You are here

12

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

12

12    Μετὰ δὲ τὰ προκεί{νου}μενα οὕτως ἐπιλέγει (IV 206.10 L.)·

καὶ ἀσθενεστάτη μὲν αὕτη ‹ἡ› ἀνάγκη· ἀσινὴς δὲ  καὶ καθέζε-

σθαί τινα ἐπὶ τὸ κύφωμα  αὐτοῦ ἅμα κατατεινομένου καὶ ἐ-

πε‹ν›σεῖσαι  μετεωρισθέντα. ὥστε τῆς αὐτῆς κατατάσιος ἢ καὶ

  δι' ὀνίσκων γινομένης, ἀντὶ τοῦ ταῖς χερσὶν πιέζειν διὰ τῆς

καθέδρας ἐπερείδοντας ἢ καὶ ἐνσείοντας, ἀναγκάζειν τὸ ὑπε-

ρέχον τῶν σφονδύλων εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἀποχωρεῖν. ὃν τρό-

πον δὲ δεῖ ποιεῖσθαι, οὕτως ὑποτέτακται.

12

12    Μετὰ δὲ ἀπὸ τὰ ἀνωτέρω προσθέτει τὰ ἑξῆς: Αὐτὴ ἡ μέθοδος

ἀνάταξης εἶναι ἀσθενέστατη· ἀβλαβὴς ὅμως εἶναι καὶ ἡ μέθοδος νὰ

κάθεται κανεὶς πάνω στὸ ὕβωμα, ἐνῶ συγχρόνως αὐτὸ ὑφίσταται

ἔκταση, καὶ ἀφοῦ ἀνυψώσει νὰ ἀσκήσει πίεση ἀποπάνω. Ἑπομέ-

νως, μ' αὐτὸν τὸν τρόπο ἀνάταξης ἢ καὶ μ' αὐτὸν ποὺ γίνεται μὲ

ὀνίσκους, ἀντὶ νὰ πιέζει κανεὶς μὲ τὰ χέρια, πιέζοντας μὲ δύναμη μὲ

τὸν γλουτὸ ἢ καὶ ταρακουνώντας, νὰ ἐξαναγκάζει τὸ ἐξέχον μέρος

τῶν σπονδύλων νὰ ἐπανέλθει στὴ φυσιολογική του θέση. Μὲ ποιόν

δὲ τρόπο πρέπει νὰ γίνεται, ὡς ἑξῆς ἔχει διασαφηνίσει.

Σχόλια: 

12.2. ἀσθενεστάτη μὲν (...) ἀσινὴς δὲ: ἀσινεστάτη μὲν (...) ἀσινὲς δὲ (δὴ Petrequin1, Wi.2) Ἱππ. Ἡ διόρθωση τοῦ ἀσθενεστάτη (KK.3, κατὰ τὸν L) σὲ ἀσινεστάτη (Di.4, Sch.5, καὶ Blomquist6 23, 58.7) εἶναι εὔλογη, ἀλλ' ὄχι ἀναγκαία. Μὲ δισταγμοὺς πολλοὺς κρατήσαμε καὶ ἐδῶ τὴ γραφὴ τοῦ L (μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι ἀνάλογες ἀποκλίσεις ἀπὸ τὸν Ἱππ. ἀπαντοῦν καὶ ἀλλοῦ στὸν Ἀπ.), μὲ τὴν ἔννοια ὅτι ἡ ἄσκηση πίεσης μ' αὐτὴ τὴ μέθοδο ἀνάταξης εἶναι ἀσθενεστάτη, δηλ. ἐλάχιστα ἰσχυρή, καὶ ἑπομένως ἀσινεστάτη, δηλ. ἀβλαβέστατη· πβ. Ἱππ. Π. διαίτ. ὀξ. 5.5 [ΙΙ 256.24 Li.7] ὀλισθηροτάτη τε καὶ ἀδιψοτάτη καὶ εὐπεπτοτάτη καὶ ἀσθενεστάτη ἐστὶν ἡ κάλλιστα ἑφθή, ὧν πάντων δεῖ. ἢν οὖν μὴ προστιμωρήσῃ τις ὁκόσων δέεται αὐτάρκης εἶναι ὁ τρόπος τῆς τοιαύτης πτισανορροφίης, πολλαχῆ βεβλάψεται, Ἀέτ. Λόγ. ἰατρ. 2.15.4 τούτους μὲν ἡγητέον ἀσθενεστάτους καὶ προσηνεστάτους καὶ ἀδηκτοτάτους, κ.τ.τ. (βλ. καὶ ΕΛεξΙ8 σ.λλ. ἀσθενὴς καὶ ἀσινής).

