You are here

F4

Please add a search word

T= Testimonium  F= Fragmentum  E=  Επιγραφή / Inscription

Athen. 14, 644c

1Ὅτι δὲ καὶ οἱ Σάμιοι διαφέροντές εἰσι πλακοῦντες  Σώπατρος

φλυακο­γράφος φησὶν ἐν Βακχίδος μνηστῆρσιν ·

(v. 1)   Πλακουντοποιὸν  ὠνομασμένην  Σάμον .

  1. Vid. etiam Athen. Epit. 644c (II.2 139 P.) Σώπατρος δὲ καὶ τὴν Σάμον πλακουντοποιὸν καλεῖ.
Ἀθήν. 14, 644c

Ὅτι καὶ οἱ Σαμιώτικες πίττες ξεχωρίζουν ἀναφέρει ὁ Σώπατρος

ὁ φλυακογράφος στὸ ἔργο Βακχίδος μνηστῆρες:

(στ. 1)   Τὴ Σάμο ποὺ πλακουντοποιὸ τὴν ἔχουν ὀνομάσει1.

  1. Βλ. ἐπίσης Ἀθήν. Ἐπιτ. 644c (II.2 139 P.) ὁ δὲ Σώπατρος καὶ τὴ Σάμο ἀποκαλεῖ πλακουντοποιό.
Σχόλια: 

1. πλακοῦντες: πλακοῦς (<πλακόεις<πλάξ) εἶναι εἶδος πλατιοῦ ζυμαριοῦ (βλ. LSK1 σ.λ.) ἢ πίττας, πβ. LSJ92 σ.λ., Ι. “flat cake (perh. shaped like the mallow-seed) ” καὶ ΙΙ. “the seed of the mallow, which seeds the children call cheeses”. Πιθανῶς ὁ πλακοῦς (Λατ. placenta) εἶχε τὸ σχῆμα σπόρου μαλάχης. Καθὼς ὅμως λείπουν οἱ ἀναλυτικὲς περιγραφὲς γιὰ τὸ σχῆμα, τὰ συστατικὰ καὶ τὸν τρόπο παρασκευῆς τῶν πάμπολλων ἐδεσμάτων τῆς ἀρχαιότητας, εἶναι συχνότατα πολὺ δύσκολο νὰ μεταφραστοῦν οἱ σχετικοὶ ὅροι. – Ἡ διαδικασία ποὺ ἀκολουθοῦσαν γιὰ τὴν παρασκευὴ τῶν πλακούντων ἦταν ἡ ἴδια μὲ ἐκείνη τῆς παρασκευῆς τῶν ἄρτων. Ἡ διαφορὰ ἔγκειται στὸ ὅτι οἱ πρῶτοι περιλαμβάνουν καὶ πολλὰ ἀρτύματα (γάλα, μέλι, ἀμύγδαλα, νάπυ, τυρὶ κ.λπ.) καὶ γίνονται ἔτσι προϊὸν πολυτελές, ἐνδεικτικὸ πάντα ὑψηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου καὶ πλούσιας ζωῆς (βλ. ἀναλυτικὰ Λαμπάκη-Μίχα Διατροφή3 42-52).

2. ἐν Βακχίδος μνηστῆρσιν: βλ. ἀνωτ. σχόλ. στὰ F1 (τίτλος) καὶ F3.

3 (στ. 1). Ὁ στίχος σὲ ἰαμβικὸ τρίμετρο (12 συλλαβές).

πλακουντοποιὸν: Ἐπίθ. ὀφειλόμενο πιθανῶς στὸν Σώπατρο (γιὰ πόλη μόνον ἐδῶ)· ἀργότερα ἀπαντᾶ στὸν Ἰωάνν. Χρυσ. (Ὑπόμνημα εἰς τὸν Ἅγιον Ματθαῖον τὸν Εὐαγγελιστήν 58.659.56-58 [PG] Ἴδωμεν τὰς ἐκ τῆς τρυφῆς ἐπιθυμίας, τὰς ἐκ τῶν ὀψοποιῶν, τῶν μαγείρων, τῶν τραπεζοποιῶν, τῶν πλακουν­τοποιῶν / Ὑπόμνημα εἰς τὴν πρὸς Κορινθίους δευτέραν ἐπιστολήν 61.506.47-50 Αἰσχύνθητε οἱ τῶν περιττῶν χρήιζοντες τεχνῶν, καὶ μαγείρων καὶ πλακουν­τοποιῶν καὶ ποικιλτῶν καὶ μυρίων ἑτέρων τοιούτων, ἵνα ζῆτε / Ὑπόμνημα εἰς τὴν πρὸς Κολοσσαεῖς ἐπιστολήν 62.348.11 πλακουντοποιοὶ καὶ τραπεζοποιοί) καὶ στὸν Γεώργ. Μον. (Χρονικόν 351 [de Boor – Wirth], κ.ἀ. Πλακουντοποιικὰ συγγράμματα Αἰγιμίου καὶ Ἡγησίππου καὶ Μητροβίου, ἔτι δὲ Φαίτου μνημονεύει ὁ Ἀθήν. στὰ προηγούμενα τῶν ἐδῶ (14, 643e-f): βλ. ΑΚυΓ44 *40 F2 μὲ ἀναλυτικὰ σχόλια (στὶς σσ. 713-5).

ὠνομασμένην: Καθὼς λείπει τὸ ρῆμα ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἐξαρτᾶται, εἶναι δύσκολο νὰ ἀναλυθεῖ μὲ βεβαιότητα ἡ μετοχή. Πιθανῶς διατηρεῖ τὴ σημασία ἐπιθετικῆς μετοχῆς, μὲ τὸ ἐπίθ. πλακουντοποιὸν κατηγ. στὸ ὑποκ. της: τὴ Σάμο ἡ ὁποία ἔχει ὀνομαστεῖ πλακουντοποιός. Δὲν ἀποκλείεται ὅμως νὰ ἔχει θέση ρηματικοῦ ἐπιθέτου= ὀνομαστήν: τὴν πλακουντοποιὸ τὴ Σάμο τὴν ὀνομαστή (βλ. ΣΣ5 14).

  1. Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, , Volume I-V, Ἀθῆναι , (1980)
  2. A Greek-English Lexicon, , Oxford, (1940)
  3. Ἡ διατροφὴ τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων κατὰ τοὺς ἀρχαίους κωμωδιογράφους, , Ἀθήνα , (1984)
  4. Ἡ Ἀρχαία Κύπρος εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Πηγάς, , 1971-1992, Volume τόμ. Α΄- Στ΄, Λευκωσία, (1971)
  5. Συμβολὴ στὴ μελέτη τοῦ Σώπατρου, , Ἀθήνα, (1984)