You are here

165β

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Nemesius, De natura hominis 309, 5 - 311, 2:

(1) οἱ δὲ Στωικοί φασιν ἀποκαθισταμένους ↓ τοὺς πλάνητας εἰς τὸ αὐτὸ

σημεῖον κατά τε μῆκος καὶ πλάτος, ἔνθα τὴν ἀρχὴν ἕκαστος ἦν ὅτε τὸ

πρῶτονκόσμος συνέστη, ἐν ῥηταῖς χρόνων περιόδοις ἐκπύρωσιν καὶ

φθορὰν τῶν ὄντων ἀπεργάζεσθαι. (2) καὶ πάλιν ἐξ ὑπαρχῆς εἰς τὸ αὐτὸ

τὸν κόσμον ἀποκαθίστασθαι· καὶ τῶν ἀστέρων ὁμοίως πάλιν φερομέ-

νων, ἕκαστον ἐν τῇ προτέρᾳ περιόδῳ γινόμενον ἀπαραλλάκτως ἀποτε-

λεῖσθαι. ἔσεσθαι γὰρ πάλιν Σωκράτη καὶ Πλάτωνα καὶ ἕκαστον τῶν

ἀνθρώπων σὺν τοῖς αὐτοῖς καὶ φίλοις καὶ πολίταις· καὶ τὰ αὐτὰ πείσε-

σθαι καὶ τοῖς αὐτοῖς συντεύξεσθαι καὶ τὰ αὐτὰ μεταχειριεῖσθαι, καὶ πᾶ-

σαν πόλιν καὶ κώμην καὶ ἀγρὸν ὁμοίως ἀποκαθίστασθαι. (3) γίνεσθαι δὲ

τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ παντὸς οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ πολλάκις· μᾶλλον δὲ εἰς

ἄπειρον καὶ ἀτελευτήτως τὰ αὐτὰ ἀποκαθίστασθαι.

Νεμέσιος, Περὶ φύσεως ἀνθρώπου 309, 5 -311, 2:

(1) Οἱ Στωικοὶ λένε ὅτι, ὅταν οἱ πλανῆτες ξαναγυρίζουν στὸ ἴδιο σημεῖο

καὶ κατὰ τὸ μῆκος καὶ κατὰ τὸ πλάτος, ὅπου ἦταν ὁ καθένας στὴν ἀρχή,

ὅταν πρωτοσυστάθηκε ὁ κόσμος, σὲ καθορισμένες περιόδους χρόνου

προκαλοῦν τὴν ἐκπύρωση καὶ τὴ φθορὰ τῶν ὄντων. (2) Καὶ πάλι ἀπὸ

τὴν ἀρχὴ ὁ κόσμος ἀποκαθίσταται στὴν πρώτη του κατάσταση· κι' ὅταν

τ' ἀστέρια ἀκολουθοῦν τὴν ἴδια φορὰ καὶ πάλι, τὸ κάθε τι θὰ ξαναγίνει

ἀπαράλλακτα ὅπως κατὰ τὴν προηγούμενη περίοδο. Γιατὶ θὰ γίνουν

πάλι ὁ Σωκράτης καὶ ὁ Πλάτων καὶ ὁ καθένας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους μαζὶ

μὲ τοὺς ἴδιους καὶ τοὺς φίλους καὶ τοὺς συμπολίτες των καὶ θὰ πάθουν τὰ

ἴδια καὶ θὰ συναντήσουν τοὺς ἴδιους καὶ θὰ ἀναλάβουν τὰ ἴδια ἔργα καὶ

ὅμοια θὰ ἀποκατασταθοῦν κάθε πόλη καὶ χωριὸ καὶ ἀγρός. (3) Καὶ ἡ

ἀποκατάσταση τοῦ παντὸς δὲν θὰ γίνει μιὰ φορὰ ἀλλὰ πολλές· ἢ μᾶλλον

ἐπ' ἄπειρον καὶ ἀτελεύτητα τὰ ἴδια πράγματα θὰ ἀποκατασταίνονται.

Σχόλια: 

ἀπ. 165α, 165β:
Ἡ ἐπανάληψη τοῦ ἴδιου κύκλου συμβαινόντων, ποὺ οἱ συγγραφεῖς ὀνόμασαν «ἀποκατάστασιν», ἔχει πυθαγόρεια προέλευση. Βλ. Σιμπλίκ. Φυσ. 173α: «εἰ δέ τις πιστεύσει Πυθαγορείοις, ὡς πάλιν τὰ αὐτὰ ἀριθμῷ, κἀγὼ μυθολογεύσω τὸ ραβδίον ἔχων ὑμῖν καθημένοις οὕτω, καὶ τὰ ἄλλα πάντα ὁμοίως ἕξει καὶ τὸν χρόνον εὔλογόν ἐστι τὸν αὐτὸν εἶναι».
Ὁ Pearson παρατηρεῖ (The Fragments1, σ. 106), ὅτι οἱ Στωικοὶ ἔκλιναν περισσότερο πρὸς τὴν υἱοθέτηση μιᾶς τέτοιας ἄποψης ποὺ θὰ ἦταν σύμφωνη μὲ τὴν πίστη τους στὴν ἀκλόνητη λειτουργία τῶν προσταγῶν τῆς μοίρας. Κάπως ἀνάλογες εἶναι καὶ οἱ συνέπειες ἀπὸ τὸν Ἐπικούρεια θεωρία γιὰ τὸν ἄπειρο ἀριθμὸ κόσμων (δὲς Cic. Acad.2 II. 125).
«παραιτητέον»: Ὁ Τατιανὸς ἐπαναστατεῖ ἐναντίον αὐτῆς τῆς στωικῆς ἀντίληψης, γιατὶ αὐτὴ ἐκμηδενίζει τὴ δυνατότητα ἐξέλιξης τῶν ἀνθρώπων.

  1. Pearson, A. C. (1891), The Fragments of Zeno and Cleanthes, London.
  2. Reid, J. (1885), Academica II. Text revised and explained, London.