You are here

8

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

8

8    Ἡ μὲν τοῦ ὀργάνου κατασκευὴ τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον. ὁ δὲ

ἐπ' αὐτοῦ γινόμενος τοῦ μηροῦ καταρτισμὸς διὰ τῶν ἐχομένων

ὑποδειχθήσεταί σοι· οὐ γὰρ μόνον οἴεται ἐπὶ τῆς εἰς τὸ ἔσω τοῦ

μηροῦ ἐξαρθρήσεως τὴν ἐπὶ τῆς προκειμένης σανίδος κατάτα-

  σιν καὶ μοχλείαν ἀρκεῖν, ἀλλὰ καὶ ἐπιπησσομένων ἐξ ἑκατέρου

μέρους φλιῶν ἐχουσῶν κλιμακτῆρα  καὶ πλαγίου τοῦ ἀνθρώ-

που κατατεινομένου. προφέρεται δὲ ἐχομένως περὶ αὐτοῦ τὸν

τρόπον τοῦτον (IV 300.6 L.)· ἔχοι ἄν τις  καὶ ἄλλους τρόπους

τοῦ ἄρθρου τούτου ἐμβολῆς· εἰ γὰρ τὸ ξύλον τὸ μέγα τοῦτο

ἔχοι κατὰ μέσον καὶ ἐκ πλαγίων φλιὰς δύο ὡς ποδιαίας, ὕψος

δὲ ὅπως δοκοίη συμφέρει‹ν›, τὴν μὲν ἔνθεν, τὴν δὲ ἔνθεν, καὶ

ἔπειτα ξύλον πλάγιον ἐνείη ἐν ταῖς φλιαῖς ὥσπερ κλιμακτήρ,

ἔπειτα ἤδη ἐρείσειε τὸ ὑγιὲς σκέλος μεσηγὺ τῶν φλιῶν, τὸ δὲ

σιναρὸν ἄνωθεν τοῦ κλιμακτῆρος ἔχοι ἐναρμόσον ἀπαρτὶ πρὸς

τὸ ὕψος καὶ {τὸ} πρὸς τὸ ἄρθρον, ‹ἧι› ἐκπέπτωκε· ῥηΐδιον  δὲ

ἁρμόσει· τὸν κλιμακτῆρα ὑψηλότερόν τινι χρὴ ποιεῖν τοῦ |23

μετρίου καὶ ἱμάτιον πολύπτυχον, ὡς ἂν ἁρμόσηι, ὑποτείνειν

ὑπὸ τὸ σῶμα. ἔπειτα χρὴ ξύλον ἔχον τὸ πλάτος μέτριον  καὶ

μῆκος ἄχρι τοῦ σφυροῦ ὑποτεταμένον ὑπὸ τὸ σκέλος εἶναι

ἱκνούμενον ἐπέκεινα {ἐπὶ} τῆς κεφαλῆς τοῦ μηροῦ, ὡς οἷόν

τε· προσκαταδεδέσθαι δὲ πρὸς τὸ σκέλος, ὁποσαχῶς ἂν με-

τρίως ἔχηι· καὶ ἔπειτα κατατεινομένου τοῦ σκέλους εἴτε ξύλωι

ὑπεροειδεῖ εἴτε τούτων τινὶ τῶν κατατασίων ὁμοῦ καταναγκά-

ζεσθαι τὸ σκέλος περὶ τὸν κλιμακτῆρα εἰς τὸ κάτω μέρος σὺν

τῶι ξύλωι τῶι προσδεδεμένωι· τὸν δέ τινα κατέχειν τὸν ἄνθρω-

πον ἀνωτέρω τοῦ ἄρθρου κατὰ τὸ ἰσχίον. καὶ οὕτως ἡ κατά-

τασις ἅμα μὲν ὑπεραιωρέοι ἂν τὴν κεφαλὴν τοῦ μηροῦ ‹ὑπὲρ

τῆς κοτύλης, ἅμα δὲ ἡ μόχλευσις ἀπωθέοι τὴν κεφαλὴν τοῦ μη-

ροῦ› εἰς τὴν ἀρχαίαν φύσιν {τοῦ μηροῦ}. αὗται πᾶσαι αἱ εἰρη-

μέναι ἀνάγκαι ἰσχυραὶ καὶ κρέσσους τῆς συμφορῆς, ἤν τις ὀρ-

θῶς καὶ καλῶς σκευάζηται. ὥσπερ δὲ καὶ πρόσθεν ἤδη εἴρηται,

πολὺ ἀπὸ ἀσθενεστέρων κατατασίων καὶ φαυλοτέρης κατα-

σκευῆς πλείστοισιν ἐμπίπτει.

