You are here

F23

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Paus. 10.31.2

1Παλαμήδην ↓ δὲ ἀποπνιγῆναι προελθόντα ἐπὶ ἰχθύων θήραν,

Διομήδην δὲ τὸν ἀποκτείναντα εἶναι καὶ Ὀδυσσέα2 ἐπιλεξάμε-

νος ἐν ἔπεσιν οἶδα τοῖς Κυπρίοις .

  1. [Vid. Paus. edd. Spiro et Rocha-Pereira, et Papachatzis; fr. 21 All., 20 Da., 30 Be., 27 We.]
  2. 2 εἶναι et Ὀδυσσέα om. P.
Παυσ. 10.31.2

1Διάβασα στὰ Κύπρια ἔπη καὶ ξέρω πὼς ὁ Παλαμήδης πνίγηκε

ἀφοῦ βγῆκε γιὰ ψάρεμα, καὶ πὼς ὁ Διομήδης εἶναι ποὺ τὸν σκότωσε

καὶ ὁ Ὀδυσσέας.

  1. [Βλ. τὸ ὅλο χωρίο τοῦ Παυσανία, μὲ ἀναφορὰ στὸν Πολύγνωτο, ὁ ὁποῖος –στὴ Νέκυιαν– ἐς τὸ αὐτὸ ἐπίτηδες τοῦ Ὀδυσσέως τοὺς ἐχθροὺς ἤγαγεν.]
Σχόλια: 

Κατὰ τὴν περίληψη τοῦ Πρόκλου (ἀνωτ. Τ7.70 κἑ. ἔπειτά ἐστι Παλαμήδους θάνατος καὶ Διὸς βουλὴ ὅπως ἐπικουφίσηι τοὺς Τρῶας), καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀποσπάσματος εἶναι προφανὴς ἡ θέση.

1. Παλαμήδην: Ὁ Παλαμήδης δὲν ἐμφανίζεται στὴν Ἰλιάδα καὶ στὴν Ὀδύσσεια, προφανῶς γιατὶ ἀποθνήσκει πρὸ τῆς μήνιδος τοῦ Ἀχιλλέα (χωρὶς αὐτό, βέβαια, νὰ σημαίνει ὅτι ὁ Ὅμηρος ἀγνοοῦσε τοὺς σχετικοὺς μύθους). Δυστυχῶς δὲν σώζεται οὔτε τὸ σχετικὸ ἀπόσπασμα τῶν Κυπρίων. Βλ. ΕλλΜ Ε΄1 91 κἑ. (μὲ «τεκμηρίωση») κ.ἀ. Πβ. Engel Kypros2 623 (γιὰ τὴ σχέση μὲ τὸν Κινύρα).

1-3. Ὁ Ἀπολλόδωρος (Ἐπιτ. 6.8) δίνει μιὰ διαφορετικὴ εἰκόνα γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Παλαμήδη: ἐπιβολαῖς Ὀδυσσέως λιθοβοληθεὶς ἀναιρεῖται (μὲ ραδιουργίες τοῦ Ὀδυσσέα, σκοτώνεται μὲ λιθοβολισμό). Πβ. ὅ.π. 3.8 Ὀδυσσεὺς λαβὼν αἰχμάλωτον Φρύγα ἠνάγκασε γράψαι περὶ προδοσίας ὡς παρὰ Πριάμου πρὸς Παλαμήδην· καὶ χώσας ἐν ταῖς σκηναῖς αὐτοῦ χρυσὸν τὴν δέλτον ἔρριψεν ἐν τῶι στρατοπέδωι. Ἀγαμέμνων δὲ ἀναγνοὺς καὶ εὑρὼν τὸν χρυσόν, τοῖς συμμάχοις αὐτὸν ὡς προδότην παρέδωκε καταλεῦσαι (: γιὰ νὰ λιθοβοληθεῖ ὡς προδότης).

Ἡ αἰτία τῆς ἐχθρότητας τοῦ Ὀδυσσέα πρὸς τὸν Παλαμήδη ἀνάγεται, προφα­νῶς, στὴν ἀποκάλυψη τοῦ Ὀδυσσέα, ποὺ προσποιοῦνταν τὸν τρελλὸ γιὰ νὰ μὴ συμμετάσχει στὴν ἐκστρατεία τῆς Τροίας, ἀποκάλυψη ἡ ὁποία ἔγινε μὲ σχέδιο τοῦ Παλαμήδη. Τὸ ἐπεισόδιο περιλαμβανόταν στὰ Κύπρια, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Πρόκλος (ἀνωτ. Τ7.34 κἑ.): καὶ μαίνεσθαι προσποιησάμενον τὸν Ὀδυσσέα ἐπὶ τῶι μὴ θέλειν συστρατεύεσθαι ἐφώρασαν, Παλαμήδους ὑποθεμένου τὸν υἱὸν Τηλέ­μαχον ἐπὶ κόλασιν ἐξαρπάσαντες. Ἡ αἰτία ὅμως τῆς ἐχθρότητας τοῦ Διομήδη πρὸς τὸν Παλαμήδη εἶναι ἄγνωστη. Οὔτε καὶ μποροῦμε νὰ ὑποθέσουμε ὅτι ὁ Διομήδης ἁπλῶς ἦταν μαζὶ μὲ τὸν Ὀδυσσέα ὅταν ἔγινε ὁ φόνος (ὅπως ὑποστηρίζει ὁ Förster3, Hermes 18 [1883], 475 κἑ., ἐπικαλούμενος τὸ ἐπέφνομεν στὸ Κ 478, ἐνῶ μόνον ἕνας σκοτώνει τὸν ἀντίπαλο), καθὼς ἀναφέρεται πρῶτο τὸ ὄνομα τοῦ Διομήδη. Ἴσως ἡ λύση νὰ βρίσκεται στὶς σχέσεις τοῦ Ὀδυσσέα καὶ τοῦ Διομήδη, ποὺ στὰ Κύπρια ἐπίσης (βλ. ἑπόμενο ἀπόσπ.) τραυματίζουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν Πολυξένη θανάσιμα, μολονότι φαίνεται πιθανότερο ὅτι ἡ σύμπραξή τους αὐτὴ μᾶλλον πρέπει νὰ ἀναζητηθεῖ στὸ παρὸν ἐπεισόδιο (καὶ τὴν ἄγνωστη, τότε, αἰτία τῆς σύμπραξης αὐτῆς), παρὰ τὸ ἀντίθετο. Περισσότερα στὴν ΕλλΜ Ε΄1 91 κἑ. (κυρίως 93 κἑ.).

  1. Ελληνική Μυθολογία, , Αθήνα , (1986) a↑ b↑
  2. Kypros: Eine Monographie, , Volume I-II, Berlin , (1841)
  3. Zu Achilles und Polyxena , , Hermes, Issue 18, p.475-478, (1883)