You are here

F18

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Phot. et Sud. s.v. Ταυροπόλον

   1Ταυροπόλον2 · τὴν Ἄρτεμιν, ὅτι ὡς3 ταῦρος περίεισι πάντα, ὡς

   Ἀπολλόδωρος (244 F 111b). Ἴστρος δὲ ἐν γ΄Ἀτάκτων4

3 ὅτι τὸν ὑπὸ Ποσειδῶνος ἐπιπεμφθέντα Ἱππολύτωι ταῦρον 5,6ἐξώι-

   στρησεν ἐπὶ πᾶσαν γῆν7· οἱ δὲ ὅτι ἔβαλεν, διὸ καὶ Ταυροβόλον.

  1. Vid. et Apostol. 16.663 Ταυροπόλας Ἀρτέμιδος ταχύτερος· ὡς γὰρ ταῦροςταῦρον ἔκτεινε. Cf. Etym. M. s.v. Ταυροπόλον (eadem fere, sed suppressis auctorum nominibus). Cf. etiam Schol. Aristoph. Lys. 447 s.v. νὴ τὴν Ταυροπόλον (447a Hangard [447b = Sud. supra]: FGrH 244 F 111b [Apollod.], 442 F 2 [Xenom.]).


  2. 1 Ταυροπόλας Ἀρτέμιδος ταχύτερος· ὡς γὰρ τ. Apostol. (ταυροπόλαν v.l. Sud.) ‖
  3. οὕτως pro ὡς ii Apostol.
  4. 2 ἐν γ΄ Ἀτάκτων om. Apostol.
  5. 3-4 ἐξοίστρησεν codd. ‖
  6. ἔκτεινε pro ἐξ. ἐπὶ π. γῆν Apostol.
  7. 4 ἢ ὅτι (post γῆν·) ἡ Ἰφιγένεια φυγοῦσα ἀπὸ Σκυθίας ἐν Ἀττικῆι ἱδρυσαμένη τὸ ἄγαλμα Ταυροπόλον Ἄρτεμιν προσηγόρευσεν, ἐπειδὴ ἐκ τῶν Ταύρων τοῦ ἔθνους ἦλθεν. οἱ δὲ λέγουσιν, ὅτι τῶν Ἑλλήνων βουλομένων ἀνελεῖν τὴν Ἰφιγένειαν ἐν Αὐλίδι, ἡ Ἄρτεμις ἀντέδωκεν ἔλαφον· κατὰ δὲ Φανόδημον ἄρκτον· κατὰ δὲ Νίκανδρον, ταῦρον· διὸ καὶ τὴν θεὸν οὐ Ταυροπόλον ἀλλὰ Ταυροφόνον ὠνόμασαν Etym. M. (vid. FGrH 325 F 14).
Φώτ. καὶ Σοῦδ. σ.λ. Ταυροπόλον

Ταυροπόλον· τὴν Ἄρτεμη, γιατὶ ὡς ταῦρος περιέρχεται καὶ ἐπιβλέ-

πει τὰ πάντα, ὅπως (λέει) ὁ Ἀπολλόδωρος (ὁ Ἀθηναῖος, 2ος αἰ.

π.Χ.) Ὁ δὲ Ἴστρος στὸ γ΄ βιβλίο τῶν Ἀτάκτων (λέει ὅτι

καλεῖται ἔτσι) ἐπειδὴ τὸν ταῦρο ποὺ ἔπεμψε ὁ Ποσειδώνας ἐναντίον

τοῦ Ἱππόλυτου τὸν καταδίωξε σ' ὅλη τὴ γῆ τσιμπημένο ἀπὸ βοϊδό-

μυγα (οἰστρηλατώντας τον)· ἄλλοι πάλι ἐπειδὴ τὸν σκότωσε, γι' αὐ-

τὸ (τὴν ἀποκαλοῦν) καὶ Ταυροβόλον.