8

8    Ἡ μὲν κατασκευὴ τοῦ ὀργάνου μ' αὐτὸν τὸν τρόπο γίνεται. Ἡ δὲ

ἀνάταξη τοῦ μηροῦ ποὺ γίνεται πάνω σ' αὐτό, θὰ σοῦ ἐξηγηθεῖ μὲ τὰ

παρακάτω· γιατὶ δὲν νομίζει (ὁ Ἱπποκράτης) μόνο ὅτι γιὰ τὸ πρὸς

τὰ μέσα ἐξάρθρημα τοῦ μηροῦ ἀρκεῖ ἡ ἐπὶ τῆς συγκεκριμένης σανί-

δας ἔκταση καὶ μόχλευση, ἀλλὰ κι ἂν τοπο­θετηθοῦν καὶ στὰ δύο

μέρη παραστάδες ποὺ νὰ ἔχουν σκαλοπάτι καὶ ὁ πάσχων ἐκτείνεται

πλάγια. Μιλᾶ, λοιπόν, στὴ συνέχεια γι' αὐτὸ μὲ τοῦτον τὸν τρόπο:

Μπορεῖ κανεὶς νὰ εὕρει καὶ ἄλλους τρόπους ἀνάταξης αὐτῆς τῆς

ἄρθρωσης· γιατὶ ἂν αὐτὸ τὸ μεγάλο ξύλινο ὄργανο εἶχε στὴ μέση καὶ

στὰ πλάγια δύο παραστάδες (μήκους) ἑνὸς περίπου ποδός, ὕψους

δὲ ὅσο θὰ κρινόταν ὅτι ταιριάζει, τὴ μία ἀπὸ τὴ μία μεριὰ καὶ τὴν

ἄλλη ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, καὶ ἔπειτα εἰσαγόταν ξύλο ὁριζόντιο ἀ-

