You are here

9

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

9    Θαυμάζω δὲ ἐπὶ τοῖς τὴν πολυθρύλητον ἀνατομὴν ἐναγκα-

λιζομένοις Ἡροφιλείοις , μάλιστα δὲ ἐπὶ Ἡγήτορι . ἐν γὰρ τῶι

Περὶ αἰτιῶν περὶ μηροῦ ἐξαρθρήσεως οὕτως ἐμέμνητο τὰ ὑπο-

τεταγμένα διασαφῶν· «Διὰ τί δὲ οὐκ ἐπιβάλλονται ζητεῖν ἄλ-

  λην τινὰ ἐμβολὴν τῆς τοῦ μηροῦ κεφαλῆς παρὰ τὰς νυνὶ κα-

ταπεπτωκυίας, καθ' ἥν, ὅταν ἐκπέσηι, ἐμβληθεῖσα μένει, οἱ μό-

νον αὐτῆι τῆι τριβῆι προσχρώμενοι, θεωροῦντες ἐκ τοῦ ἀνὰ

λόγον ἐμβαλλόμενα καὶ μένοντα τήν τε κάτω σιαγόνα καὶ

τὴν τοῦ βραχίονος κεφαλήν, ἔτι δὲ ἀγκῶνα καὶ γόνυ καὶ τῶν

δακτύλων ἕκαστον καὶ σχεδὸν τὰ πλεῖστα τῶν εἰθισμένων ἐκ-

πίπτειν ἄρθρων; οὐδὲν γὰρ ἔχοντες αὑτοῖς ἐπιλογίσασθαι, διὰ

τί ποτε μόνον τοῦτο τῶν ἄρθρων ἐκπεσὸν καὶ πάλιν ἐμβληθὲν

οὐ δύναται μένειν, τῶι δὲ πλεονάκις ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἄρθρων

γινομένωι προσχρησάμενοι ἥξουσιν κατά τι πιθανὸν ἐπὶ τὸ

νομίσαι, μή ποτε ὑπάρχηι βελτίων ἐμβολή, καθ' ἣν δυνήσεται

μένειν τὸ ἄρθρον, ἐχόμενοι τοῦ κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπὶ τῶν λοι-

πῶν συμβαίνοντος. εἰ  δὲ ἐπενόησαν τὴν αἰτίαν ἐξ ἀνατομῆς,

διότι συμβέβηκεν ἐκ τῆς κεφαλῆς τοῦ μηροῦ νεῦρον ἐκπεφυ-

κέναι ὃ ἐμφύεται εἰς μέσην τὴν κοτύλην, οὗ μένοντος μὲν ἀδύ-

νατόν ἐστιν ἐκπεσεῖν τὸν μηρόν, διασπασθὲν δὲ οὐκ ἐνδέχεται

σύμφυσιν λαβεῖν, μὴ γεγενημένης δὲ τῆς συμφύσεως ἀδυνα-

τεῖ{ν} πάλιν κατὰ χώραν μένειν τὸ ἄρθρον, ὥστε φανερᾶς τῆς

αἰτίας γενομένης ἀποστῆναι καθόλου τοῦ ἐμβάλλειν ἐκπεσόν-

τα μηρὸν καὶ μὴ κατακολουθεῖν ἀδυνάτοις ἐπιβολαῖς.» ἐν τού-

τοις ὁ Ἡγήτωρ |24 οὐ μόνον πεπλάνηται, ἀλλὰ καὶ τοὺς φιλια-

τροῦντας  ὅσον ἐφ' ἑαυτῶι διέστρεφεν· ἔτι δὲ καὶ τῶν ὑπὸ Ἱπ-

ποκράτους ἐν τῶι Περὶ ἄρθρων εἰρημένων οὐδαμῶς κεκράτη-

κεν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀνομολόγων  τὴν ἐπιχείρησιν ἐν τοῖς προκει-

μένοις εὐηθέστερον συνίσταται· ἵνα δὲ μὴ πολυγραφῶμεν, κε-

φαλαιώδεις τὰς πρὸς αὐτὸν ὑπομνήσεις ποιησόμεθα.