Σχόλια: 

18. Οἱ ποικίλες ἑρμηνεῖες γιὰ τὴν Ταυροπόλον Ἄρτεμη (βλ. RE1 σ.λ. Artemis [K. Wernicke] 1375 καὶ 1399-1400 καὶ σ.λ. Tauropolos [H. Oppermann], ΕλλΜ2 1. 162 κἑ., 3. 194 καὶ 5. 18 κἑ. [κ.ἀ.], Farnell CGrS3 ΙΙ. 451, Burkert ΑρΕΘ4 143 καὶ 322 μὲ σημ., βλ. καὶ Παπαχατζῆ Παυσ.5 1. 426 κἑ. [σημ. 1], Jacoby6 640 καὶ ἀνωτ. σημ. στὸ κριτ. ὑπόμν.), ἀποτελοῦν ζήτημα ποὺ χρήζει ἰδιαίτερης ἀντιμετώπισης (ἔστω κι ἄν ὁ σχετικὸς μύθος γιὰ τὸν Ἱππόλυτο, μὲ τὴν καταδίωξή του ἀπὸ τὸν ἄγριο ταῦρο τοῦ Ποσειδώνα καὶ τὴ διάσωσή του ἀπὸ τὴν Ἄρτεμη, εὔλογα θὰ εἶχε θέση στὰ περὶ Θησέως –ἢ στὰ περὶ Ὀρέστου– τῶν Ἀττικῶν). Ἀπὸ τὴν ἔκδηλα Στωικὴ ἑρμηνεία, H. Oppermann1 (ὅ.π.), ποὺ συνδέει τὴν Ἄρτεμη μὲ τὴ σελήνη (ὅτι ὡς ταῦρος περίεισι πάντα, ὡς Ἀπολλόδωρος: ἐδῶ στ. 1-2 / κατὰ δὲ Φανόδημον [325 F 14 J.: ἀνωτ. κριτ. ὑπόμν.) καὶ τὴ σύνδεση μὲ τὴ χώρα τῶν Ταύρων (ὅ.π., καὶ Σχόλ. Σοφ. Αἴ. 172a [Χριστοδούλου] Ταυροπόλα· ἤτοι ἡ ἐν Ταύροις τῆς Σκυθίας τιμωμένη [βλ. καὶ ἑπόμ.: ἢ ἀπὸ μέρους, τῶν ποιμνίων ἡ προστάτις· ἢ ὅτι ἡ αὐτὴ τῇ σελήνῃ ἐστὶν καὶ ἐποχεῖται ταύροις, ἣν καὶ ταυρωπὸν ὀνομάζουσιν· τοὺς πολλοὺς γὰρ τῶν μαινομένων ἐκ σελήνης νοσεῖν ὑποτίθενται διὰ τὸ τῶν νυκτερινῶν δεσπόζειν αὐτὴν φασμάτων κ.λπ.] καὶ 172b εἰς τὸν Ταῦρον τὸ ὄρος ἀναστρεφομένη ἢ ἐν τοῖς Ταύροις τῆς Σκυθίας τιμωμένη), ὁ Ἴστρος εἰσηγεῖται –ἢ ἁπλῶς προτιμᾶ– τὴ σύνδεση Ἱππολύτωι (βλ. καὶ ἀνωτ. σημ. στὸ κριτ. ὑπόμν.). Βλ. καὶ Farnell ΗρΑΕΘ7 100 κἑ., 149-50, 158, καὶ κατωτ.

  1. von Pauly, A F., Wissowa G., Kroll W., Mittelhaus K. & Furchtegott Ziegler K J. (1893-1980), Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Stuttgart .a↑ b↑
  2. Κακριδῆς, Ἰ. Θ. (1986), Ελληνική Μυθολογία, Αθήνα .
  3. Farnell, L. R. (1896-1909), The Cults of the Greek States, Vols. I-V, Oxford.
  4. Burkert, W. (1993), Ἀρχαία Ἑλληνική Θρησκεία: Ἀρχαϊκή καί Κλασσική Ἐποχή, μτφρ. Μπεζαντάκος, Ν Π. και Αβαγιανού, Α Ἀθήνα.
  5. Παπαχατζής, Ν. Δ. (1974-1981), Παυσανίου Ἑλλάδος περιήγησις: (1.) Ἀττικά, (2.) Κορινθιακὰ καὶ Λακωνικά, (3.) Μεσσηνιακὰ καὶ Ἠλειακά, (4.) Ἀχαϊκὰ καὶ Ἀρκαδικά, (5.) Φωκικὰ καὶ Βοιωτικά, Vols. 1-5, Ἀθήνα .
  6. Jacoby, F. (1949), Atthis: The Local Chronicles of Ancient Athens, Oxford .
  7. Farnell, L. R. (1996), Ο Ήρωας στην Αρχαία Ελληνική Θρησκεία, μτφρ. Ε. Παπαδοπούλου Αθήνα.