νάμεσα στὶς παραστάδες σὰν σκαλοπάτι, ἔπειτα θὰ μποροῦσε τώρα

ἀμέσως (ὁ ἰατρὸς νὰ βάλει τὸν ἀσθενῆ) νὰ ἀκουμπήσει τὸ ὑγιὲς σκέ-

λος ἀνάμεσα στὶς παραστάδες, τὸ δὲ ἀσθενὲς νὰ ἔχει πάνω ἀπὸ τὸ

σκαλοπάτι, ρυθμισμένο ἀκριβῶς στὸ σημεῖο ὅπου ἔχει γίνει ἡ ἐξάρ-

θρωση· θὰ γίνει δὲ ἡ προσαρμογὴ πιὸ εὔκολη· τὸ σκαλοπάτι πρέπει

νὰ τὸ τοποθετήσεις λίγο ψηλότερα ἀπὸ τὸ σωστὸ σημεῖο καὶ νὰ

ἁπλώσεις κάτω ἀπὸ τὸ σῶμα, ὥστε νὰ ταιριάξει, ἕνα πολύπτυχο

ὕφασμα. Ἔπειτα ἕνα ξύλο ποὺ νὰ ἔχει μέτριο (κατάλληλο) τὸ πλά-

τος καὶ μῆκος ἀρκετὸ ὥστε νὰ φτάνει μέχρι τὸν ἀστράγαλο πρέπει

νὰ τοποθετηθεῖ ὡς ὑποστήριγμα κάτω ἀπὸ τὸ σκέλος, φτάνοντας,

ὅσο εἶναι δυνατόν, μέχρι καὶ πέρα ἀπὸ τὴν κεφαλὴ τοῦ μηριαίου· νὰ

προσδεθεῖ δὲ στὸ σκέλος, ὅσο εἶναι δυνατὸν μέσα στὰ ἐπιτρεπτὰ

μέτρα. Καὶ ἔπειτα, ἐνῶ τὸ σκέλος ἐκτείνεται δυνατά, (πρέπει) νὰ

πιεστεῖ, εἴτε μὲ ἕνα ὑπεροειδὲς ξύλο εἴτε μὲ κάποιον ἀπὸ τοὺς πα-

ραπάνω τρόπους ἔκτασης, τὸ σκέλος μαζὶ μὲ τὸ προσδεμένο σ' αὐτὸ

ξύλο γύρω ἀπὸ τὸ σκαλοπάτι πρὸς τὸ κάτω μέρος· κάποιος δὲ νὰ

κρατᾶ γερὰ τὸν πάσχοντα στὸ σημεῖο πάνω ἀπὸ τὴν ἄρθρωση τοῦ

ἰσχίου. Καὶ ἔτσι ἡ ἔκταση συνάμα μὲν θὰ φέρει τὴν κεφαλὴ τοῦ

μηριαίου πάνω ἀπὸ τὴν κοτύλη, συνάμα δὲ ἡ μόχλευση θὰ ἀπωθήσει

τὴν κεφαλὴ τοῦ μηριαίου στὴν ἀρχικὴ της φυσικὴ θέση. Ὅλες αὐτὲς

οἱ προαναφερθεῖσες δυναμικὲς μέθοδοι ἀνάταξης εἶναι ἰσχυρὲς καὶ

καλύτερες ἀπ' ὅσο θὰ ἀπαιτοῦσε τὸ ἀτύχημα, ἐὰν βέβαια κάποιος

προετοιμάζεται σωστὰ καὶ καλά. Ὅπως ὅμως ἔχει ἤδη λεχθεῖ καὶ

προηγουμένως, στὶς περισσότερες περιπτώσεις ἡ ἀνάταξη ἐπιτυγ-

χάνεται μὲ πολὺ ἀσθενέστερες ἐκτάσεις καὶ μὲ εὐτελέστερη τεχνικὴ

προετοιμασία.

Σχόλια: 

8.6. κλιμακτῆρα: καὶ 12 κλιμακτήρ, 14 κλιμακτῆρος, 16 καὶ 24 κλιμακτῆρα. Βλ. ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.8.6-7/12 σ.λ. κλιμακτῆρι / κλιμακτῆρος, μὲ παραπομπές.

8. ἔχοι ἄν τις: ὁ Blomquist1 (29, 76.27) προτείνει διόρθωση σὲ εὕροι δ' ἄν τις, κατὰ τὸν Ἱππ. (χφφ. καὶ ἐκδ., βλ. καὶ Γαλ. Εἰς Ἱππ. Π. ἄρθρ. XVIII1 754.1), μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι τὸ εὕροι παρεφθάρη σὲ ἔχοι λόγω τοῦ προηγουμένου ἐχομένως (στ. 7) καὶ ὅτι τὸ δ() ἔχει ἐκπέσει πρὸ τοῦ α ὅπως καὶ ἀλλοῦ· βλ. ὅμως ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.7.2 σ.λ. αὗται αἱ ἐμβολαί (μὲ ἀνάλογα παραδείγματα).

15. ῥηΐδιον: βλ. καὶ ἀνωτ. σχόλ. σ.στ. 1.4.15 σ.λ. ῥηϊδίως (μὲ περαιτέρω παραπομπές) καὶ 3.4.25 σ.λ. ῥηϊδίου πράγματος.

18. ἔχον τὸ πλάτος μέτριον: εχοντα πλατος μετριον L, ἔχον (Li.2 καὶ Kw.3) ἢ ἔχον τὸ (Wi.4) ἢ ἔχοντα (καὶ Γαλην. ὅ.π. 756.8) πλάτος μέτριον στὸν Ἱππ. Οἱ Di.5 καὶ Sch.6 γράφουν ἔχον τὸ πλ. μ. καὶ οἱ KK.7 ἔχον{τα} πλ. μ., ἐνῶ ὁ Blomquist1 (30, 78.8) προτείνει νὰ κρατήσουμε τὸ ἐσφαλμένο ἔχοντα ἐπειδὴ παραδίδεται καὶ ἀλλοῦ· τὸ ἐσφαλμένο, ὅμως, ἔχοντα εὔκολα μπορεῖ νὰ ἔχει προέλθει ἀπὸ τὸ ἔχον τὸ (ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ ἔχον) καὶ λόγω τοῦ ἑπομένου πλάτος καὶ –κυρίως– μὲ ἐσφαλμένη σύνδεσή του ὄχι μὲ τὸ ξύλον ἀλλὰ μὲ τὸ –ἐννοούμενο σ' αὐτὴ τὴν περίπτωση– τινά (στ. 8 τις, κ.λπ.). Ὀρθῶς οἱ Di.5 καὶ Sch.6 διορθώνουν σὲ ἔχον τὸ πλ. μέτριον.

  1. Blomqvist, J. (1974), Der Hippokratestext des Apollonios von Kition, Scripta Minora, 1973-1974,1 Lund.a↑ b↑
  2. Littré, É. (1839-1861), Oeuvres complètes d'Hippocrate, Paris.
  3. Kühlewein, H. (1895), Hippocratis Opera (quae feruntur omnia), Vol. I, Leipzig.
  4. Withington, E. T. (1928), Hippocrates, Vol. 3, London – Cambridge, Mass..
  5. Dietz, F. R. (1834), Apollonii Citiensis, Stephani, Palladii, Theophili, Meletii, Damascii, Ioannis, aliorum Scholia in Hippocratem et Galenum, Vols. I-II, Königsberg.a↑ b↑
  6. Schöne, H. (1896), Apollonius von Kitium: Illustrierter Kommentar zu der hippokrateischen Schrift Περὶ ἄρθρων, Leipzig.a↑ b↑
  7. Kollesch, J. & Kudlien F. (1965), Apollonii Citiensis in Hippocratis De articulis commentarius, Vol. XI.1.1, CMG Berlin.