You are here

28γ

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Diogenes Laertius 7.6-9:

Ἀπεδέχετο δ' αὐτὸν [Ζήνωνα] καὶ Ἀντίγονος καὶ εἴ ποτ' Ἀθήναζε ἤκοι,

ἤκουεν αὐτοῦ πολλὰ καὶ παρεκάλει ἀφικέσθαι ὡς αὐτόν... ἡ δ' ἐπιστολὴ

τοῦ Ἀντιγόνου τοῦτον εἶχε τὸν τρόπον, καθὰ καὶ ἈπολλώνιοςΤύριος

ἐν τοῖς περὶ Ζήνωνός φησι· (7) Βασιλεὺς Ἀντίγονος Ζήνωνι φιλοσόφῳ

  χαίρειν. «Ἐγὼ τύχῃ μὲν καὶ δόξῃ νομίζω προτερεῖν τοῦ σοῦ βίου, λόγου

δὲ καὶ παιδείας καθυστερεῖν καὶ τῆς τελείας εὐδαιμονίας ἣν σὺ κέκτησαι.

Διόπερ κέκρικα προσφωνῆσαί σοι παραγενέσθαι πρὸς ἐμέ, πεπεισμένος

σε μὴ ἀντερεῖν πρὸς τὸ ἀξιούμενον. Σὺ οὖν πειράθητι ἐκ παντὸς τρόπου

συμμίξαι μοι, διειληφὼς τοῦτο διότι οὐχ ἑνὸς ἐμοῦ παιδευτὴς ἔσῃ, πάντων

δὲ Μακεδόνων συλλήβδην. Ὁ γὰρ τὸν τῆς Μακεδονίας ἄρχοντα καὶ

παιδεύων καὶ ἄγων ἐπὶ τὰ κατ' ἀρετὴν φανερὸς ἔσται1 καὶ τοὺς ὑποτε-

ταγμένους παρασκευάζων πρὸς εὐανδρίαν. Οἷος γὰρ ἂν ὁ ἡγούμενος ,

τοιούτους εἰκὸς ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γίγνεσθαι καὶ τοὺς ὑποτεταγμένους.» Καὶ

Ζήνων ἀντιγράφει ὧδε· (8) «Βασιλεῖ Ἀντιγόνῳ Ζήνων χαίρειν. Ἀποδέχο-

μαί σου τὴν φιλομάθειαν καθόσον τῆς ἀληθινῆς καὶ εἰς ὄνησιν τεινούσης,

ἀλλ' οὐχὶ τῆς δημώδους καὶ εἰς διαστροφὴν ἠθῶν ἀντέχῃ παιδείας. Ὁ δὲ

φιλοσοφίας ὠρεγμένος, ἐκκλίνων δὲ τὴν πολυθρύλητον ἡδονήν, ἣ τινῶν

θηλύνει νέων ψυχάς, φανερός ἐστιν οὐ μόνον φύσει πρὸς εὐγένειαν κλί-

νων, ἀλλὰ καὶ προαιρέσει. Φύσις δὲ εὐγενὴς μετρίαν ἄσκησιν προσλα-

βοῦσα, ἔτι δὲ τὸν ἀφθόνως διδάξοντα, ῥαδίως ἔρχεται πρὸς τὴν τελείαν

ἀνάληψιν τῆς ἀρετῆς. (9) Ἐγὼ δὲ συνέχομαι σώματι ἀσθενεῖ διὰ γῆρας·

ἐτῶν γάρ εἰμι ὀγδοήκοντα· διόπερ οὐ δύναμαί σοι συμμίξαι. Ἀποστέλλω

δέ σοί τινας τῶν ἐμαυτοῦ συσχολαστῶν, οἳ τοῖς μὲν κατὰ ψυχὴν οὐκ

ἀπολείπονται ἐμοῦ, τοῖς δὲ κατὰ σῶμα προτεροῦσιν· οἷς συνὼν οὐδενὸς

καθυστερήσεις τῶν πρὸς τὴν τελείαν εὐδαιμονίαν ἀνηκόντων

  1. 11 ἐστι vulg.: corr. Richards.
Διογένης Λαέρτιος 7.6-9:

