You are here

F1

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Galen. De caus. puls. 3.9 [213]

1Εἰ δ' Ἀρχιγένης  μὲν πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ πληρεστάτους

φησὶ φαίνεσθαι τοὺς σφυγμούς  (sc. κατὰ τοὺς ὕπνους)2, -

πολλωνίδης  δὲ κενωτάτους, οὔ μοι δοκεῖ μηκύνειν ἔτι δεῖν

ἡμᾶς περί γε τῶν τοιούτων, ἱκανῶς ἀποδεδειχότας ἐν ταῖς ἔμ-

  προσθεν πραγματείαις ὡς μάτην τοῦτο τὸ γένος τῶν σφυγ-

μῶν  οἱ μεθ' Ἡρόφιλον ἐπεισήγαγον, ὥσπερ καὶ ἄλλα πολλά.

καὶ θαυμαστὸν οὐδὲν ἐν πράγματι μηδόλως διαγινωσκομένωι

τἀναντία λέγειν Ἀρχιγένην  τε καὶ Ἀπολλωνίδην · οὐ γὰρ

αἰσθήσεως κοινῆς τὸ πάθος, ἀλλὰ φαντασμάτων3 ἰδίων ἑκάτε-

ρος ἔγραψεν.

  1. [Vid. Galen. IX 138.17-139.8 Kühn; de vv. 1-6 εἰπολλά vid. etiam von Stad. Heroph. pp. 586-87 (T 290), de vv. 1-4 εἰτοιούτων et 7-10 καὶ θαυμαστὸνἔγραψεν Mavroudis Ἀρχιγέν. p. 363.]
  2. 2 sc. κατὰ τοὺς ὕπνους add. von Staden (vid. Galen. 1.c. 138.16-17, et 132.8, 137.11; cf. 132.1 al. ἐν τοῖς ὕπνοις, 136.20 ὁ σφυγμὸς τῶν κοιμωμένων)
  3. 9 περὶ ante φαντασμάτων add. Kambylis et Mavroudis dubit. ("‹περὶ ? Kambylis›"), fort. recte.
Γαλην. Περὶ σφυγμ. αἰτ. 3.9 [213]

Ἂν πάλι ὁ μὲν Ἀρχιγένης ἐπιπρόσθετα πρὸς ὅσα ἔχουν λεχθεῖ λέγει
καὶ ὅτι οἱ σφυγμοὶ (κατὰ τὸν ὕπνο) φαίνονται πληρέστατοι (ἄρτιοι,
γεμάτοι, καλὰ ψηλαφητοί), ὁ δὲ Ἀπολλωνίδης κενώτατοι (ἄ-
δειοι, μὲ παύλα ἀνάμεσά τους), δὲν ἔχω τὴν ἐντύπωση ὅτι πρέπει νὰ
μακρηγοροῦμε κι ἄλλο γιὰ τὰ τέτοιου εἴδους τοὐλάχιστο θέματα,
ἔχοντας ἐπαρκῶς ἀποδείξει στὶς προηγούμενες πραγματεῖες ὅτι μά-
ταια οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Ἡρόφιλου εἰσήγαγαν ἐπιπρόσθετα τοῦτο τὸ
εἶδος τῶν σφυγμῶν, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἄλλα πολλά. Καὶ οὐδόλως
εἶναι ἀπορίας ἄξιον ἂν γιὰ θέμα διόλου εὐδιάγνωστο λένε τὰ ἀντί-
θετα ὁ Ἀρχιγένης καὶ ὁ Ἀπολλωνίδης· γιατὶ δὲν εἶναι θέμα
κοινῆς αἴσθησης τὸ πάθος, ἀλλ' ὁ καθένας ἔγραψε τὶς δικές του
ἐντυπώσεις.

Σχόλια: 

Πηγή: Γαληνός, Περὶ σφυγμ. αἰτ. 3.9 [213], IX 138.17-139.8 (Kühn1)· βλ. ἀνωτ. Τ1, 35*F7, κυρίως 31 *Τ3, Πηγή (μὲ ἀναλυτικὴ ἀναφορὰ στὴ σχέση του μὲ τὴν Κύπρο).

1. Ἀρχιγένης, 7. Ἀρχιγένην: βλ. ἀνωτ. 31 *Τ3 σχόλ. σ.στ. 13-14 σ.λ. Ἀρχιγένει, μὲ ἀναφορὰ καὶ στὰ περὶ σφυγμῶν (ἀναλυτικά: Μαυρ. Ἀρχιγέν.2, μὲ ἀξιόλογη βιβλιογραφία).