9    Ἀπορῶ ὅμως μὲ τοὺς Ἡροφίλειους ποὺ ἀσπάζονται τὴν πολυ

θρύλητη ἀνα­τομία, μάλιστα δὲ μὲ τὸν Ἡγήτορα. Γιατὶ στὸ Περὶ

αἰτιῶν γιὰ τὰ ἐξαρθρήματα τοῦ μηροῦ διασαφηνίζοντας ἔλεγε τὰ

παρακάτω ὡς ἑξῆς: «Γιατί ὅμως οἱ βασιζό­μενοι σ' αὐτὴ μόνο τὴν

πείρα δὲν ἀναλαμβάνουν νὰ βροῦν κάποιον ἄλλο τρόπο ἀνάταξης

τῆς κεφαλῆς τοῦ μηριαίου, πέρα ἀπ' αὐτοὺς ποὺ τώρα ἔχουν ἀπορ-

ριφθεῖ, μὲ τὸν ὁποῖον, ὅταν ἐξαρθρωθεῖ, ἀφοῦ ἀναταχθεῖ νὰ παρα-

μείνει στὴ θέση της, ἂν καὶ παρατηροῦν ἀνάλογα ὅτι ἀνατάσσονται

καὶ παραμένουν στὴ θέση τους καὶ ἡ κάτω σιαγόνα καὶ ἡ κεφαλὴ

τοῦ βραχίονα, καὶ ἐπιπλέον ὁ ἀγκώνας καὶ τὸ γόνατο καὶ καθένα

ἀπ' τὰ δάκτυλα καὶ σχεδὸν οἱ περισσότερες ἀπὸ τὶς ἀρθρώσεις ποὺ

συνηθίζουν νὰ ἐξαρθρώνονται; Γιατί, καθὼς δὲν μποροῦν νὰ σκε-

φθοῦν γιὰ ποιόν λόγο τέλος πάντων μόνη αὐτὴ ἀπὸ τὶς ἀρθρώσεις,

ἀφοῦ ἐξαρθρωθεῖ καὶ ἀναταχθεῖ πάλι, δὲν μπορεῖ νὰ παραμείνει στὴ

θέση της, βασίζονται ὅμως σ' αὐτὸ ποὺ γίνεται συχνὰ στὶς ὑπόλοιπες

ἀρθρώσεις, θὰ φτάσουν πιθανότατα στὸ νὰ νομίσουν ὅτι δὲν ὑπάρ-

χει μερικὲς φορὲς καλύτερη ἀνάταξη, μὲ τὴν ὁποία θὰ μπορέσει ἡ

ἄρθρωση νὰ παραμένει στὴ θέση της, ἀκολουθώντας πιστὰ αὐτὸ

ποὺ συμβαίνει κατὰ κανόνα στὶς ὑπόλοιπες (ἀρθρώσεις). Ἐὰν ὅμως

εἶχαν καταλάβει τὴν αἰτία βάσει τῆς ἀνατομίας, ὅτι δηλαδὴ συμβαί-

νει ἀπὸ τὴν κεφαλὴ τοῦ μηριαίου νὰ φύεται νεῦρο ποὺ ὁδηγεῖ στὴ

μέση τῆς κοτύλης, ποὺ ὅταν παραμένει ἀκέραιο εἶναι ἀδύνατο νὰ

ἐξαρθρωθεῖ ὁ μηρός, ἐνῶ ὅταν κοπεῖ εἶναι ἀδύνατο νὰ συγκολληθεῖ,

καὶ χωρὶς νὰ ἔχει γίνει συγκόλληση ἡ ἄρθρωση ἀδυνατεῖ πάλι νὰ

παραμείνει στὴ θέση της, ἔτσι, ἀφοῦ ἡ αἰτία γίνει φανερή, θὰ ἀπο-

φεύγουν ἐντελῶς νὰ ἀνατάσσουν τὸν ἐξαρθρωμένο μηρὸ καὶ νὰ μὴν

ἀκολουθοῦν πιστὰ τὶς ἀδύνατες ἀνατάξεις». Μ' αὐτὰ ὁ Ἡγήτωρ ὄχι

μόνο ἔχει παραπλανηθεῖ ὁ ἴδιος, ἀλλὰ καὶ στοὺς ἐνδιαφερομένους

γιὰ τὴν Ἰατρικὴ ὅσον ἐξαρτιόταν ἀπ' αὐτὸν προκαλοῦσε σύγχυση·

ἐπιπλέον δὲ καὶ τὰ λεγόμενα τοῦ Ἱπποκράτη στὸ Περὶ Ἄρθρων

καθόλου δὲν ἔχει κατανοήσει, ἀλλὰ λόγω τῶν ἀσυμφωνιῶν ἐπικα-

λεῖται ἀφελῆ ἐπιχειρήματα γιὰ τὰ συγκεκριμένα θέματα. Γιὰ νὰ μὴν