Καὶ ὁ Ἀντίγονος τὸν τιμοῦσε μὲ τὴν εὔνοιά του καὶ ὅποτε ἐρχόταν στὴν

Ἀθήνα, ἄκουε τὰ μαθήματά του καὶ τὸν παρακαλοῦσε πολλὲς φορὲς νὰ

τὸν ἐπισκεφθεῖ... ἡ δὲ ἐπιστολὴ τοῦ Ἀντιγόνου ἦταν ἔτσι διατυπωμένη,

ὅπως λέει καὶ ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Τύριος σὲ ὅσα γράφει γιὰ τὸν Ζήνωνα· (7)

«Ὁ βασιλεὺς Ἀντίγονος χαιρετᾶ τὸν Ζήνωνα τὸν φιλόσοφο. Ἐγὼ στὴν

τύχη καὶ στὴ δόξα νομίζω ὅτι προπορεύομαι τοῦ δικοῦ σου βίου, ὅμως

στὸν λόγο καὶ στὴν παιδεία καὶ στὴν τέλεια εὐδαιμονία, ποὺ ἐσὺ ἔχεις

κάνει κτῆμα σου, καθυστερῶ. Γι' αὐτὸ ἀποφάσισα νὰ σοῦ ἀπευθύνω

αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴ νά 'ρθεῖς πρὸς ἐμένα, ἔχοντας τὴν πεποίθηση, ὅτι

δὲν θὰ φέρεις ἀντίρρηση στὴν πρόσκλησή μου. Ἐσὺ λοιπὸν προσπάθησε

μὲ κάθε τρόπο νὰ συναντηθεῖς μαζί μου κατανοώντας καλὰ τοῦτο, ὅτι

δὲν θὰ εἶσαι παιδευτὴς ἑνὸς μόνον, ἀλλὰ ὅλων μαζὶ τῶν Μακεδόνων·

γιατὶ αὐτὸς ποὺ παιδεύει τὸν ἄρχοντα τῆς Μακεδονίας καὶ τὸν καθοδη-

γεῖ στὴν ἀρετή, εἶναι φανερὸ ὅτι προετοιμάζει καὶ τοὺς ὑπηκόους του νὰ

γίνουν ἄξιοι ἄνδρες. Γιατί, ὅπως εἶναι ὁ ἡγέτης, τέτοιοι εἶναι φυσικὸ νὰ

γίνονται κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ οἱ ὑπήκοοι.»

Καὶ ὁ Ζήνων ἀπαντᾶ ὡς ἑξῆς: (8) «Τὸν βασιλέα Ἀντίγονο ὁ Ζήνων

χαιρετᾶ. Ἐπιδοκιμάζω τὴ φιλομάθειά σου ἐφ' ὅσον προσηλώνεται πρὸς

τὴν ἀληθινὴ καὶ τὴν τείνουσα στὴν ὠφέλεια παιδεία, ὄχι ὅμως στὴν ἀ-

γοραία, ποὺ τείνει στὴ διαστροφὴ τῶν ἠθῶν. Αὐτὸς δὲ ποὺ ὀρέγεται τὴ

φιλοσοφία κι' ἀποστρέφεται τὴν πολυθρύλητη ἡδονή, ἡ ὁποία ἐκθηλύνει

τὶς ψυχὲς τῶν νέων, εἶναι φανερὸ ὅτι ὄχι μόνο κλίνει πρὸς τὴν εὐγένεια

ἀπὸ φυσικοῦ του ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴ δική του ἐκλογὴ καὶ βούληση. Ἡ

εὐγενὴς φύση προσθέτοντας τὴν ἄσκηση μὲ μέτρο, ἀκόμα δὲ καὶ τὸν

δάσκαλο, ποὺ θὰ διδάξει πλούσια, εὔκολα φθάνει στὴν τέλεια ἀπόκτηση

τῆς ἀρετῆς. (9) Ἐγὼ ὅμως ἐμποδίζομαι ἀπὸ τὸ ἀσθενικό μου σῶμα ἐξ

αἰτίας τῶν γηρατειῶν· γιατὶ εἶμαι ὀγδόντα ἐτῶν: γι' αὐτὸ δὲν μπορῶ νὰ

ρθῶ νὰ σὲ συναντήσω, σοῦ στέλλω ὅμως μερικοὺς συντρόφους μου στὴ

Σχολή, ποὺ δὲν ὑπολείπονται στὴν ψυχὴ ἀπὸ μένα, ἐνῶ στὸ σῶμα εἶναι

ἀνώτεροί μου· σ' αὐτοὺς ἂν μαθητεύσεις, δὲν θὰ ὑστερήσεις σὲ τίποτε

ἀπ' αὐτὰ ποὺ ἀνεβάζουν στὴν τέλεια εὐδαιμονία.»