You are here

165δ

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Στοβαῖος Ἐκλογαὶ 1. 20. 1e:

Ὁ Ζήνων καὶ ὁ Κλεάνθης καὶ ὁ Χρύσιππος ἔχουν τὴν ἄποψη, ὅτι ἡ

οὐσία μεταβάλλει τὸ πῦρ σὰν σὲ ἕνα σπέρμα καὶ πάλι ἀπ' αὐτὸ τέτοια

συστήνεται ἡ τάξη τοῦ κόσμου, ὅμοια μ' αὐτὴν ποὺ ἦταν πρίν.

Σχόλια: 

ἀπ. 165γ, 165δ:
Ὁ κόσμος εἶναι ἕνας καὶ ὄχι ἄπειροι, ὅπως πρέσβευαν οἱ Ἐπικούρειοι. Αὐτὸς ὁ ἕνας κόσμος ἐκπυρώνεται καὶ τὸ πῦρ σὰν ἕνα σπέρμα, περιέχοντας τὶς δυὸ ἀρχὲς τῆς ὕλης καὶ τοῦ λόγου, ξαναγεννιέται. Αὐτό, ὅπως ἐξηγεῖ ὁ Στοβ. Ἐκλ. Ι 17, 3 p. 153, 7W., γίνεται μετὰ τὴν ἐκπύρωση μὲ τὸν περιορισμὸ τῆς φωτιᾶς βαθμιαῖα ἀπὸ τὸ κέντρο στὴν περιφέρεια. Στὶς παρυφὲς μένει μόνο μιὰ σπίθα, ἕνα σπέρμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖο προβαίνει καὶ πάλι ἡ παλιγγενεσία.
Ἡ συντονία τῶν μερῶν σ' ἕνα ἑρμηνεύει αὐτὴ τὴ ζωντανὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου. Ὁ κόσμος εἶναι κάτι ζωντανό, ποὺ γεννιέται, αὐξάνει καὶ φθείρεται γιὰ νὰ ξαναγεννηθεῖ καὶ πάλι. Τὸ ὅλο σχῆμα μένει στὰ πλαίσια τῆς ἀρχαϊκῆς φιλοσοφικῆς παράδοσης γιὰ τὴν περιοδικότητα τῆς κίνησης. Ὡστόσο στὴν εἰκόνα αὐτὴ σημαντικὸ ρόλο παίζει, ὅπως εἴδαμε, καὶ ἡ πλατωνικὴ ἐπίδραση, ἰδιαίτερα ἡ διάκριση τῆς ὕλης καὶ τοῦ δημιουργοῦ στὸν «Τίμαιο».
Γιὰ τὴν κριτικὴ τοῦ Θεόφραστου στὸν Ζήνωνα, ἀποκαλυπτικὴ τῶν σχετικῶν ἀπόψεων τοῦ τελευταίου δές: Φίλωνος, Περὶ ἀφθαρσίας κόσμου, cc. 23, 24, p. 510, 11, foll. Mang. p. 264. Ὁ Παναίτιος ἐγκατέλειψε τὴν ἰδέα γιὰ τὴν περιοδικὴ ἐκπύρωση τοῦ κόσμου καὶ ἀσπάστηκε τὴν ἀριστοτελικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴν αἰωνιότητα τοῦ κόσμου. Ὁ Ποσειδώνιος ἐπανέρχεται στὶς ἀπόψεις τῆς ἀρχαίας Στοᾶς. Τὸ ἴδιο ὁ Σενέκας καὶ ὁ Μάρκος Αὐρήλιος.