3. κύφωμα: καὶ κατωτ. 14.13, = ὕβωμα (ἀνωτ. 9.20, 10.2, κατωτ. 14.9, καὶ 3.18.30-31, 3.24.12-13, 16, 16-17), καὶ σήμερα: ἡ κύφωση, τὸ ὕβωμα, δηλ. τὸ κύρτωμα, ἡ κύρτωση τῆς σπονδυλικῆς στήλης, ἡ καμπούρα (βλ. ΕΛεξΙ8 σ.λλ. κύφωμα καὶ ὕβωμα [μὲ παραπ. στὸν Ἡσύχ. σ.λ. ὑβώματα· κυρτώματα] καὶ κύφωσις [βλ. κατωτ. 3.1.4 σ.λ. κυφ<ώσ>εως καὶ Μπαμπ.9 σ.λλ. κύφωση καὶ ύβωμα / ύβος [ἀγν. ἐτυμ.]).

3-4. ἐπε<ν>σεῖσαι: επεσεισαι L, ἐπενσεῖσαι Di.4, Sch.5 καὶ (ἐπε<ν>σεῖσαι) KK.3, ἐνσεῖσαι Ἱππ. (χφφ. καὶ ἐκδ., καὶ Γαλ. Εἰς Ἱππ. Π. ἄρθρ. XVIII2 556.1)· πβ. κατωτ. 13.2-3 ἐπισεῖσαι: L καὶ ἐκδ., ἐπενσεῖσαι Ἱππ. (χφφ. καὶ ἐκδ., καὶ Γαλην. ὅ.π. στ. 2-3). Ὁ Alpers10 (σελ. 31) ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι πολὺ ἁπλούστερο νὰ γράψουμε ἐδῶ ἐπισεῖσαι (: λάθος κεφαλαιογράμματης, Ε μὲ λεπτὴ ἐγκάρσια γραμμὴ → Ι). Ὁ Blomquist6 (23, 58.7), ἀντίθετα, θεωρώντας ὅτι τὸ παραδιδόμενο ἐπ(ί) εἶναι πιθανῶς διόρθωση τοῦ προηγουμένου καθέζεσθαι (στ. 2-3) ποὺ εἰσήχθη σὲ λάθος θέση (καθὼς μάλιστα προηγεῖται καὶ στὶς δύο περιπτώσεις τὸ καὶ), προτείνει διόρθωση σὲ {ἐπ}ε<ν>σεῖσαι –καὶ στοὺς στ. 2-3 <ἐπι>καθέζεσθαι– κατὰ τὸν Ἱππ. (χωρὶς ἀναφορὰ στὸ κατωτ. 13.2-3). Γράψαμε ἐδῶ ἐπε<ν>σεῖσαι (ποὺ καὶ νόημα σωστὸ δίνει, ὅπως δείχνει καὶ τὸ ἐπενσεῖσαι τοῦ Ἱππ. στὰ –ἀμέσως σ' αὐτὸν– ἑπόμενα, καὶ παλαιογραφικὰ εὐερμήνευτο εἶναι), καὶ κρατήσαμε τὴ γραφὴ τοῦ L τόσο στὸ ἀνωτ. (στ. 2-3) καθέζεσθαι (καθὼς μάλιστα τὸ ἐπὶ τὸ κύφωμα τοῦ στ. 3 καθιστᾶ περιττὸ τοῦ ἐπι- στὸ ἐπικαθέζεσθαι τοῦ Ἱππ.) ὅσο καὶ στὸ κατωτ. 13.2-3 ἐπισεῖσαι).

  1. Petrequin, J. E. (1878), Chirurgie d' Hippocrate, tom. I-II, Paris.
  2. Withington, E. T. (1928), Hippocrates, Vol. 3, London – Cambridge, Mass..
  3. Kollesch, J. & Kudlien F. (1965), Apollonii Citiensis in Hippocratis De articulis commentarius, Vol. XI.1.1, CMG Berlin.a↑ b↑
  4. Dietz, F. R. (1834), Apollonii Citiensis, Stephani, Palladii, Theophili, Meletii, Damascii, Ioannis, aliorum Scholia in Hippocratem et Galenum, Vols. I-II, Königsberg.a↑ b↑
  5. Schöne, H. (1896), Apollonius von Kitium: Illustrierter Kommentar zu der hippokrateischen Schrift Περὶ ἄρθρων, Leipzig.a↑ b↑
  6. Blomqvist, J. (1974), Der Hippokratestext des Apollonios von Kition, Scripta Minora, 1973-1974,1 Lund.a↑ b↑
  7. Littré, É. (1839-1861), Oeuvres complètes d'Hippocrate, Paris.
  8. Ἀποστολίδης, Π. Δ. (1997), Ἑρμηνευτικὸ Λεξικὸ πασῶν τῶν λέξεων τοῦ Ἱπποκράτους, Αθήνα.a↑ b↑
  9. Μπαμπινιώτης, Γ. (1998), Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα.
  10. Alpers, K. (1963), Apollonios von Kition, edd. Kollesch / Kudlien, Gnomon 39: 26-33.