You are here

79

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Diogenes Laertius 7.39

Τριμερῆ φασιν1 εἶναι τὸν κατὰ φιλοσοφίαν λόγον. εἶναι γὰρ αὐτοῦ τὸ μὲν

τι2 φυσικόν· τὸ δὲ ἠθικόν· τὸ δὲ λογικόν3 . οὕτω δὲ πρῶτος διεῖλε Ζήνων

Κιτιεὺς ἐν τῷ περὶ λόγου.

  1. 1 φησιν Β
  2. 1-2 μέντοιΒ
  3. 2 τὸ δὲ ἠθικόν, τὸ δὲ λογικὸν om. B1, add. mg. B2.
Διογένης Λαέρτιος 7.39:

Τριμερής, λένε (οἱ Στωικοί), ὅτι εἶναι ὁ φιλοσοφικὸς λόγος· ἀναφέρεται

δηλ. τὸ μέρος του τὸ ἕνα στὴ φυσική, τὸ ἄλλο στὴν ἠθικὴ καὶ τὸ ἄλλο στὴ

λογική. Ἔτσι πρῶτος τὸν διαίρεσε ὁ Ζήνων ὁ Κιτιεὺς στὸ σύγγραμμά

του Περὶ λόγου.

Σχόλια: 


Τριμερὴς διαίρεση: λογική, φυσική, ἠθικὴ (Διογ. Λαέρτ. 7.39):

Τὴν εἰσήγαγε καὶ τὴν καθιέρωσε ὁ Ζήνων καὶ οἱ Στωικοὶ ἀκολουθώντας τον. Φαίνεται ὅμως ὅτι εἶχε γίνει ἀποδεκτὴ πρὶν ἀπ' αὐτὸν ἀπὸ τὸν Ξενοκράτη καὶ τοὺς Περιπατητικούς (Σέξτ. Ἐμπ. Μαθ. 7.16).
Ἡ ἀναφορὰ στὰ Τοπ. τοῦ Ἀριστοτέλη («αἱ μὲν γὰρ ἠθικαὶ προτάσεις, αἱ δὲ φυσικαί, αἱ δὲ λογικαί», 105.20-21, 21-25) δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ Ἀριστοτέλης εἶχε προχωρήσει στὴν τριμερὴ διαίρεση, ἐφ' ὅσον ἡ λογικὴ τυγχάνει ἰδιαίτερης μεταχείρισης καὶ ἐξετάζεται ὡς Ὄργανον χωριστά. Ὁ Κικέρων (De fin. IV. 4) ἀποδίδει αὐτὴ τὴ διαίρεση στὸν Σπεύσιππο, τὸν Ἀριστοτέλη, τὸν Ξενοκράτη, τὸν Πολέμωνα καὶ τὸν Θεόφραστο καὶ πρὶν ἀπ' αὐτοὺς στὸν Πλάτωνα. Δὲς ἐπίσης τὴν ἀναφορὰ τοῦ Κικέρωνος καὶ πάλι στὸν Πλάτωνα (ἀπ. 97). Φαίνεται ὅτι ἡ παράδοση, ποὺ μεταθέτει τὴν ἀρχὴ αὐτῆς τῆς διαίρεσης στὸν κύκλο τῶν μαθητῶν τοῦ Πλάτωνος, προσεγγίζει περισσότερο στὴν πραγματικότητα. (Δές: A. Graeser, Zenon von Kition1, 1975, σσ. 9-10). Ὡστόσο δὲν ἔχει αὐτὸ τόση σημασία, ὅσο ἔχει τὸ νέο νόημα, ποὺ προσέδωσε ὁ Ζήνων στὴ διαίρεση αὐτή, ἀναζητώντας, ὅπως παρατηρεῖ ὁ M. Pohlenz (Die Stoa2 I, σ. 34) τὴν ἑνότητα ἀνάμεσα στὰ μέρη αὐτὰ καὶ τὸν ἐκ νέου καθορισμό της.

  1. Graeser, A. (1975), Zenon von Kition, Berlin-New York.
  2. Pohlenz, M. (1964), Die Stoa. Geschichte einer geistigen Bewegung, Vols. I-II, Götingen.