2. τοὺς σφυγμούς, 5. τῶν σφυγμῶν: βλ. ἀνωτ. 31 *Τ3 σχόλ. σ.στ. 3 σ.λ. τοῦ σφυγμοῦ, μὲ τὸν κατὰ Ἀρχιγένει ὁρισμὸ τοῦ πλήρους καὶ τοῦ κενοῦ σφυγμοῦ (καὶ μὲ περαιτέρω παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία)· περισσότερα: Μαυρ. Ἀρχιγέν.2 55-68 (κ.ἀ.). Γράφει ὁ Γαληνὸς ἀνοίγοντας τὸ περὶ σφυγμῶν κατὰ τοὺς ὕπνους κεφάλαιο στὸ Π. σφυγμ. αἰτ. (IX 131.13 κἑ.): Εἶεν δ' ἂν, εἴπερ τι ἄλλο, καὶ ὕπνοι κατὰ φύσιν. τρέπουσι δὲ καὶ οὗτοι τοὺς σφυγμούς, ἀρχόμενοι μὲν μικροτέρους καὶ ἀμυδρο­τέρους καὶ βραδυτέρους καὶ ἀραιοτέρους ἐργαζόμενοι, προϊόντες δὲ βραδύτητα ἐπιτείνουσι καὶ ἀραιότητα καὶ μάλιστα μετὰ τροφήν. μείζους δὲ γίνονται καὶ σφοδρότεροι, χρονίσαντες δὲ πάλιν τρέπονται εἰς ἀμυδρότητα, φυλάττουσι δὲ βραδύτητα καὶ ἀραιότητα· καὶ στὰ ἀμέσως προηγούμενα τῶν ἐδῶ (138.11): καὶ λύεται μὲν ὁ τόνος αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο ἀμυδρὸς ὁ σφυγμὸς γίνεται, καταλύεται δ' ἡ κίνησις καὶ διὰ τοῦτο μικρὸς καὶ βραδὺς καὶ ἀραιός. κἂν ἐπὶ πλέον γε προέλθῃ μικρότητός τε καὶ βραδύτητος καὶ ἀραιότητος, ἐγγὺς ἂν ἥκοι τοῦ μηδόλως κινεῖσθαι. τοῦτο δ' ἦν ὁ θάνατος. οὕτω μὲν ἔχει πάντα τὰ κατὰ τοὺς ὕπνους. (Πβ. καὶ τὰ μετὰ τὸ ἐδῶ ἀπόσπ. [139.9 κἑ., κεφ. ι´]: Τῶν δ' ἐξ ὕπνου μεταπεπτωκότων εἰς ἐγρήγορσιν ἐν μὲν τῷ παραχρῆμα μεγάλοι καὶ σφοδροὶ καὶ ταχεῖς καὶ πυκνοὶ καί τινα κλόνον ἔχοντες, μετ' ὀλίγον δ' εἰς συμμετρίαν ἔρχονται.)

2-3. Ἀπολλωνίδης, 8. Ἀπολλωνίδην: βλ. ἀνωτ. Τ1 σχόλ. σ.στ. 9 / 29 σ.λ. Ἀπολλωνίδου / Ἀπολλωνί<δ>ου τοῦ Κυπρίου καὶ *Τ2 σχόλ. σ.στ. 1 σ.λ. Ἀπολλωνίδης ὁ χειρουργός, πβ. *Τ3 Tit. Ἀπ. (?) Ἀπολλωνίδηι (μὲ παραπομπὲς καὶ βιβλιογραφία).

  1. Kühn, C G. (1821-1833), Κλαυδίου Γαληνοῦ Ἅπαντα. Claudii Galeni Opera omnia, Vols. I-XX, Leipzig.
  2. Μαυρουδῆς, Α. Δ. (2000), Ἀρχιγένης Φιλίππου Ἀπαμεύς: Ὁ βίος καὶ τὰ ἔργα ἑνὸς Ἕλληνα γιατροῦ στὴν Αὐτοκρατορικὴ Ρώμη, Πονήματα: Συμβολὲς στὴν ἔρευνα τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Λατινικῆς Γραμματείας,3 Ἀθῆναι.a↑ b↑