You are here

166στ

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Ioannes Philoponus, In Aristotelis Phys. 4.6, p. 613, 23:

Μὴ κατεσπάρθαι μὲν ἐν τοῖς σώμασιν (scil. κενόν ), ἀλλ' εἶναι συνεχῆ, ἔξω

δὲ τοῦ οὐρανοῦ εἶναι κενόν τι καθ' αὑτό, ὥσπερ μάλιστα καὶ ἡ τῶν

πολλῶν ἔχει φαντασία, ἄπειρόν τι νομίζουσα εἶναι κενὸν ἔξω τοῦ οὐρα-

νοῦ. Καὶ οἱ Πυθαγόρειοι δὲ οὕτως ἔλεγον, ὡς ἤδη εἶπε. (Φασὶ δὲ καὶ τοὺς

περὶ Ζήνωνα τὸν Κιτιέα οὕτω (scil. ἔξω τοῦ οὐρανοῦ εἶναι κενόν τι καθ'

αὐτὸ) δοξάζειν.

Ἰωάννης Φιλόπονος, Εἰς Ἀριστ. Φυσικὰ 4. 6, p. 613, 23:

Καὶ τοῦτο (ἐνν. τὸ κενὸ) δὲν εἶναι ἐγκατεσπαρμένο μέσα στὰ σώματα,

ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι μᾶλλον συνεχή, εἶναι ὅμως ἔξω ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ὡς κάτι

καθ' αὐτὸ κενό, ὅπως κατὰ τὸ πλεῖστο τὸ παριστάνει ἡ φαντασία τῶν

πολλῶν νομίζοντας ὅτι εἶναι κάτι ἄπειρο κενὸ ἔξω ἀπὸ τὸν οὐρανό. Καὶ

παρόμοια ἔλεγαν οἱ Πυθαγόρειοι, ὅπως ἤδη εἶπε (ὁ Ἀριστοτέλης). Λένε

ὅμως ὅτι καὶ οἱ περὶ τὸν Ζήνωνα εἶχαν τὴν ἴδια γνώμη.

Σχόλια: 

ἀπ. 166, 166α, 166β, 166γ, 166δ, 166ε, 166στ:
Στὰ ἀποσπάσματα αὐτὰ καθορίζεται ὁ κόσμος στὰ ὅριά του καὶ διακρίνεται τὸ κενὸ ἀπὸ τὸν κόσμο, τὸν τόπο, τὸν χῶρο καὶ τὸ σῶμα.
ἀπ. 166γ, 166δ, 166ε, 166στ:
Ὁ κόσμος, ποὺ εἶναι πεπερασμένος, περιβάλλεται ἀπὸ τὸ κενό, ποὺ εἶναι ἄπειρο. Ὁ Ζήνων ἀσπάζεται τὴν ἄποψη τοῦ Δημοκρίτου, ὅτι ὑπάρχουν τὰ σώματα καὶ τὸ κενό. Ὡστόσο τὰ σώματα, ποὺ συνιστοῦν τὸν κόσμο, εἶναι ὄχι ἀσυνεχὴ ἄτομα (Δημόκριτος), ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἕνα συνεχές. Δὲν ὑπάρχει ἀνάμεσα στὰ σώματα κενό, ἀλλὰ τὸ κενὸ εἶναι αὐτὸ ποὺ ἐκτείνεται πέρ' ἀπὸ τὸν κόσμο. Καὶ ἐπειδὴ τὸ κενὸ δὲν εἶναι σῶμα ἀλλὰ εἶναι, ὡς ἐὰν νὰ κατέχεται ἀπὸ σώματα ἀλλὰ δὲν κατέχεται (166δ), εἶναι ἀσώματο (166δ). Εἶναι λοιπὸν τὸ κενὸ χωριστὸ καὶ ἀθρόο, κι' αὐτὸ εἶναι ποὺ περιέχει μέσα του τὸν οὐρανό (166ε). Ἀσώματα κατὰ τοὺς Στωικοὺς εἶναι τὸ κενό, ὁ χρόνος, ὁ τόπος καὶ τὰ λεκτά. Τὰ ἀσώματα δὲν ὑπάρχουν, ἀφοῦ μόνο τὰ σώματα ἔχουν πραγματικὴ ὕπαρξη. Ὡστόσο δὲν μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι εἶναι μηδέν. Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι «ὑφίστανται».