαση πρὶν ἀπὸ τὸν

Ζήνωνα· ἐν τούτοις τὶς θεωρῶ καὶ τὶς δύο ἀληθινὲς καὶ δὲν τὸ λέω, γιατὶ

ταιριάζει στὶς περιστάσεις, ἀλλὰ μᾶλλον τὶς ἐπιδοκιμάζω ἀπερίφραστα.