γράφουμε ὅμως πολλά, θὰ περιοριστοῦμε στὶς σημαντικὲς ἐναντίον

του παρατηρήσεις.

Σχόλια: 

9.2. Ἡροφιλείοις: βλ. ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.4.2 σ.λ. τῶν Ἡροφιλείων, μὲ περαιτέρω παραπομπές.

   Ἡγήτορι: καὶ κατωτ. στ. 25 ὁ Ἡγήτωρ καὶ 15.1 πρὸς Ἡγήτορα. Βλ. ἀνωτ. 31 *T3 σχόλ. σ.στ. 8 σ.λ. Ἡγήτωρ, μὲ παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία.

17. εἰ: Οἱ KK.1 σημειώνουν ὅτι ἂν θέλει κανεὶς νὰ διορθώσει τὸ ἀνακόλουθο τῶν στ. 17 κἑ. πρέπει νὰ προτιμήσει τὸ οἱ ἀντὶ τοῦ εἰ (τοῦ L). Παρόμοιο ὅμως ἀνακόλουθο, ὅπως σημειώνει ὁ Sch.2, ἀπαντᾶ στὸν Φίλ. Βυζ. Βελοπ. 56.50 κἑ.

25-26. τοὺς φιλιατροῦντας: βλ. ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.1.1 σ.λ. φιλιάτρως, μὲ περαιτέρω παραπομπές.

28. ἀπὸ ἀνομολόγων: ἄπορον ὁμολογῶν γράφει ὁ Di.3 (σημειώνοντας: «ἀποανομολογῶν L. ἄποαν ὁμ. F. ἴσως ἄπορον in mg.»)· ὀρθῶς οἱ Sch.2 καὶ KK.1 γράφουν ἀπὸ ἀνομολόγων. Βλ. LSJ94 / LSK5 σ.λ. ἀνομόλογος (: ἀσύμφωνος), μὲ παραπομπές: Σέξτ. Ἐμπειρ. Πρὸς μαθημ. 8.331 διὰ τὸ ἐκεῖνα εἶναι ψευδῆ καὶ ἀνομόλογα, Ἁρποκρ. Λεξ. 63.9 (σ.λ. ἀσυνθετώτατον) διὰ τὸ ἀβέβαιον, ἢ ἀνομόλογον καὶ ἀσύμφωνον (βλ. καὶ Φώτ. Λεξ. σ.λ. ἀσυνθετώτατον [α 3032], Σουίδ. σ.λ. ἀσυνθετώτατον, κ.ἄ.), Ἀλεξ. Ἀφροδ. Εἰς Ἀριστοτ. Τοπ. 548.17 παράδοξά τινα ἢ ἀδύνατα καὶ ἀνομολόγα τῷ κειμένῳ (βλ. καὶ σ.λ. ἀνομολογία ΙΙ., πβ. ὅμως ἀνομολογία Ι. καὶ ἀνομολογέομαι).

  1. Kollesch, J. & Kudlien F. (1965), Apollonii Citiensis in Hippocratis De articulis commentarius, Vol. XI.1.1, CMG Berlin.a↑ b↑
  2. Schöne, H. (1896), Apollonius von Kitium: Illustrierter Kommentar zu der hippokrateischen Schrift Περὶ ἄρθρων, Leipzig.a↑ b↑
  3. Dietz, F. R. (1834), Apollonii Citiensis, Stephani, Palladii, Theophili, Meletii, Damascii, Ioannis, aliorum Scholia in Hippocratem et Galenum, Vols. I-II, Königsberg.
  4. Liddell, H G. & Scott R. (1940), A Greek-English Lexicon, 9th ed. , Oxford.
  5. Liddell, H G. & Scott R. (1980), Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Vols. I-V, Ἀθῆναι .